mobile menu icon
responsive search icon
منوی پرتال پرشین پرشیا
لوگوی سایت پرشین پرشیا
علم و فن آوری
علم و فن آوری > کامپیوتر و فن آوری اطلاعات > علوم کامپیوتر >سیستم دانشگاه مجازی

سیستم دانشگاه مجازی

بخش:علوم کامپیوتر


در فرآیند حرکت به سوی جامعه اطلاعاتی، بسیاری از پدیده ها و مفاهیم شکل تازه ای به خود می گیرند و با تغییر چارچوب، خود را با تحولات ایجاد شده سازگار می سازند، مسئله آموزش و دانشگاه که سابقه ای طولانی در تاریخ بشر دارد، همزمان با ورود جهان به عصر اطلاعات به صورت آموزش الکترونیکی و دانشگاه مجازی نمود پیدا کرده است.

 

ورود به دانشگاه آرزوی بسیاری از دانش آموزان است که این آرزو با زحمات و تلاش های بسیار همراه است. گروهی از شرکت کنندگان راهی دانشگاه می شوند و عده ای پشت درهای بسته و محدود دانشگاه در حسرت ورود به آن به سر می برند و برخی نیز در آرزوی رسیدن به مدرک بار سفر بسته و راهی سایر کشورها می شوند.

 

این درحالی است که با استفاده از پتانسیل های موجود در دانشگاه های کشور خودمان می توانیم از خروج بیهوده ارز از کشور جلوگیری کرده و دانشجویان متقاضی را در کشور نگاه داریم. محدودیت ظرفیت دانشگاه ها عامل مهمی در خروج متقاضیان از کشور است که با راه اندازی و پذیرش متقاضیان در دانشگاه های مجازی امکان ادامه تحصیل آنها فراهم می شود. مقوله دانشگاه مجازی برپایه مبحث قدیمی آموزش از راه دور بنا شده است که در برخی از کشورها مرسوم بوده و در قالب این طرح جزوات و کتاب های آموزشی را توسط پست برای متقاضیان ارسال می کردند و در بازه های زمانی مشخص از آنها امتحان به عمل می آمد با رشد و پیشرفت اینترنت و فرهنگ IT در جامعه، آموزش از راه دور را برعهده فناوری اطلاعات گذاشت و اینترنت به عنوان بستری رابطه بین آموزگار و دانش آموز را تحلیل کرد.

 

 

● سیستم دانشگاه مجازی

دانشگاه مجازی دانشگاهی است که دانشجو در هر زمانی که بخواهد می تواند دروسی را که ارائه شده است انتخاب کند و از طریق صدا و فیلم در ارتباط با استاد باشد. در دانشگاه مجازی دروس به صورت محتوایی آماده شده و برای یادگیری نیز از امکانات موجود استفاده می شود. در یادگیری دروس از آموزش های کارگاهی که به صورت فیلم نیز ارائه می شود استفاده می شود. همچنین در قالب فایل های انیمیشن، ویدئو و صدا می توان از امکانات این دانشگاه استفاده کرد.

 

 

نحوه برگزاری کلاس های حضوری نیز بدین شکل است که دانشجو در هرجایی که باشد در ساعت و زمان مشخص می تواند وارد شبکه شده و به صورت همزمان صدا و تصویر را دریافت کند و سؤالات خود را مطرح کرده و جواب آنها را نیز بگیرد، به عنوان تکالیف درسی نیز وظایف (Task)در قالب پروژه ارائه می شود و چند دانشجو از مکان های مختلف وارد فرایند انجام پروژه شده و پروژه مذکور در قالب یک کار گروهی انجام می شود و پس از ارائه پروژه به استاد مربوطه استاد پروژه را ارزیابی کرده و نمره آن را لحاظ می کند.

 

● تفاوت های دانشگاه مجازی و دانشگاه واقعی

 

۱) عدم محدودیت زمانی

سیستم دانشگاه مجازی مبتنی بر دروسی است که هر زمان دانشجو اراده کند می تواند به سایت دانشگاه مجازی متصل شده و دروس خود را دریافت کند. این سیستم برای افرادی که دچار مشغله های زیادی هستند کاملاً مناسب است.

 

 

۲) عدم نیاز به حضور فیزیکی

به دلیل آن که ارتباطات درسی در این دانشگاه به صورت اینترنتی است لزومی به حضور فیزیکی استاد و دانشجو در کلاس نیست و لذا نیازی به صرف هزینه های جاری و عملیاتی دانشگاهی وجود ندارد و به علاوه در شهرهای بزرگ منجر به کاهش رفت و آمد و ترافیک می شود.

 

 

۳) کیفیت بالاتر

در دانشگاه واقعی درس توسط یک استاد ارائه می شود و کیفیت درس ارائه شده به فاکتورهای زیادی مانند وضعیت جسمی و روحی استاد، شرایط کلاس، ساعت ارائه درس و... بستگی دارد. اما در دانشگاه مجازی این قبیل مشکلات وجود ندارد و دروس با استفاده از تکنولوژی های پیشرفته به نحومطلوبی ارائه می شود و دانشجو می تواند به دفعات زیاد فایل مربوط به کلاس مذکور را گوش دهد.

 

 

۴) اعتبار علمی

در دوره های ارائه شده در دانشگاه های مجازی دروس ارائه شده توسط اساتید با سابقه و باتجربه ضبط شده و به صورت فایل های ویدئویی قابل دریافت توسط دانشجو است.

 

 

۵) تعداد زیاد دانشجو

در دانشگاه مجازی به دلیل عدم محدودیت های فیزیکی و مکانی امکان ثبت نام تعداد زیادی دانشجو وجود دارد که این امر در دانشگاه واقعی یکی از محدودیت های اساسی به حساب می آید.

 

 

۶) شانس ادامه تحصیل

در دانشگاه مجازی به دلیل عدم محدودیت در تعداد نفرات به دلیل عدم محدودیت های مکانی و زمانی تعداد بیشتری از کسانی که تقاضای ادامه تحصیل دارند موفق به تحصیل می شوند و این امر سبب خواهد شد که سطح علمی جامعه افزایش یابد.

 

 

۷) دسترسی به منابع علمی

دانشجویان دانشگاه مجازی امکان دسترسی به منابع online بیشتر و به روزتری را نسبت به دانشجویان دانشگاه واقعی دارند و به علاوه در دانشگاه واقعی به دلیل استفاده نامناسب از نسخه ها طول عمر آنها کاهش یافته و زودتر از بین می روند و به علاوه به محض درخواست دانشجو دانشگاه مجازی منابع لازم دراختیارش قرار می گیرد.

 

 

● تاریخچه پیدایش دانشگاه مجازی

تاریخ پیدایش این سبک از دانشگاه ها را می توان در اواسط قرن بیستم یافت. یعنی زمانی که ایده آموزش غیرحضوری توسط دانشگاه آزاد (Open University) در کشور انگلیس مطرح شد. براساس این طرح داوطلبان با استفاده از برنامه های تلویزیونی، آموزش های علمی و دروس لازم را فراگرفته و پس از آن مدرک را دریافت می کنند.

 

پس از ابداع مفهوم کلینیک آزاد در ایالات متحده امریکا و با راه اندازی کارگاه مشورتی گام بلندتری در زمینه طراحی دانشگاه مجازی برداشته شد.

 

اولین واحدهای دانشگاهی که به صورت Online ارائه شد مربوط به دانشگاهی مجازی در کشور امریکا و در دهه ۱۹۸۰ بود. سپس با پیشرفت هایی که در این زمینه به وقوع پیوست در سال ۱۹۸۸ اولین نرم افزار قدرتمند سیستم الکترونیکی آموزش تحت عنوان Digital prophessor ارائه شد.

 

 

امروزه می توان صدها سایت آموزشی با قابلیت ارائه بیش از هزارها عنوان درسی کم هزینه را روی شبکه جهانی اینترنت یافت که طیف وسیعی از رشته ها و گرایش ها را دربرمی گیرد. برطبق آمار اعلام شده هم اکنون در حدود یک میلیون دانشجوی مجازی در سطح دنیا مشغول به تحصیل هستند که بی تردید در آینده نزدیک آموزش غیرحضوری بیشترین سهم را در اینترنت خواهد داشت.

 

بخش آموزش را می توان به سه دسته آموزش کلاسیک – آموزش الکترونیک – آموزش نوین حضوری دسته بندی کرد که در هر سبک از این آموزش ها، نوع خاصی از رابطه استاد و دانشجو وجود دارد. تدریس و آموختن در هر کدام از این شیوه های آموزشی موجب پدیدآمدن ساختار تحصیلی و محتوایی مستقل خواهد شد.

 

 

● آموزش مجازی و اینترنت

در سبک های آموزش از راه دور گذشته، کتاب ها، جزوات، نوارها و... از طریق پست برای دانشجویان ارسال می شد و در پایان ترم دانشجو باید با حضور در یک مکان خاص و از پیش تعیین شده امتحانی را می گذراند اما هم اکنون با فراهم بودن بستر آموزش از طریق اینترنت امکان تعامل بیشتر بین کاربران در قالب ابزارهای کاربردی مانند Email، chat، Forum و... فراهم شده است. برای تعیین کیفیت و کارآمدی آموزش مجازی ازسوی کارشناسان و متخصصان IT مؤلفه های زیر به عنوان ملاکی جهت تعیین میزان کارآمدی مشخص شده است:

 

۱) خدمات ارائه شده به دانشجو

۲) میزان شفافیت مالی دانشگاه

 

۳) برنامه ریزی آموزشی

۴) بستر آموزشی

 

۵) قوانین و مقررات

۶) میزان تعهدات مجریان

 

۷) فناوری های به کار گرفته شده

۸)رتبه علمی و تجربه اساتید

 

 

● زیرساخت های دانشگاه مجازی

طراحی و پیاده سازی دانشگاه مجازی در هر کشوری نیازمند داشتن زیرساخت های زیر است.

 

۱) زیرساخت های قانونی: با توجه به این که مهمترین سرمایه هر دانشگاه مجازی محتوای آموزش و دروس آن است، داشتن قوانینی برای حمایت از حقوق پدیدآورندگان و صاحبان محتوای آموزش و نظارت بر اجرای آنها از سوی مراجع ذیصلاح شرط لازم برای گسترش این نوع از دانشگاه ها است.

۲) زیرساخت مخابراتی: به دلیل آن که فرآیند انتقال اطلاعات و انجام عملیات لازم در آموزش الکترونیکی از طریق بستر مخابراتی انجام می شود وجود زیرساخت های مخابراتی لازم ازجمله الزامات گسترش دانشگاه مجازی است.

 

۳ ) زیرساخت فرهنگی: فرهنگ سازی صحیح و مناسب در هر جامعه موجب ایجاد و توسعه سریع دانشگاه مجازی خواهد شد. فرهنگ سازی و ارائه تصویر مناسب و صحیحی از دانشگاه مجازی سبب خواهدشد که زمینه پذیرش عمومی و استقبال از آن بیشتر شود.

 

● دانشگاه مجازی در ایران

 

برای پیاده سازی دانشگاه مجازی در کشور نیاز به برداشتن یک سری گام های اساسی است که نخستین گام تأسیس و برقراری شیوه آموزش غیرحضوری و سپس برطرف کردن مشکلات خطوط ارتباطی و پهنای باند اینترنت است.

به علاوه مقوله امنیت در دانشگاه مجازی از مهم ترین موارد امنیتی به حساب می آید زیرا همه فرآیند ثبت نام، انتخاب واحد، برگزاری آزمون، نمره و... از مفاد اساسی دانشگاه مجازی محسوب شده و اختلال در هرکدام از این موارد سبب خواهد شد که حیثیت و آبروی دانشگاه به بازی گرفته شود. به علاوه با پرورش کارشناسان و متخصصان در امور مربوطه نیز می توان گام های بلندتری را برداشت

برگرفته از: روزنامه ایران ( www.iran newspaper.com )
گردآوری و تنظیم:گروه علم و فن آوری پرشین پرشیا
www.persianpersia.com/tech

مروری بر دیگر مطالب 'علوم کامپیوتر'



تازه های علوم کامپیوتر