mobile menu icon
responsive search icon
منوی پرتال پرشین پرشیا
لوگوی سایت پرشین پرشیا
اجتماعی
اجتماعی > علوم اجتماعی >نظریه سیاسی و نظریه پردازی در حیطه علوم انسانی

نظریه سیاسی و نظریه پردازی در حیطه علوم انسانی

بخش:علوم اجتماعی

برای آشنایی با مفهوم نظریه سیاسی می باید به تعریف نظریه و کاربرد آن پرداخت. نظریه، حکم یا بیانی است که به ما می گوید چگونه و چرا واقعیات ویژه ای با هم در ارتباط اند. نظریه، حکم یا بیانی است که هدفش روشن کردن چگونگی و چرایی واقعیات و ارتباط میان آنهاست. نظریات در ارتباط با حل مسائل و مشکلات جامعه و ایجاد تصویری روشن از واقعیات به کار می روند.

 

در واقع رشد علم مدیون، نظریه های علمی است که پشت سر هم مطرح می شوند.نظریه ها در واقع سازه های ذهنی و مجموعه های منظمی از واژه ها هستند و همین کلمات بیانگر رابطه بین واقعیات هستند. معمولاً می توان نظریه ها را به دو دسته «نظریه های روزمره» و «نظریه های سیستماتیک» تقسیم نمود. تفاوتی نیز می توان میان نظریه های روزمره و نظریه های سیستماتیک قائل شد.

 

 

نظریه های روزمره به طور ضمنی و فی البداهه ساخته می شوند و به جای اینکه نقد شوند، مسلم فرش می شوند. نظریه پردازان روزمره سعی نمی کنند نظریه های خود را به طور «عملی» تبیین کنند و ببینند که آیا آن نظریه ها در همه وضعیت ها درست هستند یا نه. این نظریه فاقد پشتوانه علمی و تجربی هستند. نظریه های سیستماتیک حداقل دارای سه ویژگی هستند: ۱. تا آنجا که ممکن است روشن هستند؛ ۲. از تناقض های منطقی یا محال احتراز می کنند؛ ۳. معین می کنند که آیا مفاهیم با واقعیت تجربی هماهنگی دارند یا نه.

 

 

نظریه سیاسی فراهم آورنده راهنمایی است برای عملکردهای سیاسی و سیاست های عمومی و رفتارهای سیاسی و شیوه های اعمال قدرت را توضیح می دهد. بدون یک چارچوب نظری کارآمد، کسانی که سعی در درک مسائل سیاسی دارند قادر نخواهند بود آن مسائل را به درستی تجزیه و تحلیل و یا تفسیر کنند. اگر نظریه سیاسی بیش از اندازه انتزاعی و مجرد و یا بیش از اندازه کوته بینانه باشد، نمی تواند مسائل سیاسی و شیوه های اعمال قدرت را به درستی درک کند. متأسفانه در علوم سیاسی، مانند دیگر شعبه های علوم انسانی، نظریه های سیاسی بسیاری وجود دارد که به دلیل انتزاعی بودن بیش از حد و یا محدود بودن دیدگاه های شان نمی توانند توضیح دهنده اتفاقاتی باشند که در قلمروهای سیاسی رخ می دهند.

 

 

 

دامنه نظریه های سیاسی از نظر فهم پذیری، پیچیدگی و ظرافت، تفاوت های فاحشی دارند. به طور کلی می توان گفت که اندیشیدن درباره سیاست و قدرت سیاسی، شیوه ای از نظریه پردازی سیاسی است. اما در سوی دیگر این طیف، نظریه پردازان سیاسی قرار دارند؛ کسانی که پرسش های سیاسی را به شیوه ای منظم طبقه بندی کرده و تجزیه و تحلیل می کنند و از این تجزیه و تحلیل، نتایجی درباره تمدن و سیاست به دست می دهند. از این رو، نظریه های سیاسی را می توان بر اساس شیوه های متفاوت پرداختن به مسائل سیاسی، دسته بندی کرده و در این طبقه بندی مورد بررسی و نقد قرار داد.

 

همه نظریه های سیاسی، به طور آشکار یا پنهان، با مفاهیم نسبتاً مشابهی سروکار دارند. از آنجا که نظریه های فلسفه سیاسی با موضوعات گسترده، متفاوت و متعددی محاصره شده اند ، اکثر این مفاهیم را در مطالعات خود به کار برده سعی در آزمون نظری آنها می کنند.اما نظریه پردازی علمی امری است که فقط از عهده برخی از دانشمندان و اندیشه ورزان بر می آید که به مطالعه کتب و نوشته های موجود و بررسی دیدگاه و اصول حاکم بر علوم می پردازند.

 

با این حال همگی ما اغلب برای اتفاقاتی که در اطراف ما رخ می دهد، نظریه پردازی می کنیم و به آنچه که بیان می کنیم اعتقاد داریم و اینکه در در جهان واقعی، عینیت دارند، ولی تا زمانی که به صورت علمی و تحقیقاتی مورد بررسی واقع نشده اند، مورد تردید هستند.هدف پژوهشگران علوم انسانی این است که این کار را به طور سیستماتیک انجام دهند.

 

آنها تلاش می کنند توضیح دهند چرا، چگونه و در چه شرایطی پدیده های معین اجتماعی ـ سیاسی رخ می دهند یا نمی دهند. از آنجایی که علوم انسانی بستر و زمینه تمام علوم محسوب می شود و به آنها جهت می دهد، اصولی و علمی سازی نظریه پردازی در حیطه آن می تواند باعث رشد و پیشرفت شاخه های مختلف علوم گردد.

 

از اینجا اهمیت نظریه پردازی در حیطه علوم انسانی مشخص می گردد.

 

 

 

   یعقوب نعمتی وروجنی

برگرفته از: www.resalat news.com
گردآوری و تنظیم:گروه اجتماعی پرشین پرشیا
www.persianpersia.com/social

مروری بر دیگر مطالب 'علوم اجتماعی'



تازه های علوم اجتماعی