بیماری های تارهای صوتی

ناهنجاری صدا، به هر دلیلی می تواند اعتمادبه نفس فرد را از بین ببرد و مشکلات متعددی در مناسبات اجتماعی اش ایجاد کند. در این حالت، حتی زیبایی چهره هم تحت الشعاع صدای ناهنجار قرار می گیرد...

ارتباط کلامی و صدا، رکن اساسی تعاملات بین فردی در انسان ها هستند و جزئی از هویت و شخصیت او را تشکیل می دهند. از سوی دیگر، برای بعضی از افراد (مثل خوانندگان) نقش صدا فقط به برقراری ارتباطی کلامی محدود نمی شود و رابطه تنگاتنگی با زندگی حرفه ای آنها پیدا می کند. در این بحث به مشکلات صدا در این گروه از افراد که زیبایی صدای آنها به موفقیت در حرفه شان وابسته است، می پردازیم.

تارهای صوتی درون حنجره قرارگرفته اند و با عبور هوا از میان حنجره، تارها به هم نزدیک تر و صوت تولید می شود. انقباض های عضلات حنجره هم بر کیفیت این صوت اثر می گذارند. صوت تولیدشده، در حفره دهانی و حلق پردازش می شود و به صورت کلام درمی آید، بنابراین بخشی از کلام به تولید صوت مربوط است که در حنجره و تارهای صوتی اتفاق می افتد و بخشی دیگر مربوط به وضعیت بسیار پیچیده اعصاب عضلات زبان، حلق و کام است که باعث می شود فرد تکلم صحیح داشته باشد. داخل حنجره، عضلات زیادی وجود دارد که برخی از آنها تارهای صوتی را به هم نزدیک و برخی دیگر آنها از هم دور می کنند. تعدادی از این عضلات هم تارهای صوتی را می کشند و آن را محکم تر می کنند. این عملکرد پیچیده، باعث می شود هر کسی صدای خاص خودش را داشته باشد.

صدای اولیه به وسیله حفره های دارای رزونانس شامل حلق، دهان، و بینی که مجرای صوتی را تشکیل می دهند، تعدیل و به صورت یک صدای انسانی پیچیده از دهان پخش می شود. در صحبت?کردن عادی، هیچ تعاملی بین ارتعاش های تارهای صوتی و مجرای صوتی انجام نمی شود، ولی خوانندگان با تجربه یا سخنرانان حرفه ای، یاد می گیرند چگونه با تغییر این تعاملات، کیفیت صدای خود را افزایش دهند.

● علل تنوع صدایی

صدا، ویژگی های خاصی دارد که بخشی به وضعیت تارهای صوتی و بخشی دیگر به پردازش صدا و تولید کلام ارتباط دارد. آنچه باعث تنوع صدا در انسان ها می شود، اندازه حنجره، نوع تارهای صوتی، هورمون های جنسی (تغییر صدا در پسر ها بعد از بلوغ) و شکل دهان، حلق و بینی است. کسانی که خوش صدا هستند، باید علاوه بر حنجره سالم، حلق، دهان و بینی سالم و ظرفیت ریه مطلوبی داشته باشند. در افراد حرفه ای، بخش مهمی نیز به تمرین های متعدد و منظم مربوط می شود.

● بیماری های تارهای صوتی

تغییر در انعطاف پذیری بافت همبند، انقباض عضلات صوتی و خواص بافت پوشاننده می تواند به طور قابل توجهی حرکت تار های صوتی را تحت تاثیر قرار دهد. این تغییر به صورت اختلال در صدا بروز می کند و حتی افراد عادی هم واضح آن را حس می کنند. هنگامی که در اثر ابتلا به بیماری، تار های صوتی به سختی به هم بچسبند، صدا خشن و گوش خراش می شود و هنگامی که چسبیدن تار های صوتی به یکدیگر خیلی ضعیف باشد یا اصلا نتوانند به هم بچسبند، صدا ضعیف و نفس دار می شود و بلندی آن قابل افزایش نخواهد بود. در مورد اول، زائده تار صوتی و در مورد دوم فلج تار صوتی را می توان مثال زد. در این موارد، ارتعاش های تار های صوتی ممکن است موقتا ناهماهنگ شود و تار صوتی راست و چپ با فرکانس های متفاوت به ارتعاش درآیند.

● خوانندگان بیشتر در معرض خطرند

یکی از ناهنجاری هایی که در حنجره اتفاق می افتد و روی صدا تاثیر می گذارد، زائده ای است که روی تارهای صوتی ایجاد می شود. این زائده به «گره خوانندگان» معروف است و در کسانی که زیاد و بلند صحبت می کنند، مثل معلم ها، خوانندگان یا مداحان بیشتر دیده می شود. ابتدا که این زائده هنوز درست مستقر نشده، با رعایت برخی نکته ها و گفتاردرمانی می توان مشکل را کنترل کرد اما اگر ضایعه کاملا مستقر شود، تارهای صوتی درست به هم نمی چسبند و صدای فرد خشن می شود.

● وقتی تار صوتی فلج می شود

گاهی در اثر آسیب تارهای صوتی فلج می شوند، به یکدیگر نمی رسند و صدای بیمار نفسدار و ضعیف می شود. برای درمان، باید به قسمت پشتی تار صوتی فلج شده پیوند زده شود. این جراحی بسیار ظریف است و با بی حسی موضعی و بدون بیهوشی انجام می شود و چون بیمار بیهوش نیست، می توانیم هنگام عمل، بهترین حالت صدا را تشخیص دهیم و تار صوتی را در همان موقعیت تثبیت کنیم. گاهی هم با تزریق مواد پرکننده به داخل طناب های صوتی، حجم آنها را زیاد می کنیم تا صدا بهتر شود. مواد تزریق ها مشابه همان موادی است که برای زیبایی و جوانسازی صورت استفاده می شوند و فقط نوع سوزن آن کمی تفاوت دارد.

● بیماری هایی که صدا را تغییر می دهند

اشکال در صدا و تکلم دلایل متعددی دارد؛ بخشی از آن ممکن است به دلیل بروز مشکلات در حفره دهان از قبیل کوچکی فک، اشکال در جفت شدن دندان ها و شکاف کام باشد. بعضی هم به دلیل ابتلا به سینوزیت و پولیپ یا انحراف بینی اتفاق می افتند که باعث می شوند روزنانس صدا دچار تغییر شود. البته در افرادی که شکاف کام دارند، رزونانس صدا بیشتر و در مبتلایان به پولیپ یا انحراف بینی، کمتر می شود و صدا حالت تودماغی پیدا می کند. اگر اشکال در ناحیه دندان ها و فک باشد، با درمان های ارتودونسی یا جراحی های فک می توان مشکل را حل کرد. بیماری هایی مثل سینوزیت یا پولیپ یا انحراف بینی هم قابل درمان هستند.

   دکتر محسن نراقی
رییس انجمن تحقیقات راینولوژی، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران