mobile menu icon
responsive search icon
پرتال پرشین پرشیا!
لوگوی سایت پرشین پرشیا
سلامت
سلامت > تغذیه و رژیم غذائی > تغذیه و بارداری مادران >تغذیه مادر و رابطه آن با افزایش شیر مادر یا کاهش شیر مادر
تغذیه و بارداری مادران

تغذیه مادر و رابطه آن با افزایش شیر مادر یا کاهش شیر مادر

معمولا یکی از دغدغه های اصلی مادران و البته بعضی مادربزرگ ها، کافی و باکیفیت بودن شیر مادر برای نوزادشان است...

 

گاهی برخی مادران به اشتباه یا به دلیل تلقین اطرافیان، فکر می کنند شیرشان رقیق، بی کیفیت و ناکافی است. به همین دلیل به کودک شیرخشک می دهند. اما گاهی واقعا مادر می بیند شیری ترشح نمی شود و این موضوع سبب استرس خواهد شد. به هر حال تازه مادران باید از صحت آنچه می شنوند، آگاه باشند تا دچار سردرگمی نشوند. گفت وگوی ما با دکتر شیرین نیرومنش، متخصص زنان و زایمان و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران، می تواند در این خصوص کمک کننده باشد.

▪ خانم دکتر! ترشح شیر مادران از چه زمانی شروع می شود؟

 

تقریبا از حدود ۵ تا ۶ ماهگی بارداری. یعنی در اواسط بارداری شیر به میزان بسیار کم شروع به ترشح می کند. در خانم هایی که بارداری اول را طی می کنند ممکن است برخی روزها قطراتی از شیر لبا س شان را آغشته کند. از این زمان، سینه ها برای شیردهی آماده می شوند و بلافاصله بعد از تولد نوزاد و جدا شدن جفت از رحم، فعالیت شیردهی به تدریج آغاز می شود. در روز سوم بعد از زایمان نیز به حداکثر خود می رسد.

 

▪ پس چرا برخی خانم ها نه تنها در دوران بارداری همان چند قطره از شیر را نمی بینند، بلکه بعد از زایمان نیز احساس می کنند شیری ندارند و سینه ها یشان پر نیست؟

 

این امر تا حدی طبیعی است. حتی در روز اول و دوم زایمان، مقدار شیر بسیار کم است مخصوصا در خانم هایی که تحت عمل سزارین قرار می گیرند ترشح شیر پایین تر است. نکته این است که شیر در سینه های خانم زائو ذخیره نمی شود بلکه همان موقع که نوزاد شروع به مکیدن سینه می کند، بر اثر رفلکسی که بین سینه و اعصاب مغز هست، هورمون های شیر ترشح شده، این سیستم فعال شده و شیر ترشح می شود. خیلی از خانم ها همزمان با ترشح شیر، احساس درد زیردل می کنند زیرا همین هورمونی که ترشح شیر را زیاد می کند، سبب انقباضات رحم و جمع شدن آن و کم شدن خون ریزی می شود. به همین دلیل پس از زایمان در اولین فرصتی که حال عمومی مادر اجازه دهد، باید نوزاد را زیر سینه گذاشته و اجازه دهند این مراحل شروع شود. تغذیه نوزاد با آغوز لازم است چون حاوی مواد ایمنی است که در بدن مادر هست و بهترین واکسن برای نوزاد تلقی می شود. حجم کم شیر در روزهای اول که نوزاد خوب مک نمی زند مهم نیست مادر باید هر چند شیر کم باشد به شیردهی ادامه دهد.

 

▪ چه کارهایی می توان کرد که شیر مادر افزایش پیدا کند؟

 

مصرف مایعات فراوان، استراحت کافی و تغذیه مناسب باعث می شود روز به روز شیر بیشتر شود. در روز سوم سینه ها بزرگ و پرخون می شوند و مقدار شیر به طور قابل ملاحظه ای افزایش می یابد.

 

▪ آیا دوشیدن سینه ها می تواند به ترشح بیشتر شیر کمک کند؟

 

با دوشیدن شیر مقدار کمتری شیر ترشح می شود چون رفلکس مکیدن نوزاد برقرار نمی شود اما با گرم کردن سینه ها ترشح شیر مقداری افزایش می یابد.

 

▪ چه عواملی می تواند سبب کاهش میزان ترشح شیر شود؟

 

استرس نقش مهمی دارد. حتی دیده شده اگر خانمی از آنژیوکتی که برای سرم زدن در دستش است احساس ناراحتی کند، شیرش کم می شود و بعد از درآوردن آن شیر زیاد می شود. کم کردن استرس و اضطراب، استراحت کافی و تغذیه مناسب و مصرف مایعات فراوان می تواند به افزایش شیر کمک کند. بی خوابی های شبانه و استرس های روزانه که برای نگهداری از نوزاد به مادر وارد می شود می تواند در ترشح شیر و روحیه مادر تاثیر منفی بگذارد. پدران باید به مادر برای شیردهی کمک کنند و مادر نیز در ساعاتی که نوزاد می خوابد باید حتی برای مدت کوتاه استراحت کند.

 

▪ یک باور عمومی هست که طبق آن نباید به مادران تازه فارغ شده زیاد آب داد، پس این باور طبق فرمایش شما اشتباه است؟

 

بله. مادران به ویژه در ۱۰ روز اول واقعا تشنه هستند ولی احساس تشنگی نمی کنند چون با شرایط دوران شیردهی تطابق پیدا نکرده اند. از یک طرف خون ریزی دارند، از یک طرف شیردهی دارند و مایعات کم می خورند و اکثر دچار کم آبی هستند. آب میوه فراوان، مایعات زیاد، شیر و لبنیات بعد از روز چهارم در خانم هایی که تحت عمل سزارین قرار گرفته اند می تواند به افزایش شیر کمک کند. البته نوشیدن مقادیر زیادی مایعات سرد می تواند در هر کسی سبب درد معده شود. نکته دیگر مصرف زیاد میوه و سبزیجات است. به طور تجربی دیده شده که خوردن سبزیجات به افزایش شیر کمک می کند.

 

▪ برخی مادران می گویند شیرشان رقیق و بی کیفیت است و به همین علت به دادن شیرخشک به نوزاد، رو می آورند آیا واقعا شیر یک خانم می تواند بی کیفیت باشد؟

 

نه! شیر یک ترکیب خاصی دارد. اولین روزها که شیر ترشح می شود و مرحله شیردهی آغاز می شود، شیر رقیق است و به تدریج غلیظ تر می شود تا جایی که نوزاد احساس سیری می کند. اگر نوزادی وزن گیری مناسبی دارد و به تعداد کافی یعنی حدود ۲ تا ۳ ساعت یک بار شیر می خورد و سیر منحنی رشد او مناسب پیش می رود و در هفته های اول طی ۲۴ ساعت ۶ تا ۸ بار پوشک خیس دارد؛ یعنی شیر مادر برای نوزاد کافی و مناسب است.

 

▪ آیا تغذیه مادر در با کیفیت تر شدن شیر تاثیر دارد؟

 

بله. بهتر است مادران در دوران شیردهی از مواد غذایی پروتئینی، انواع سبزی و میوه و ویتامین ها بهره ببرند.

 

▪ آیا برای شیردهی زمان خاصی وجود دارد؟

 

شیردهی یک مسوولیت است که مادر باید با صرف وقت و توجه کافی و بدون استرس طی کند. مادر باید نوزاد را آزاد بگذارد تا هر چقدر که می خواهد شیر بنوشد تا سیر شود. به زور نباید سینه را از دهان نوزاد خارج کرد. باید به نوزاد اجازه داد یک سینه را کامل بخورد و اگر سیر نشد سینه مقابل را به او داد. استرس مادر و عجله برای تمام کردن شیردهی روی نوزاد تاثیر منفی می گذارد.

 

 

 

   سمیه مقصودعلی


گردآوری و تنظیم:گروه سلامت پرشین پرشیا
www.persianpersia.com/health

منبع:www.salamat.ir

Wednesday 25th of April 2012 09:12:09_______۱۳۹۱-ارديبهشت-۰۶

مروری بر دیگر مطالب 'تغذیه و بارداری مادران'



تازه های تغذیه و بارداری مادران