متخصص پوست و مو می گوید خال خوب و خال بد، ۶ فرق دارند

«دختری ۲۹ ساله هستم که ناگهان خال های زیادی در بدنم ظاهر شده. آیا این موضوع طبیعی است؟»

شاید پرسش بالا پرسش شما هم باشد. در پاسخ به این سوال، گفت وگویی داشته ایم با دکتر امیرهوشنگ احسانی، متخصص پوست و مو و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران که می تواند آگاهی شما را درباره انواع و اقسام خال های طبیعی و غیرطبیعی افزایش دهد.

▪ آقای دکتر! چطور ناگهان روی یک پوست صاف، خالی ظاهر می شود؟

امکان دارد هرکدام از اجزای بافت پوست به دلایل هورمونی یا ژنتیکی یا بیماری به طور فزاینده ای رشد کنند که باعث تشکیل خال شوند. اگر رشد اضافه اجزای بافت پوست از اجزای رنگدانه ای پوست باشد، خال های ملانوسیتی یا خال های قهوه ای بروز می کند. اگر رشد افزایشی مربوط به رگ ها باشد، خال عروقی به وجود می آید و رنگ آن قرمز است. اگر رشد اضافی از اپیدرم پوست باشد، خال اپیدرمال بروز می کند که همرنگ پوست است.

▪ یعنی ممکن است در یک دوره از زندگی ناگهان تعداد خال ها زیاد شود؟

بله، در شرایط خاص به دلایل هورمونی یا بیماری ممکن است تعداد خال ها در افراد بیشتر یا خال ها پررنگ تر شوند مثلا در بارداری یا سن بلوغ احتمال افزایش تعداد خال و پررنگ ترشدن خال های قبلی بسیار بالاست. در این دوره مکان های تیره مثل ناحیه اندام تناسلی، زیربغل یا دور سینه پررنگ تر می شود. هورمونی به اسم MSH یا هورمون تحریک کننده فعالیت ملانوسیت نیز در دوران بارداری بیشتر ترشح می شود و عامل افزایش تعداد خال و پررنگ تر شدن آنهاست.

افرادی که این هورمون را به صورت خارجی بنا به صلاحدید پزشک دریافت می کنند هم دچار افزایش تعداد خال یا پررنگ تر شدن خال های قهوه ای می شوند. متاسفانه گاهی سرطان های خاصی نیز باعث افزایش تعداد خال در بدن خواهد شد. بیماری ای به نام خال غیرطبیعی ژنتیکی نیز عامل زیاد شدن ناگهانی تعداد خال ها در دوره ای از زندگی است. افراد مبتلا با زمینه ژنتیکی دچار افزایش تعداد خال و غیرطبیعی شدن برخی از خال ها در حوالی ۲۵ ۱۵ سالگی دیده می شوند و مثلا به طور ناگهانی ۱۰۰ خال در بدن ظاهر می شود.

▪ با این توضیحات آیا خالی که جدید ظاهر می شود، به بررسی نیاز دارد؟

بله، بهتر است از نظر پاتولوژی بررسی شود.

▪ و آیا نیاز به برداشتن آنهاست؟

خال های مشکوک یا غیرطبیعی به پاتولوژی ارسال می شوند و اگر غیرطبیعی باشند و جواب آزمایش آسیب شناسی این موضوع را تایید کند، باید با جراحی کاملا برداشته شوند.

▪ اگر خال غیرطبیعی برداشته نشود چه اتفاقی می افتد؟

اگر خالی غیرطبیعی است، احتمال آنکه در آینده دچار بدخیمی شود بالاست و برداشتن آن، این احتمال را پایین می آورد.

▪ چطور در نگاه اول می توانیم متوجه شویم خالی که داریم غیرطبیعی است؟

خال خوب و خال بد ۶ فرق دارند. اگر خالی بی نظم و غیرهمگن شود و اگر شکل هندسی خاصی داشته باشد و اگر تغییر شکل دهد، غیرطبیعی است. اگر حاشیه خال نامنظم شود، اگر رنگ خال تغییر کند و اگر اندازه خال بیش از ۶ میلی متر یا یک سانتی متر شود و اگر در نواحی آفتاب خور قرار داشته باشد، احتمال بدخیم شدن خال بیشتر است. در این شرایط بهتر است به پزشک متخصص پوست مراجعه کنیم تا خال از نظر پاتولوژی بررسی شود. اگر پاتولوژیست اعلام کند که خال دارای سلول های آتوپیک و غیرطبیعی است بهتر است، به طور کامل برداشته شود.

▪ اگر خال غیر طبیعی نباشد چطور؟ نیاز به برداشتن آن هست؟

اصولا خال های زیبایی نباید دستکاری شوند اما اگر خود فرد مایل به برداشتن خال باشد می توان آن را برداشت.

▪ در این شرایط نیز بررسی پاتولوژی الزامی است؟

اگر پزشک ببیند خال زیبایی غیرطبیعی نیست، نیازی به نمونه برداری و ارسال آن به پاتولوژی نیست اما به هر حال توصیه می شود که هر ضایعه ای از بدن برداشته شد، پاتولوژی شود. به دلیل هزینه های پاتولوژی، امکان آزمایش آسیب شناسی برای تمام خال ها وجود ندارد اما حداقل می توان یکی از خال ها را به عنوان نمونه به پاتولوژی ارسال کرد.

▪ بهترین روش برای برداشتن خال چیست؟

بهترین و استانداردترین روش برای برداشت خال، جراحی است. احتمال بازگشت خالی که با تیغ برداشته می شود بسیار کم است.

البته بیشتر پزشکان قبول نمی کنند خال را با جراحی بردارند زیرا بخیه با ایجاد اسکار و جوشگاه همراه است. پزشک برحسب اندازه و رنگ خال تصمیم می گیرد که چطور آن را بردارد. اگر خالی پررنگ و مودار است، معمولا آن را جراحی می کنند و نمی سوزانند اما اگر اندازه اش در حد میلی متر و مسطح باشد، می توان آن را با روش های دیگر نظیر رادیوفرکوئنسی یا روش های مدرن سوزاندن برداشت. در این روش ها احتمال بروز جوشگاه پایین است اما احتمال عود وجود دارد.

▪ بعضی از پزشکان خال را لیزر می کنند.

خال ها را به هیچ وجه نباید لیزر کرد زیرا لیزر، بافت آن را تغییر می دهد و اگر بعد از انجام لیزر خال عود کرده را جراحی کنیم و به پاتولوژی بفرستیم، ممکن است گزارش شود که غیرطبیعی است. در این شرایط پزشک متوجه نمی شود خال از اول غیرطبیعی بوده یا بعد غیرطبیعی شده است.

▪ آیا ممکن است برداشتن خال روی نواحی ای از بدن خطرناک باشد؟

نه، اما در برخی از نقاط بدن برداشتن خال معادل جوشگاه بیشتر است. مثلا توصیه نمی شود فرد خال روی گردن یا سینه را بردارد زیرا ریسک ایجاد گوشت اضافه در این نقاط بسیار بالاست.

   مریم معروف