چـرا بچـه هـا از دکـتـر و واکسن زدن مـی تـرسـنـد؟

یکی از سخت ترین کارهای والدین، واکسن زدن به بچه های کوچکشان است. بیشتر کودکان با دیدن سرنگ به شدت می ترسند، گریه می کنند و می خواهند از دست پزشک فرار کنند...

کودک از پزشک می ترسد و لباس سفید پزشک او را بیشتر نگران می کند. گاهی کودکان در مورد درمان های پزشکی تصورهای اشتباهی دارند. محققان توصیه می کنند والدین در مورد اینکه چرا باید پزشک را ملاقات کنند، به کودک توضیح دهند و بگویند که چه اتفاقاتی ممکن است در مطب بیفتد. بیشتر ترس کودکان به این دلیل است که نمی دانند چه چیزی در مطب در انتظارشان است. نوع و میزان ترس کودک از پدیده های مختلف به عواملی مثل سن، جنس، تجارب گذشته، میزان رشد ذهنی، ارزش های اجتماعی و فرهنگی (که کودک از والدین و همسالان خود آموخته) و بالاخره به احساس امنیت کودک، بستگی دارد.

چند توصیه کاربردی زیر برای کاهش ترس کودکان از پزشک می تواند مؤثر باشد:

▪ برای مبارزه با ترس کودک، به او توضیح دهید قرار است کجا بروید. در مورد وسایل پزشک هم به او توضیح دهید؛ مثلا گوشی برای گوش کردن صدای قلب است یا با یک چوب کوچک پزشک می تواند ته گلو و زبان را معاینه کند. هنگام معاینه کمک کنید و آرام باشید. وقتی کودک والدین خود را عصبانی و دستپاچه ببیند، بیشتر می ترسد زیرا فکر می کند قرار است حادثه بدی اتفاق بیفتد.

▪ یک کیف لوازم پزشکی برای کودک بخرید تا با وسایل پزشکی آن نقش پزشک را برای حیوانات و عروسک ها و شما بازی کند.

▪ واکسن درد دارد بنابراین به دروغ نگویید درد ندارد. به کودک بگویید واکسن برای سلامت او مفید است.

▪ بچه کوچک تر را همراه خواهر و برادرش نزد پزشک ببرید تا بداند که او هم باید مانند خواهر و برادرش به طور منظم به پزشک مراجعه کند.

▪ اجازه دهید عروسکش را هم با خود بیاورد. پزشک می تواند حیوان یا عروسک کودک را قبل از معاینه او معاینه کند تا کودک مطمئن شود دلیلی برای ترس و نگرانی وجود ندارد.

▪ به کودک اعتماد به نفس بدهید. به او بگویید می دانم اصلا از پزشک نمی ترسی و به حرف های پزشک خوب گوش می دهی.

▪ ترس را به کودک القا نکنید. والدینی که هنگام واکسن زدن به فرزندشان خود دچار استرس های شدید می شوند و دست و پای خود راگم می کنند، معمولا باعث ناراحتی بیشتر کودک می شوند و هیچ اقدامی برای بهتر شدن وضع کودک خود نمی کنند آنها از درد کشیدن فرزندشان هنگام واکسن زدن ناراحت می شوند و گاهی همراه او گریه می کنند و وضع را بیش از پیش بدتر می کنند. بهتر است به آرامی به کودکتان بگویید که این کار برای سلامتی اش مفید است و باید تحت هر شرایطی انجام شود. مطمئن باشید کودکان آنقدر باهوش هستند که متوجه ماجرا شوند.

● دلایل ترس کودکان هنگام معاینات پزشکی

▪ جدایی از والدین: بیشتر کودکان از اینکه در اتاق دیگری و دور از پدر و مادرشان تحت معاینه قرار بگیرند، می ترسند. ترس جدایی از والدین هنگام معاینه های پزشکی، اغلب در بین کودکان زیر ۷ سال شایع است بنابراین بهتر است پزشک اجازه دهد والدین، مخصوصا مادر، هنگام معاینه همراه کودک باشند.

▪ درد: عامل دیگری که ممکن است کودک را از معاینه پزشک بترساند، «احساس درد» ناشی از معاینه است. برخی از کودکان می ترسند معاینه پزشک آسیبی به آنها برساند. به خصوص اگر نیاز به تزریق واکسن یا آمپول باشد. ترس ناشی از درد معاینه در بین کودکان ۱۲ ۶ سال بسیار رواج دارد، هرچند ممکن است تا سال های بعد نیز این ذهنیت در آنها بماند.

▪ رفتار پزشک: متاسفانه یکی از عوامل موثر بر ترس کودک، شیوه رفتار و روش ارتباط برقرار کردن او با کودک است. برخی پزشکان کودک را سریع معاینه می کنند. ممکن است کودک از این همه عجله و سرعت پزشک به وحشت افتد و برداشت غلط و نادرستی از معاینه در ذهن خود بپروراند که نتیجه نهایی آن نیز بیزاری و ترس او از فرآیند معالجه و درمان است. در حالی که اگر پزشک، با صبر و حوصله و کمی بازی و گفت وگویی ساده و محبت آمیز درباره مسائل مورد علاقه، با او ارتباط برقرار کند و درصدد کسب اعتمادش بربیاید، بسیاری از ترس ها و نگرانی های کودک کاهش می یابد.

خوب است پدر و مادر نیز بعد از معاینه، پاداشی مناسب برای کودک در نظر بگیرند تا باعث تکرار رفتار شجاعانه او در معاینه های بعدی شود.

گاهی نگرانی کودک از معاینات پزشکی، ناشی از اطلاعات غلطی است که احتمالاً از پدر و مادر یا نزدیکان خود می گیرد. در مواردی ممکن است والدین با بد بینی تصور کنند کودک حتماً باید در بیمارستان بستری شود و مورد عمل جراحی قرار گیرد یا حتی تصور کنند با کمترین اهمال کاری، کودک تلف می شود. این برداشت های غلط می تواند باعث خیال پردازی های موهوم کودک شود و او را به شدت از محیط های مرتبط با پزشکی و درمان بترساند.

   منبع: webMD
ترجمه: مژگان کریمی