mobile menu icon
responsive search icon
پرتال پرشین پرشیا!
لوگوی سایت پرشین پرشیا
سلامت
سلامت > سلامت خانواده > دارو و درمان >استامینوفن کبریت بی خطر نیست-همه چیز در باره استامینوفین
دارو و درمان

استامینوفن کبریت بی خطر نیست-همه چیز در باره استامینوفین

● شناسنامه

 

استامینوفن که با نام های تجاری تایلنول در آمریکا و پاراستامول در انگلستان به فروش می رسد، یک داروی مسکن و تب بر است که برای تسکین انواع دردهای مداوم و خفیف، سردرد، درد عضلانی، کمردرد، دندان درد، دردهای قاعدگی، درد مفاصل و درد ناشی از سرماخوردگی به کار می رود.

استامینوفن از جمله داروهای ضدتب و ضددرد غیر مخدر است که اثرات ضدالتهابی و ضدپلاکتی ندارد و با تاثیر مستقیم بر مرکز حرارتی هیپوتالاموس برای انسداد اثرات مواد تب زای درونی، اثر ضد تب خود را اعمال می کند، اما با انسداد عروق محیطی باعث افزایش جریان خون در پوست و افزایش تعریق شده و در نتیجه حرارت بدن زیاد می شود.

 

 

قدرت اثر استامینوفن در مهار سنتز پروستاگلندین ها در سیستم اعصاب مرکزی به اندازه آسپرین است اما قدرت مهار سنتز پروستاگلندین های محیطی دارو از آسپرین کمتر است ، درنتیجه فاقد آثار مشخص بالینی ضد تورم و ضد رماتیسمی است. استامینوفن از مجرای گوارش به سرعت و به طور کامل جذب می شود. ۲۵ درصد دارو به پروتئین پیوند می یابد، تقریباً ۹۰تا ۹۵ درصد آن در کبد شکسته می شود و از طریق ادرار دفع می شود و کمتر از ۵ درصد استامینوفن بدون تغییر دفع می شود. نیمه عمر دفع دارو یک تا ۴ ساعت است. مصرف بیش از حد دارو در کوتاه مدت، باعث طولانی شدن نیمه عمر دارو و اثرات سمی آن می شود. نیمه عمر بیش تر از ۴ ساعت با ازبین رفتن بافت کبدی همراه است و نیمه عمر بیشتر از ۱۲ ساعت باعث اغما می شود.

 

● انواع واقسام

 

استامینوفن در بازار ایران به شکل قطره ،شربت ،قرص و شیاف یافت می شود که هر یک دارای مقادیر متفاوتی ماده موثر است.

 

● مصرف صحیح

 

قرص استامینوفن را می توان برای سهولت بلع ، خرد کرد. انواع خوراکی استامینوفن را می توان با مقدار اندکی از مواد غذایی نظیر ماست یا مربا مخلوط کرد. برای استعمال راحت تر شیاف بهتر است آن را ۳۰ دقیقه در یخچال نگاه داشت . برای استعمال شیاف ، پوشش شیاف را برداشته ، آن را با آب سرد مرطوب کرده ، سپس در حالی که به یک پهلو خوابیده اید با انگشت خود شیاف را داخل مقعد کنید. برای کودکان شربت های طعم دار استامینوفن در بازار موجود است. اگر یک نوبت دارو را فراموش کردید، می توانید به مجردی که آن را به یاد آوردید، مصرفش کنید. اما اگرنوبت بعدی رسیده است ، نوبت فراموش شده را رها کرده به برنامه دارویی منظم خود بازگردید. مقدار دارو را دو برابر نکنید

 

● باور غلط

 

استامینوفن از بین مسکن های موجود، به عنوان یک داروی ضددرد کم عارضه در میان مصرف کنندگان دارو شناخته شده است و در نتیجه این باور غلط، برخی افراد به صورت خودسرانه و بی رویه این دارو را مصرف می کنند، در حالی که این دارو در موارد مصرف با مقادیردرمانی نیز ایجاد عارضه کرده و در صورت مصرف بیش از حد و بی رویه و نیز خارج از کنترل، عوارض دارو به صورت بارز و برجسته ظهور می کند، لذا مصرف دارو باید با احتیاط و فقط در مواقع نیاز صورت گیرد.توجه داشته باشید که مصرف استامینوفن نباید بیش از ۱۰ روز ادامه یابد، مگر آنکه زیر نظر پزشک باشد .

 

● کم یا زیاد

 

میزان مصرف توصیه شده برای بزرگسالان و بچه های بالای ۱۲ سال ۳۳۵ تا ۶۵۰ میلی گرم هر ۴ تا ۶ ساعت در صورت نیاز است.این میزان برای بچه های ۶ تا ۱۱ سال ۱۵۰ تا ۳۰۰ میلی گرم ۳ تا ۴ بار در روز است. تعیین میزان مصرف دارو برای بچه های زیر ۶ سال باید با مشورت پزشک صورت گیرد. توجه داشته باشید که فرآورده های مختلف این دارو دارای مقادیر متفاوتی استامینوفن هستند.

 

● آن روی سکه

 

استامینوفن عوارض جانبی کمی دارد. شایع ترین عارضه آن سبکی سر است. بعضی افراد ممکن است دردی در کمر احساس کنند. همچنین به طور نادر باعث بروز واکنش های آلرژیک می شود. هر فردی که پس از مصرف استامینوفن، جوش، تورم یا تنگی نفس پیدا کرد، باید مصرف دارو را قطع کرده و فوراً به پزشک مراجعه کند.دیگر اثرات جانبی نادر عبارتند از: زردی پوست یا چشم ها، خونریزی یا کبودی غیرمعمول، ضعف، خستگی، مدفوع سیاه یا خونی، ادرار خونی یا کدر و کاهش ناگهانی مقدار ادرار.

 

● از کار افتادگی کبد

 

دانشمندان پس از آنکه معلوم شد مسکن استامینوفن یکی از علل عمده از کار افتادگی کبد در آمریکا بوده است، نسبت به عواقب مصرف زیاد این دارو هشدار داده اند. به گفته محققان موارد سالانه از کار افتادگی کبد در اثر مصرف استامینوفن از ۲۸ درصد در سال ۱۹۹۸ به ۵۱ درصد در سال ۲۰۰۳ افزایش یافته است. کارشناسان می گویند اعمال محدودیت بر فروش این دارو در انگلستان به کاهش موارد از کار افتادگی کبد در این کشور کمک کرده است.

گروه مطالعه از کارافتادگی حاد کبد در آمریکا، که با شرکت پژوهشگران از دانشگاه های مختلف این کشور تشکیل شد، داده های ۶۶۲ بیمار که در فاصله سال های ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۳ به خاطر ازکارافتادگی حاد کبد بستری و درمان شده بودند را تجزیه و تحلیل کرد.از میان ۲۷۵ موردی که به مصرف استامینوفن مربوط می شد، ۴۸ درصد آنها غیرعمدی، ۴۴ درصد ناشی از تلاش برای خودکشی و باقی نامعلوم بود.معلوم شد افرادی که دچار مسمومیت غیرعمدی شده بودند چندین داروی مختلف که حاوی استامینوفن بوده است را مصرف کرده اند. محققان دریافتند که مصرف ۱۰ گرم استامینوفن در روز معادل ۲۰ قرص ۵۰۰ میلی گرمی می تواند باعث از کار افتادن کبد شود.

 

● استامینوفن و آسم

 

در پژوهشی که از سوی موسسه ملی پژوهشی آزمایشی بهداشت و تغذیه دانشگاه ناتینگهام انگلیس صورت گرفته است، محققان دریافتند که مصرف دائم و بدون تجویز مسکن استامینوفن، خطر ابتلا به آسم و بیماری مزمن گرفتگی ریوی را افزایش داده و در صورت مصرف روزانه باعث آسیب فعالیت ریه ها می شود.

پژوهشگران حدود ۱۳ هزار و ۵۰۰ آمریکایی را طی سال های ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۴ از نظر میزان مصرف آسپرین، استامینوفن و ایبوپروفن مورد مطالعه قرار دادند. به گفته این محققان، مصرف میزان بالای استامینوفن میزان آنتی اکسیدان <گلوتاتیون> را در بافت شش ها کاهش می دهد که این امر منجر به آسیب ریه و بروز بیماری های تنفسی و آسم می شود. در این مطالعات در مورد سایر مسکن ها از جمله آسپرین و ایبوپروفن این نتایج به دست نیامد.

 

 

● مصرف بیش از حد

 

مصرف بیش از حد استامینوفن سبب تهوع، استفراغ، تعریق و خستگی می شود. استامینوفن نباید بیش از ۴ گرم ۴۰۰۰(میلی گرم) در ۲۴ ساعت مصرف شود، چون ممکن است به کبد صدمه بزند.در صورتی که به مصرف بیش از حد استامینوفن شک کردید، حتی در صورت عدم وجود هرگونه علامت مسمومیت از اورژانس تقاضای کمک کنید. درمان مسمومیت باید هرچه زودتر آغاز شود. در صورتی که درمان مصرف بیش از حد استامینوفن ظرف ۲۴ ساعت اول آغاز نشود، ممکن است نتوان از آسیب کبدی یا مرگ جلوگیری کرد .

 

● تداخل دارویی

 

استامینوفن ممکن است با داروهای دیگر تداخل پیدا کند. در این حالت ممکن است اثر یک یا هر دو دارو تغییر کند یا عوارض جانبی داروها تشدید شود. از جمله داروهایی که با استامینوفن تداخل دارند، می توان به الکل، ضد التهاب های غیراستروئیدی (مانند آسپرین بروفنو ... ) داروهای ضدبارداری خوراکی، فنی توئین ، وارفارین ، کلستیرامین، ایزونیازید و زیدو وودین اشاره کرد برای جلوگیری از بروز عوارض بهتر است قبل از استفاده همزمان استامینوفن با دیگر داروهای تجویز شده و یا بدون نسخه با یک پزشک مشورت کنید.

 

 

● توصیه های آخر

 

▪ فقط به مقدار توصیه شده توسط پزشکتان استامینوفن مصرف کنید .

▪ برچسب روی دارو را بخوانید و از دستوراتش پیروی کنید .

 

▪ استامینوفن را نباید بیش از ۱۰ روز ۵( روز در بچه ها) برای تسکین درد و بیش از سه روز برای کاهش تب استفاده کنید البته اگر با دستور پزشک باشد، مجاز هستید.

▪ شیاف های استامینوفن را در یک جای خنک نگا ه دارید، ولی شیاف و انواع مایع استامینوفن (قطره و شربت ) را منجمد نکنید .

 

سیگار ممکن است با اثر استامینوفن تداخل کند. سیگاری ها ممکن است به مقادیر بیشتری از دارو نیاز داشته باشند اما نباید بیش از میزان توصیه شده روزانه مصرف کنند.

▪ استامینوفن را دور از دسترس کودکان ، دور از حرارت ، نور مستقیم و حرارت مرطوب نگاه دارید (در چنین شرایطی استامینوفن فاسد می شود.)

 

اگر استامینوفن را به سبب درد، تب یا گلودرد مصرف می کنید در صورت باقی ماندن علائم یا بدتر شدن آنها با پزشک تماس بگیرید. از دو ترکیب حاوی استامینوفن به طور همزمان استفاده نکنید.

▪ افرادی که به مقدار زیاد الکل مصرف می کنند باید حتی الامکان از مصرف این دارو پرهیز کنند چون مصرف همزمان الکل و استامینوفن خطر آسیب کبدی را به دنبال دارد.

 

▪ استامینوفن تاریخ گذشته را دور از دسترس کودکان در توالت دور بریزید . استامینوفن نتایج برخی از آزمایش های پزشکی را تغییر می دهد بنابراین باید مصرف آن را چند روز قبل از آزمایش مورد نظر قطع کرد.

▪ برچسب روی سایر داروهای بدون نیاز به نسخه را بخوانید تا مطمئن شوید که در آنها استامینوفن یا دارویی که با استامینوفن تداخل کند، وجود نداشته باشد .

 

▪ هر فردی که بیشتر از ۳ نوشیدنی الکلی در روز می نوشد، افرادی که بیماری کبدی یا کلیوی و یا عفونت کبدی دارند و زنان باردار یا شیرده باید تحت نظر پزشک استامینوفن مصرف کنند.

 

 

 

   دکتر علی اخوان بهبهانی

گردآوری و تنظیم:گروه سلامت پرشین پرشیا
www.persianpersia.com/health

منبع:پایگاه اطلاع رسانی پزشکی ایران سلامت

Sunday 8th of January 2012 10:59:14_______۱۳۹۰-دي-۱۸

مروری بر دیگر مطالب 'دارو و درمان'



تازه های دارو و درمان