mobile menu icon
responsive search icon
پرتال پرشین پرشیا!
لوگوی سایت پرشین پرشیا
سلامت
سلامت > بیماریهای مهم >از زخم زبان تا سرطان
بیماریهای مهم

از زخم زبان تا سرطان

سرطان، نام ترسناکی است. همه ما از شنیدن آن به خود می لرزیم اما امروزه برای ما نام آشنایی شده است و دائم اخباری در مورد سرطان های مختلف می شنویم...

 

یکی از این سرطان ها، سرطان زبان است که شاید در مورد آن کمتر شنیده باشیم اما از آنجا که شیوع نسبتا زیادی یافته است بنابراین لازم است افراد حساسیت ویژه ای نسبت به هرگونه تغییر در بافت و رنگ زبان خود داشته باشند. به علت قرارگرفتن زبان در حفره دهانی، تشخیص این بیماری از حوزه های تشخیصی دندان پزشکان به حساب می آید و باید در صورت وجود هرگونه تغییر به دندان پزشک مراجعه شود. این بار در مورد سرطان های حفره دهان و به خصوص سرطان زبان با خانم دکتر ترانه فرخ نیا، متخصص بیماری های دهان و فک و صورت و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران و پردیس بین الملل به گفت وگو نشسته ایم و سوال های خود را در ارتباط با این بیماری و راه های تشخیصی و درمانی آن مطرح کرده ایم.

 

▪ خانم دکتر! لطفا در ابتدا به این نکته اشاره کنید که چه تغییرهایی در محیط دهان را باید جدی گرفت؟ آیا هر زخمی باید ما را نگران کند؟

 

دراین باره یک قانون کلی وجود دارد. هر زخم دهانی که بیش از ۲ هفته باقی بماند، باید مورد بررسی قرار گیرد. البته علاوه بر زخم های دهان، علامت مشخصه بدخیمی های داخل دهان، سفت شدن غدد لنفاوی منطقه است. پس اگر فردی متوجه شد که غدد لنفاوی در ناحیه زیر فک، سفت و بی حرکت شده و بیش از ۲ هفته از این وضعیت گذشته باشد باید بررسی شود. البته در بعضی مواقع، اروژن های منتشر روی لثه (یعنی وضعیتی که انگار پوست آن کنده شده باشد) مرتبط با بیماری هایی مانند لیکن پلان، پمفیگوس یا پمفیگویید است و چندان جای نگرانی ندارد اما برای تشخیص این بیماری ها باید حتما نمونه برداری انجام شود. اگر این بیماری ها به صورت زودهنگام تشخیص داده شوند، می توان آنها را درمان کرد.

 

▪ گاهی نام ضایعه های پیش بدخیمی (پیش سرطانی) را می شنویم. اینها چه نوع ضایعه هایی هستند؟

 

هر تغییر رنگ سفید یا قرمزی در دهان جای نگرانی ندارد اما باید بررسی شود (به خصوص اگر بیش از ۲ هفته باقی بماند). گاهی ممکن است این ضایعه ها جزو موارد پیش سرطانی باشند. مثلا لکوپلاکیا یا لیکن پلان حدود ۵ ۲ درصد احتمال بدخیمی دارد. پس بهتر است بیوپسی (نمونه برداری) انجام شود تا وضعیت دندان ها بررسی شود. اگر علایمی وجود داشته باشند که ممکن است منتهی به سرطان شوند، لازم است هرچه سریع تر مورد درمان قرار بگیرند. البته در بعضی موارد تروما یا ضربه ای در دهان، ایجاد ضایعه می کند که بعد از مدتی خودش برطرف می شود. پس لازم است که پزشک، تاریخچه کاملی از بیمار بگیرد تا بتواند تشخیص قطعی دهد. مثلا اگر پزشک شک دارد که یک دندان تیز در دهان ضایعه ایجاد کرده است، باید آن عامل (تیزی دندان) را برطرف کند و ببیند آیا ضایعه هنوز هم بر جا می ماند یا نه.

 

▪ کدام نوع سرطان در حفره دهان شایع تر است و در چه مناطقی بیشتر دیده می شود؟

 

شایع ترین سرطان حفره دهان، کارسینوم سلول های سنگفرشی است که حدود ۹۵ درصد بدخیمی های دهان را تشکیل می دهد. این سرطان، هشتمین سرطان شایع در مردان و پانزدهمین سرطان شایع در میان زنان است. بالا بودن شیوع آن در مردان، احتمالا به دلیل مصرف بیشتر سیگار و سایر محصولات دخانی در آنهاست که مشخص شده ارتباط نزدیکی با سرطان حفره دهان دارد. این نوع بدخیمی می تواند روی زبان، کف دهان، لب و لثه ایجاد شود اما میزان شیوع آن در زبان بیشتر است. علایم اولیه این سرطان در موارد مختلف متفاوت است و نمای بالینی متغیری دارد. گاهی برآمدگی هایی با سطح نامنظم و زخمی دیده می شود و گاهی هم به صورت ناحیه مرکزی فرورفته با شکل نامنظم زخمی است. رنگ آن هم از سفید تا قرمز متغیر است. معمولا هنگام لمس این مناطق حاشیه سفتی مشخص می شود.

 

▪ آیا خود افراد قادر به تشخیص چنین علایمی هستند؟

 

معمولا شکایت بیمار از زخم های موجود در دهانش است. البته گاهی هم در دهان زخم وجود دارد اما بیمار دردی را احساس نمی کند اما نکته مهم این است که این زخم ها را نباید با زخم های تروماتیک دهان اشتباه کرد (مانند زخم هایی که بر اثر لبه ناصاف دندان مصنوعی به وجود می آیند) در هر صورت اگر فرد، زخمی را در دهانش حس و این وضعیت ادامه پیدا کرد باید حتما به پزشک مراجعه کند. زخم های سرطان، گاهی با غذا خوردن بیمار تداخل پیدا می کند یعنی بیمار نمی تواند به راحتی غذا بخورد.

 

▪ این بیماران باید به چه کسانی مراجعه کنند؟

 

از آنجا که این زخم ها در دهان هستند معمولا به دندان پزشک مراجعه می شود اما بهتر است مراجعه به دندان پزشکان متخصص بیماری های دهان و فک و صورت انجام شود. البته یافتن چنین متخصصانی در مطب شاید دشوار باشد چون چندان تخصص شناخته شده ای نیست اما می توان به بخش بیماری های دهان در دانشکده های دندان پزشکی مراجعه کرد. در مجموع باید گفت اهمیت سرطان دهان برای دندان پزشک، تشخیص زودهنگام و پیشگیری از مرگ زودرس و بهبود کیفیت زندگی بیمار است.

 

▪ این نوع سرطان ها، درمانی دارند؟

 

بله، اگر این سرطان ها در مراحل اولیه، تشخیص داده شوند، معمولا با رادیوتراپی و شیمی درمانی درمان می شوند و به درمان های جراحی نیازی پیدا نمی کنند اما گر در مراحل پیشرفته تر شناسایی شوند علاوه بر آنها به جراحی هم نیاز است. در کل، اگر بدخیمی، متاستاز به نقاط دیگر داده باشد، پیش آگهی خوبی ندارد.

 

▪ آیا انجام بیوپسی برای تشخیص سرطان زبان ضروری است؟

 

در کل برای هر ضایعه مشکوک، بیوپسی لازم است و راه تشخیصی و گاهی حتی درمانی محسوب می شود. گاهی لازم است کل ضایعه را برداریم و گاهی فقط قسمتی از ضایعه برداشته می شود. سپس آن را به پاتولوژی می فرستیم و بعد از تشخیص بیماری، داروی لازم تجویز می شود. این کار جای نگرانی چندانی ندارد و عموما در حد کار مطب یا دانشکده است و ظرف مدت کوتاهی (حدود ۲۰ دقیقه) انجام می شود. افراد نباید از انجام آن بترسند و گمان کنند که بیوپسی (نمونه برداری) به معنی سرطان است. احتمال سرطان در دهان پایین است اما برای همین احتمال کم، باز هم بیوپسی لازم است. در کل بیوپسی راه تشخیص نهایی است.

 

▪ آیا بیمار می تواند اقدام به خوددرمانی کند؟

 

به هیچ وجه! این کار ممکن است باعث شود که پزشک متوجه علایم اصلی ضایعه نشود مثلا عده ای روی زخم های دهانی خود آسپیرین قرار می دهند. این کار زخم جدیدی را در محل ایجاد می کند که باعث می شود، دندان پزشک به اشتباه بیفتد. خوددرمانی، شکل واقعی ضایعه را تغییر می دهد و باعث مشکل در تشخیص ضایعه می شود. حتی مصرف دهانشویه هم به صورت سرخود می تواند مشکل ساز باشد. مثلا استفاده طولانی مدت (۲ هفته به بالا) از دهانشویه کلرهگزیدین، باعث تغییر رنگ و تغییر در حس چشایی می شود. پس نباید سرخود طولانی از آن استفاده کرد. در مجموع می توان به بیماران توصیه کرد که بهداشت دهانی خوبی داشته باشند و سیگار و الکل را ترک کنند چون هر زخمی که در دهان وجود داشته باشد اگر محیط دهان تمیز باشد، ترمیم آن بهتر صورت می گیرد. به خصوص اگر بیمار سیستم ایمنی ضعیفی داشته باشد و مستعد عفونت باشد، لازم است که بهداشت را بهتر رعایت کند.

 

 

 

   دکتر آیدا روشن ضمیر

گردآوری و تنظیم:گروه سلامت پرشین پرشیا
www.persianpersia.com/health

منبع:www.salamat.ir

Thursday 10th of November 2011 06:37:58_______۱۳۹۰-آبان-۱۹

مروری بر دیگر مطالب 'بیماریهای مهم'



تازه های بیماریهای مهم