غذاهای مفید و مضر در سکته مغزی

● چه غذاها یی در پیش گیری از سکته مغزی مفید هستند؟

گرچه هنوز در مورد تأثیر خاص رژیم غذایی در شیوع سکته، شواهد محکمی در دست نیست، ولی بسیاری از پزشکان معتقدند که رژیم درمانی سبب کاهش فشار خون شده، در نتیجه سبب کاهش خطر بروز سکته مغزی می شود. در حضور رادیکال های آزاد رگ های مغزی سریع تر دچار ضایعه می شوند، بنابراین افزایش مصرف مواد مغذی آنتی اکسیدانی، به مبارزه علیه خطر رادیکال های آزاد کمک می کند.

▪ میوه و سبزیجات و هم چنین آب آن ها، غنی از ویتامین های آنتی اکسیدان، پتاسیم و ترکیبات گیاهی مفید بوده و مقدار کمی سدیم دارند و باید به میزان حداقل ۵ واحد در روز مصرف شوند.

تحقیقات در کشور انگلستان نشان داده است دریافت بالای میوه و سبزیجات با شیوع پایین سکته مغزی ارتباط دارد. مطالعه ای نیز در بلژیک حاکی از این است که بیماران دارای سطوح بالای ویتامین A در خون که ناشی از مصرف سبزیجات سرشار از بتاکاروتن (پیش نیاز ویتامین A) بوده است، پس از بروز سکته مغزی سریع تر بهبود یافته اند.

تحقیقی نیز در کشور آمریکا به نقش حفاظتی افزایش دریافت ویتامین E در برابر سکته اشاره کرده است. روغن های گیاهی مثل روغن سویا، ذرت، آفتاب گردان، پنبه دانه، کانولا و سبزیجات دارای برگ سبز سرشار از ویتامین E هستند.

▪ حبوبات، مغزها، دانه ها و سایر پروتئین های گیاهی باید به منظور کاهش دریافت پروتئین های حیوانی در رژیم غذایی بیش تر منظور شوند. مطالعات در غرب نشان داده اند که میزان سکته مغزی در بین افراد گیاه خوار بسیار کم تر از مصرف کنندگان گوشت قرمز است.

▪ ماهی های روغنی خصوصاً قزل آلا و قباد، سبب بهبود جریان خون می شوند. مصرف حداقل دو بار در هفته از این ماهی ها در برابر سکته مغزی نقش حفاظتی ایفا می کند.

▪ نان، برنج، ماکارونی، سیب زمینی و غلات صبحانه (مثل برشتوک) حاوی مقدار کمی چربی و در عین حال سرشار از نوعی انرژی هستند که تدریجاً آزاد می شود و بدین ترتیب به افراد کمک می کند تا مدت طولانی تری احساس سیری کنند.

▪ مغزها، دانه ها و روغن کتان حاوی نوعی اسید چرب ضروری به نام لینولئیک اسید هستند. در طی مطالعه ای که محققان فنلاندی ترتیب داده بودند مشاهده شد که مردان میانسالی که قربانی سکته شده بودند، در مقایسه با مردانی که سکته نکرده بودند، سطوح پایین تری از این اسید چرب ضروری را داشتند.

▪ مواد غذایی غنی از ماده معدنی سلنیوم از جمله ماهی، جوانه گندم و تخم آفتاب گردان برای پیش گیری از سکته توصیه می شود. دریافت پایین این ماده معدنی با افزایش خطر سکته مغزی ارتباط دارد.

● از چه غذاهایی باید پرهیز کرد؟

▪ به منظور کمک به کاهش فشارخون از غذاهای شور باید پرهیز کرد. محدودیت مصرف غذاهای کنسرو شده و آماده مصرف، کنسرو سبزیجات در آب نمک، فرآورده های گوشتی و غذاهای دودی توصیه می شود.

● چه توصیه هایی برای اطرافیان بیماران مبتلا به سکته مغزی دارید؟

▪ اولاً، باید این بیماران را درک نمایند، به ویژه وقتی که قادر به حرکت نیستند. جا به جا کردن مکرر بیمار، از ابتلا به زخم بستر جلوگیری می کند. از مشکلات مهم این بیماران اختلالات روحی به ویژه افسردگی است که با رفتار مناسب اطرافیان تا حد زیادی قابل پیش گیری و بهبود است.

▪ دوماً: هرگز برای سکته های مغزی خود درمانی نکنید و چنان چه بیمار امکان بلع غذا را ندارد و با لوله ی معده تغذیه می کند، لوله را خارج نکنید و یا اگر خود بیمار لوله اش را درآورد حتماً توسط پزشک متخصص دوباره گذاشته شود. در غیر این صورت موجب خطراتی برای بیمار می شود. این بیماران ممکن است برای مدت طولانی از راه لوله ی معده تغذیه شوند که نگران کننده نیست و هم چنین ممکن است سوند ادرار داشته باشند.

فراهم کردن داروهای مناسب تحت نظر پزشک متخصص و رژیم غذایی مناسب تحت نظر رژیم درمان، امکانات فیزیوتراپی و سایر وسایل کمکی، کمک های دیگری است که از اطرافیان بیمار بر می آید. فراموش نکنید که ممکن است یک روز خود ما دچار سکته شویم.

بهبودی سکته مغزی بستگی به فاکتورهای متعددی دارد که از جمله آن ها می توان به شدت ضایعه، سن بیمار و عوامل مساعد کننده مثل اعتیاد و دیابت و… اشاره کرد. در کل ۳۰ درصد بیماران بهبودی کامل پیدا می کنند و در ۳۰ درصد از بیماران عوارضی از بیماری باقی می ماند.

● چند نکته ی مهم:

▪ برای پیش گیری از بروز مجدد سکته، منابع غذایی حاوی آلفا لینولئیک اسید (نوعی اسید چرب ضروری) از قبیل گردو ، سویا و روغن کانولا(گلزا) مفید هستند.

▪ مصرف بیش تر از ۳۰۰ گرم الکل در هفته، سبب افزایش خطر سکته به میزان ۴ برابر افراد غیر الکلی می شود.

▪ به سیگاری ها توصیه می شود به ترک آن مبادرت ورزند.

   دکتر اکبر سلطان زاده متخصص بیماری های داخلی مغز و اعصاب