آنچه می خواهید درباره کنسروها بدانی

وقتی برای ناهار امروز، به آخر خط می رسید و دیگر فکرتان به جایی قد نمی دهد که چه غذایی برای ناهار امروز تدارک ببینید، ناگهان به فکر کنسروهای دوست داشتنی می افتید که مشکلتان را حل می کنند.

اگر به فروشگاه های عرضه مواد غذایی سر بزنید تا قبل از این کنسرو لوبیا، ذرت و... را پیدا می کردید ولی این روزها بیشتر خورش ها هم به صورت کنسرو در بازار وجود دارند که شما می توانید یک میز ناهار را تدارک ببینید، ولی قبل از اینکه لباستان را بپوشید و به سوپرمارکت سر خیابانتان سر بزنید و یک کنسرو برای ناهار بخرید، توصیه های ما را بخوانید تا انتخاب سالمی داشته باشید:

● از تن ماهی تا کنسرو خورش ها

در شهرهای سواحل جنوبی و شمالی کشورمان کارخانه های تولید تن ماهی زیادی مشغول به فعالیت هستند. اگر شما می خواهید تن ماهی را برای ناهار میل کنید و رژیم هم دارید باید روغن اضافی آن را از محتویات داخل قوطی جدا کنید تا دچار اضافه وزن نشوید. کنسروهای لوبیاچیتی را نیز می توانید به عنوان یک غذای سریع و بدون زحمت میل کنید.

در کنسروهای لوبیا از لوبیای خشک استفاده می شود و با رب گوجه فرنگی طعم دار می شود. خورش های قورمه سبزی، قیمه و... هم از جمله کنسروهایی است که این روزها طرفداران زیادی پیدا کرده است ولی بهتر است اگر می توانید و وقت دارید خودتان این خورش ها را در منزل با مواد اولیه تازه تهیه کنید این کنسروها به هر حال دارای مواد افزودنی رنگ های خوراکی و نمک هستند که می توانند در صورت استفاده طولانی مدت برای سلامت شما مضر باشند.

● از کارخانه تا روی میز شام

شاید شما به صورت خانگی کنسرو و کمپوت تهیه کنید ولی معمولاً این محصولات را وقتی دیگر فکرتان به جایی قد نمی دهد که برای ناهار یا شام چه غذایی میل کنید، از سوپرمارکت سر خیابان خریداری می کنید. در کارخانجات صنایع غذایی کنسرو و کمپوت به صورت عمده و بهداشتی تهیه می شوند. در ابتدا ماده غذایی مانند لوبیا و یا میوه ها آماده می شوند و سپس قوطی ها از مواد غذایی آماده پر می شوند. در این مرحله مواد افزودنی برای نگهداری به آن اضافه می شود.

در کارخانه، ۵/۱ ۱ سانتیمتر فضای خالی بالای قوطی باقی می ماند. هواگیری یکی از مهم ترین مراحل بهداشتی تهیه یک کنسرو است. باید هوای درون قوطی کنسرو یا کمپوت کاملا تخلیه شود تا در اثر تغییرات جزئی دما یا فشار در حین نگهداری کنسرو، قوطی کنسرو متورم نشود. اکسیژن موجود در هوا جدار فلزی داخل قوطی را زنگ زده نکند و از اکسیداسیون مواد غذایی درون کنسرو و فاسد شدن آن جلوگیری خواهد شد. پس از بستن در قوطی برای نابود کردن میکروارگانیسم هایی که ممکن است همراه مواد غذایی وارد قوطی شده باشند با دادن حرارت لازم، استریلیزاسیون مواد غذایی درون قوطی کنسرو انجام می گیرد.

● هشدار اول، باد کردن قوطی کنسرو

اگر از شما بخواهند یک علامت برای کنسروهایی را که نمی خواهید بخرید نام ببرید باد کرده بودن قوطی آن است. این نشانه این است که کنسروتان ممکن است فاسد باشد. این تورم به صورت های گوناگون خود را در قوطی کنسرو نشان می دهد. قوطی کنسرو ممکن است از هر دو طرف متورم شده باشد یا اینکه فقط درب و یا کف قوطی باد کرده باشد. حتی ممکن است در اثر حمل و نقل از کارخانه به کامیون های حمل مواد غذایی و یا از کامیون به فروشگاه، جدار قوطی کنسرو ضربه دیده باشد و در محل ورود ضربه، فرورفتگی ایجاد شده باشد. گاهی قوطی کنسرو بیش از حد لازم از مواد غذایی پر شده است. برای پی بردن به این مطلب در دیواره قوطی سوراخی ایجاد کنید. اگر گاز از آن خارج شد، این قوطی کنسرو فاسد است و تورم آن به دلیل پر بودن زیاد آن نیست.

اگر شما قوطی کنسروتان را برای مصرف غذایی همراه خود به ارتفاعات بالای کوهستان ببرید اندکی هوای بالای آن باعث می شود قوطی کنسرو اندکی باد کند که این هم دلیلی بر فاسد بودن محتویات درون قوطی نیست چون در ارتفاعات فشار هوا کمتر است. فشار هوای بیشتر درون قوطی آن را متورم خواهد کرد.ساکنان جنوب ایران مثل کیش و قشم و اهواز هم باید نیم نگاهی خاص به کنسروها داشته باشند. گاهی درجه حرارت بالای محیط نگهداری کنسرو باعث باد کردن قوطی آن می شود.

کنسروهایی که سر و ته آن متورم شده است غیرمجاز است و از مصرف آن خودداری کنید. البته اگر سر و ته قوطی باد نکرده باشد دلیل بر سالم بودن کنسرو نخواهد بود. چرا که ممکن است بعضی از قوطی ها به علت داشتن منفذ سر و ته شان باد نکرده باشند از طرف دیگر عوامل خطرناک مثل کلستریدیوم بوتولینیوم گاز تولید نمی کند که قوطی باد کند ولی محتویات قوطی سمی و کشنده است.

● توصیه های کنسروی:

۱) از مصرف کنسروها و کمپوت های بادکرده و زنگ خورده (زده) خودداری کنید.

۲) از خرید کنسروهایی که فاقد شماره پروانه ساخت وزارت بهداشت، تاریخ تولید و انقضا باشند خودداری کنید.

۳) از مصرف کنسرو هایی که تغییر رنگ و طعم و بو داده اند خودداری کنید.

۴) از نگهداری قوطی کنسرو در یخچال و محیط های مرطوب خودداری کنید.

۵) غذاهای کنسروشده را قبل از مصرف ۲۰ دقیقه بجوشانید. این کار سم کشنده بوتولیسم را درون کنسرو از بین می برد.

۶) قوطی کنسرو را برای گرم کردن مستقیم روی شعله چراغ گاز نگذارید. در اثر شعله مستقیم، لحیم جداره قوطی ذوب می شود و ذرات فلز وارد ماده غذایی می شود.

۷) پس از باز کردن قوطی کنسرو، محتویات داخل آن را درون ظرف دیگری بریزید. زیرا مواد غذایی پس از

باز شدن در قوطی کنسرو در مجاورت اکسیژن هوا با جدار داخلی قوطی واکنش نشان می دهند. ظرف شیشه ای برای نگهداری این مواد مناسب ترین انتخاب است.

۸) فراموش نکنید بهترین زمان برای مصرف کنسرو دو سال پس از تاریخ تولید است. بنابراین کنسروهایی را که سال ها در انبار مغازه ها مانده اند، نخرید. این کنسروها مزه تندی دارند و بوی کهنگی می دهند.

۹) قوطی های زنگ زده کنسرو و کمپوت را کنار بگذارید. اگر دیواره های خارجی قوطی زنگ زده است احتمال سوراخ شدن دیواره و فساد محتویات آن وجود دارد. این کنسروها را مصرف نکنید. اگر دیواره داخلی قوطی هم زنگ زده است نشانه غیرقابل مصرف بودن کنسرو است چون زنگ در تماس با مواد بوده و از طرف دیگر احتمال سوراخ بودن بدنه و باز شدن درزها در منطقه زنگ زدگی وجود دارد.

۱۰) کنسروهایی که مواد غذایی از آن بیرون زده است را نخرید. اگر در طی حمل و نقل و جابه جایی قوطی های کنسرو ضربه ای به بدنه آن وارد شود، محتویات آن از سوراخی بیرون می زند. این کنسروها هم غیرقابل مصرف اند. چون مواد خوراکی درون آن با هوای خارج تماس پیدا کرده و در نتیجه مواد درون آن فاسد و سمی هستند.

   دکتر گلرخ ثریا