بستن لوله ها در زنان راهی برای جلوگیری از بارداری

در مورد فلسفه جلوگیری از بارداری و روش های مختلف آن، ۲ دسته روش جلوگیری وجود دارد که شامل روش های دائمی و غیردائمی هستند که از روش های دائمی می توان به بستن لوله ها در زنان یا بستن لوله ها در مردان (وازکتومی) اشاره کرد و از روش های غیردائمی، انواع قرص های خوراکی و آمپول های یک ماهه یا ۳ ماهه و همین طور کاندوم و دیافراگم و آیودی است که راجع به هریک از این روش ها و مزایا و معایبشان توضیحاتی داده خواهد شد.

در اینجا بستن لوله ها در زنان که شایع ترین روش مورد استفاده در برخی کشورهای پیشرفته است، بحث می شود. این روش برای کسانی مورد استفاده است که به هیچ عنوان تمایل به بارداری ندارند و حتی در صورت تغییر شرایط زندگی فعلی (مثل فوت همسر یا فرزندان یا ازدواج مجدد) هم نظرشان تغییر نخواهد کرد و بهتر است کسانی از آن استفاده کنند که سن بالایی داشته باشند، چون تحقیقات نشان می دهد بیشتر کسانی که از بستن لوله ها پشیمان شده اند، در سن زیر ۳۰ سالگی لوله هایشان را بسته اند یا ازدواج مجدد داشته اند. پس این تصمیم باید در شرایط مناسبی گرفته شود، نه در زمان خشم یا ناراحتی مثلا پس از سقط جنین.
بستن لوله ها در زنان روش های مختلفی دارد که هریک مزایا و معایب خود را دارند. ساده ترین و قدیمی ترین روش، بستن لوله ها حین سزارین یا پس از زایمان طبیعی است. این کار از طریق جراحی شکم و زیر نظر مستقیم جراح انجام می شود. این راه مطمئن ترین روش بستن لوله است و احتمال حاملگی به دنبال این روش کمتر از یک درصد است، چون هیچ روش جلوگیری در جهان روش قطعی و صددرصد نیست.

روش دیگر بستن لوله ها با یک برش کوچک ۴سانتی متری در قسمت پایین شکم انجام می شود که نیاز به بیهوشی مختصر و بستری به مدت یک روز در بیمارستان دارد و درصد اطمینان آن از روش قبلی کمتر است، بخصوص در مواردی که فرد قبل از انجام جراحی حامله شده؛ اما در زمان جراحی این موضوع را نمی داند.روش جدیدتر استفاده از لاپاروسکوپ است که از طریق ۲ شکاف کوچک در شکم و استفاده از تجهیزات خاص و دوربین، دستگاه وارد شکم شده و با لوازمی مثل حلقه های لاستیکی مخصوص، کلیپس های مخصوص یا جریان برق اقدام به برداشتن یا بستن لوله ها می کنند. روش های دیگر مثل بستن لوله ها از طریق واژن به دلیل احتمال عفونت بالا انجام نمی شود.همچنین تزریق مواد داخل لوله ها با کمک دستگاه های خاص (هیستروسکوپ) نیاز به مهارت بالایی دارد که مواد خاص مذکور در کشور موجود نیست، به همین دلیل فعلا این روش در کشور معمول نیست. هفته بعد در مورد سایر روش های دائمی جلوگیری از بارداری صحبت می شود.

دکتر ثریا عالمی
جراح و متخصص بیماری های زنان و زایمان