Thursday 24th of April 2014 | امروز ۱۳۹۳-ارديبهشت-۰۴

rss

|پرتال فرهنگی اجتماعی پرشین پرشیا! | در باره ما | تماس با ما | تبلیغات

persianpersia.com  

 

 

 


فرهنگ و هنر > ادبیات ایران >به مناسبت ۲۵ اردیبهشت روز بزرگداشت ابوالقاسم فردوسی

فرهنگ و هنر

Custom Search جستجو در پرشین پرشیا با گوگل

 

 

ادبیات ایران

Monday 14th of May 2012 22:42:58 ________ ۱۳۹۱-ارديبهشت-۲۵

به مناسبت ۲۵ اردیبهشت روز بزرگداشت ابوالقاسم فردوسی

 


محمد طالبی

 

حکیم ابوالقاسم فردوسی درسال ۳۲۹ هجری در طبران طوس به دنیا آمد. پدرش از دهقانان طوس بود که ثروت وموقعیت قابل توجهی داشت.

فردوسی درجوانی با درآمدی که ازاملاک پدرش به دست می آورد به کسی محتاج نبود اما به تدریج آن اموال راازدست داد وبه تهیدستی گرفتارشد. وی ازهمان زمان که به کسب علم ودانش می پرداخت به خواندن داستان هم علاقه مند شد وبه تاریخ واطلاعات مربوط به گذشته ایران عشق می ورزید. همین علاقه به داستان های کهن بود که او را به فکرانداخت تا شاهنامه را به نظم درآورد چنان که ازگفته خود اوبرمی آید مدت ها در جست وجوی این کتاب بوده وپس ازیافتن نسخه اصلی داستان های شاهنامه نزدیک به سی سال ازبهترین ایام خود را وقف این کارکرده است. درسال ۳۷۰ به نظم درآوردن شاهنامه راآغاز کرد ودراوایل این کارهم خود اودارایی قابل توجهی داشت.

 

 

برخی ازبزرگان خراسان که به تاریخ باستان ایران علاقه داشتند اورا یاری می کردند ولی به مرورزمان وپس ازگذشت سال ها درحالی که بیشترشاهنامه را سروده بود دچار فقرشد.

الا ای برآورده چرخ بلند

 

چه داری به پیری مرا مستمند

چوبودم جوان برترم داشتی

 

به پیری مرا خوار بگذاشتی

به جای عنانم عصا داد سال

 

پراکنده شد مال وبرگشت حال

 

فردوسی قصد داشت با قلمش به مردم یادآوری کند که چه بودند وچه شدند. اوتوانست با قلم وسرشت خود، زبان پارسی رابه مردم بازگرداند اما به دلایل برخی از شعرهایش مورد خشم خلیفه وقت قرارگرفت. برخلاف آنچه که مشهوراست فردوسی سرودن شاهنامه را تنها به دلیل علاقه شخصی وحتی سال ها قبل ازآن که سلطان محمود به سلطنت برسد ،آغازکرد؛ اما چون درطی این کار به تدریج ثروت وجوانی راازدست داد به فکرافتاد که آن را به نام پادشاه درآورد. اما سلطان محمود که بیش از تاریخ وداستان های پهلوانی به اشعارستایش آمیزشاعران علاقه داشت قدرسخن فردوسی را ندانست واورا چنان که شایسته اش بود تشویق نکرد. فردوسی ازاین بی اعتنایی بر آشفت وچندین بیت را در هجو سلطان محمود گفت وسپس ازترس مجازات غزنین را ترک کرد ومدتی را درشهرهای هرات، ری وطبرستان متواری بود تا آنکه سرانجام در زادگاه خود طوس درگذشت.

 

 

 

شاهنامه نه تنها بزرگ ترین وپرمایه ترین مجموعه شعربه جامانده ازعهد سامانی و غزنوی است بلکه مهم ترین سند عظمت زبان فارسی وبارزترین مظهرشکوه ورونق فرهنگ وتمدن ایران باستان وخزانه لغت وگنجینه ادبیات فارسی به شمارمی رود. فردوسی طبع لطیفی داشت؛ سخنش ازطعنه، هجو، دروغ وچاپلوسی به دوربود وتا جایی که می توانست ازبه کاربردن کلمه های غیراخلاقی خود داری می کرد. او دروطن دوستی، سری پرشورداشت ازاین رو به داستان های کهن وتاریخ وسنن قدیم عشق می ورزید واز تورانیان ورومیان به دلیل صدماتی که برایران وارد آورده بودند نفرت داشت. شاهنامه نگاهبان راستین سنت های ملی وشناسنامه قوم ایرانی است؛ شاید بدون وجود این اثر و این گونه آثار ، بسیاری ازعناصرمثبت فرهنگ آباء واجدادی ما، درطوفان حوادث تاریخی نابود می شد. فردوسی شاعری معتقد ومومن به ولایت معصومین علیهم السلام بود وخود را بنده اهل بیت وستاینده خاک پای وصی می دانست.

 

 

فردوسی با خلق حماسه عظیم خود دوفرهنگ ایران واسلام را به بهترین شکل ممکن درهم آمیخت. اهمیت شاهنامه تنها درجنبه ادبی آن خلاصه نمی شود وپیش ازآنکه مجموعه ای ازداستان های منظوم باشد ، تبارنامه ای است که بیت به بیت وحرف به حرف آن ریشه دراعماق آرزوها وخواسته های جمعی ملتی کهن دارد؛ ملتی که درهمه ادوارتاریخی، نیکی وروشنایی را ستود وبا بدی وظلمت درستیزبوده است.

 

 

 

شاهنامه از۶۰هزاربیت تشکیل شده است ودارای سه دوره اساطیری، پهلوانی وتاریخی است. شاهنامه فردوسی روایت نبرد خوبی وبدی است وپهلوانان، جنگجویان این نبرد دائمی درهستی اند. جنگ کاوه وضحاک، کین خواهی منوچهر از سلم وتور، مرگ سیاوش با دسیسه سودابه همه حکایت ازاین نبرد وستیز دارد. دیدگاه فردوسی واندیشه حاکم برشاهنامه همیشه پشتیبان خوبی ها در برابرستم وتباهی است. ایران که سرزمین آزادگان به شمار می رود همواره مورد آزارواذیت همسایگانش قرارمی گیرد. زیبایی و شکوه ایران نیزآن را درمعرض رنج ها وسختی های گوناگون قرارمی دهد وازاین رو پهلوانانش با تمام توان به دفاع ازهستی این کشور و ارزش های ژرف انسانی مردمانش برمی خیزند ودراین راه جان خود را نیز فدا می کنند.

 

 

برخی ازپهلوان های شاهنامه نمونه متعالی انسان هایی هستند که عمرشان را به تمامی دراختیار همنوعان خود قرارداده اند؛ پهلوانانی همچون فریدون، سیاوش، کیخسرو، رستم، گودرز و طوس ازاین دسته اند. شخصیت های دیگری همچون ضحاک وسلم و تور وجودشان آکنده ازفتنه گری، بدخویی وتباهی ست ومامور اهریمنند وقصد نابودی درکارجهان را دارند. قهرمانان شاهنامه ستیزی همیشگی با مرگ دارند واین ستیز نه رویگردانی ازمرگ است ونه پناه بردن به کنج پارسایی بلکه دررویارویی ودرگیری با خطرهای بزرگ به جنگ مرگ می روند ودرحقیقت زندگی راازآغوش مرگ دور می سازند. بیشترداستان های شاهنامه فانی بودن دنیا را به یاد خواننده می آورد واو را به بیداری ودرس گرفتن ازروزگار رهنمون می سازد.

 

 

 

با وجود این، آنجا که زمان «بیان سخن عاشقانه» می رسد فردوسی با سادگی وشکوه و زیبایی خاص خود، موضوع را می پروراند. تصویرسازی درشعرفردوسی جایگاه ویژه ای دارد. شاعربا تجسم رخدادها وماجراهای داستان، درپیش چشم خواننده اورا همراه با خود به متن حوادث می برد. تصویرسازی وتخیل دراثرفردوسی چنان محکم ومتناسب است که حتی بیشترتوصیف های طبیعی درباره طلوع، غروب، شب وروز درشعراو حالت وتصویری حماسی دارد وظرافت ودقت حکیم طوس، درچنین نکاتی موجب هماهنگی جزیی ترین امور درشاهنامه با کلیت داستان ها شده است.

 

یکی دیگرازعناصراصلی شعرفردوسی استفاده ازموسیقی است . انتخاب وزن متقارب که هجاهای بلند آن کمترازهجاهای کوتاه است، موسیقی حماسی شاهنامه را چند برابرمی کند. فردوسی علاوه براستفاده از وزن عروضی مناسب با

 

به کار گیری قافیه های محکم وهم حروفی های پنهان وآشکار انواع جناس، سجع ودیگرضایع لفظی، تاثیر موسیقیایی شعر خود را تا حد ممکن افزایش می دهد. اغراق های استادانه، تشبیهات حسی ونمایش لحظه های طبیعت وزندگی ازدیگر ویژگی های مهم شعرفردوسی است.

گردآوری و تنظیم:گروه فرهنگ و هنر پرشین پرشیا

www.persianpersia.com/artandculture

 

روزنامه مردم سالاری ( www.mardomsalari.com ) :منبع

 

ارسال این خبر یا مقاله برای دوستانتان از طریق آیکون سمت چپ

 

 

 

 


 

مروری بر مطالب گذشته ادبیات ایران


       از داستان های عامه پسند و نویسندگان شان در ایران چه می دانید؟

       «شاه عباس شاه بود یا وزیر؟»/ساعتی در کلاس محمدرضا شفیعی کدکنی

       برای 104 سالگی گلچین گیلانی/«باز باران با ترانه»

       گفت وگو با «آیدین آغداشلو» درباره زیست و کار شاعری «بیژن الهی»

       تمام شد دل من، با صدا مدارا کن/نقدی بر شعرهای خلیل عمرانی

       زادروز رضا براهنی خشن‌ترین منتقد ایرانی!

       برای تولد شاملو/مفاهیم و معانی در تأملات شاعرانه شاملو از زبان بقایی ماکان

       جلال آل احمد؛ تردید ها و تغییر ها/نقدی بر آثار جلال آل احمد

       مراسم «شب خاندان مولانا» شامگاه چهارشنبه 13 آذر با حضور اسین چلبی بیست و دومین نواده مولانا+عکس

       کتاب هایی که محمدعلی سپانلو توصیه می کند

       محمد بقایی‌ماکان:آثار آل احمد و تناقضات

       جهانگیر هدایت:ورود ممنوع «خانه هنرمندان» برای صادق هدایت!

       همه مخالفان شعر نو و نیما/همه مدعیان پیشوایی شعر نو

       خیام معروف‌ترین ایرانی اروپاست / گفت‌و‌گوی با پرفسور رضا

       گفتگو با رجب‌علی اعتمادی که همه او را با نام مستعار ر.اعتمادی می شناسند

       «کُلنل» یک ایران فشرده است/گفت وگو با محمود دولت آبادی نویسنده برجسته معاصر

       سهراب شاعر بودن/آرزو طلب مکن، اندوه سر آید

       گفت وگو با یوسفعلی میرشکاک، شاعر و منتقد و پژوهشگر ادبی

       احضار عبید زاکانی به قرن حاضر/گپ و گفتی با جواد مجابی درباره رمان تازه اش

+مطالب بیشتر        


 

 

 

 

تئاتر

رادیو و تلویزیون

اندیشه

سینمای جهان

سینمای ایران

موسیقی ملی

هنرهای تجسمی

عکاسی

ادبیات ایران

ادبیات جهان

کتاب و نشر

تاریخ و تمدن ایران

تاریخ وتمدن جهان

فرهنگ

صنایع دستی

اخبار فرهنگی هنری

مشاهیر فرهنگ و هنر ایران

مشاهیر فرهنگ و هنر ایران

 

 


تازه های

ادبیات ایران


نگاهی به زمینه های تحول ادبیات ایران در عصر تجدد


فراز و فرود صادق هدایت نوشته ای از محمد علی همایون کاتوزیان


انقلاب مشروطه و نقش زنان در نگارش شب نامه


احمد کسروی و ادبیات از نگاه محمد علی همایون کاتوزیان


بهار در ادبیات و شعر فارسی


با محمدعلی بهمنی، شاعر عاشقانه های جوانان


نظر شفیعی کدکنی درباره شعر سایه


رئالیسم آرمانگرایانه سعدی


مترجم فرانسوی منطق‌الطیر:عطار منطق‌الطیر را مثل یک سمفونی ساخته است/ انتقال معنای «نافه اسرار» به فرانسوی 27 ساعت زمان می‌برد!


ریشخند و طنز در شعر فروغ


بررسی داستان رستم و سهراب در شاهنامه از دیدگاه روانکاوی


گفتگوی خواندنی با میرجلال‌الدین کزازی/همسرم رایزن ادبی من است+عکس


تاثیر کودکان از آنچه می خوانند/ادبیات کودکان و ترجمه


دولت‌آبادی در «کلیدر» چه می‌گوید؟/35 سالگی بلندترین رمان فارسی


گفتاری درباره نیما یوشیج و کار شاعری اش


آموزش حافظ خوانی


از داستان های عامه پسند و نویسندگان شان در ایران چه می دانید؟


«شاه عباس شاه بود یا وزیر؟»/ساعتی در کلاس محمدرضا شفیعی کدکنی


برای 104 سالگی گلچین گیلانی/«باز باران با ترانه»


گفت وگو با «آیدین آغداشلو» درباره زیست و کار شاعری «بیژن الهی»


 

 

 

 

تازه های فرهنگ و هنر



چرا نیکی کریمی از رفتن به برزیل انصراف داد؟



 ● بازیگر جدید نقش «مریلین مونرو» معرفی شد

 ● بدون فلسفه نمی توان فرهنگی پربار و غنی داشت/ آسیب شناسی تفکر فلسفی در ایران

 ● فرآیند شناخت از منظر روانشناسی و فلسفه

 ● صدور اولین مجوز برگزاری کنسرت برای یک خواننده زیر زمینی در ایران

 ● خانواده‌ مقتولان بزرگوارانه از قصاص می‌گذرند/ به امید نبود نیازمند در کشور

 ● با محبوب ترین آثار گارسیا مارکز در ایران آشنا شوید

 ● ساعت کار نمایشگاه کتاب 27-سال 93 تهران اعلام شد

 ● نیکی کریمی و روایت نقش‌های زنان ماندگار در سینمای ایران

 ● انتشار کتاب جدید هیلاری کلینتون/ ایران تهدیدی برای آمریکا‌

 ● بررسی «بازنویسی و بازآفرینی شاهنامه برای بچه‌ها»

 ● همسر رییس‌جمهور آمریکا باز هم بازیگری می‌کند

 ● آخرین ها با امیرحسین رستمی

 ● سیروس مقدم سریال ماه رمضان شبکه یک را کلید زد

 ● واکنش شکیرا، اوباما، کلینتون و خوان ماتا به مرگ «گابریل گارسیا مارکز»

 

 

 


ادبیات جهان


با محبوب ترین آثار گارسیا مارکز در ایران آشنا شوید

در حاشیه «و کوهستان به طنین آمد»/خالد حسینی و داستان نویسان میهنی

50 نویسنده برتر تاریخ به انتخاب گاردین+عکس

آخرین گفتگوی آلبر کامو

چیزهایی که درباره خالق شرلوک هلمز نمی‌دانید / از درگیری سر تایتانیک تا دروازه‌بانی تیم پورتسموث

 

 

تازه های سبک زندگی



خصوصیات دخترهایی که مجرد می مانند



 ● فوت و فن‌های تمیز کردن ماهی و از بین بردن بوی ماهی از دست

 ● مزاياي نصب کفپوشهای لمينت‌ برای دکوراسیون منزل

 ● خريد مبل مناسب و چند راهنمایی خوب

 ● دکوراسیون اتاق خواب کوچک راچگونه بچینیم؟

 ● جدیدترین مدلهای پیراهن های زنانه بهاره به پیشنهاد مجله Elle+عکس

 ● راهنمای خواندنی و جدید برای خرید طلا و جواهرات

 ● دختران بخوانند/نکاتی کلیدی در اولین برخورد با خواستگارتان

 ● چرا چیزهایی می خریم که نیازی به مصرف آنها نداریم؟

 ● ۴داستان واقعی از عشق های عجیب

 ● نکاتی مهم برای والدینی که فرزندان دوقلو دارند

 ● چگونه اول صبح صورتی زیبا و شاداب داشته باشیم؟

 ● همسر مطلوب مردهای ایرانی را بشناسید

 ● با دخترهای پر توقع اینجوری رفتار کنید تا هر دو خوشبخت شوید!

 ● بهترین زمان برای جدا کردن اتاق خواب کودک چند ماهگی است؟

 

 

 


آخرین های سایت


چرا نیکی کریمی از رفتن به برزیل انصراف داد؟



بازیگر جدید نقش «مریلین مونرو» معرفی شد



بدون فلسفه نمی توان فرهنگی پربار و غنی داشت/ آسیب شناسی تفکر فلسفی در ایران



فرآیند شناخت از منظر روانشناسی و فلسفه



علل مهم در ریزش موی ابرو و مژه/کاشت ابرو و مژه



حساسیت بهاری و درمان چشم های اشک آلود در ​فصل بهار



خصوصیات دخترهایی که مجرد می مانند



نکات جالب و ناگفته درباره جام‌ جهانی در دوره های گذشته



نخستین خرید پرسپولیسی ها برای فصل آینده



فوت و فن‌های تمیز کردن ماهی و از بین بردن بوی ماهی از دست



مزاياي نصب کفپوشهای لمينت‌ برای دکوراسیون منزل



خريد مبل مناسب و چند راهنمایی خوب



 

 

 

از آرشیو موسیقی


دلداده

 

 

 

◊ به نظر من، رمز موفقیت، آماده شدن برای هر چیزی قبل از فرا رسیدن آن است.   هنری فورد ◊

   PersianPersia PersianPersia.com |2014-2003|.باز نشر مقالات با ذکر منبع بلامانع است
.تمام حقوق برای سایت پرشین پرشیا محفوظ است