Saturday 19th of April 2014 | امروز ۱۳۹۳-فروردين-۳۰

rss

|پرتال فرهنگی اجتماعی پرشین پرشیا! | در باره ما | تماس با ما | تبلیغات

persianpersia.com  

 

 

 


فرهنگ و هنر > ادبیات ایران >درباره زندگی و جایگاه «پروین اعتصامی» در ادبیات فارسی

فرهنگ و هنر

Custom Search جستجو در پرشین پرشیا با گوگل

 

 

ادبیات ایران

Saturday 17th of March 2012 23:56:25 ________ ۱۳۹۰-اسفند-۲۷

درباره زندگی و جایگاه «پروین اعتصامی» در ادبیات فارسی

 


آنچه سبب شده امروز پروین اعتصامی را با این نام و نشان بشناسیم، چاپ دیوان اوست که در سال ۱۳۱۴ به همت پدرش انجام شد. چاپ اول دیوان که آراسته به دیباچه شاعر و استاد سخن شناس، ملک الشعرای بهار است و تحقیق او در تعیین ارزش ادبی و ویژگی های سخن سخنگوی بزرگ، شامل یکصد و پنجاه قصیده و مثنوی در زمان شاعر و با قطعه ای در مقدمه از خود او تنظیم شده است.

 

 

دوره پروین اعتصامی زمانی است که برای جنس زن به علت حاکمیت نظام مردسالارانه، امکان تحصیل و پرورش چنانکه باید و شاید فراهم نبود و زنان نتوانستند آنچنانکه درخور قابلیت های نهفته شان است، پیشرفت کنند. به همین دلیل تعداد علما و شعرا و ادبای زن ایرانی، در برابر خیل مردان که در این راه گام نهادند، ناچیز می نماید و پروین اعتصامی، در میان این خیل، از نوادر است.

 

ملک الشعرای بهار در این باره در مقدمه دیوان پروین می گوید: «در ایران که کان سخن و فرهنگ است اگر شاعرانی از جنس مرد پیدا شده اند که مایه حیرت اند، جای تعجب نیست اما تاکنون شاعری از جنس زن که دارای این قریحه و استعداد باشد و با این توانایی و طی مقدمات تتبع و تحقیق، اشعاری چنین نغز و نیکو بسراید، از نوادر محسوب می شود و جای بسی تعجب و شایسته هزاران تمجید و تحسین است.»

 

رمز توفیق این ارزشمند زن فرهنگ و ادب فارسی، علاوه بر استعداد ذاتی، معجزه تربیت و توجه پدر نامور اوست که به رغم محرومیت زن ایرانی از امکانات تحصیل و فقدان مدارس دخترانه، خود به تربیت او همت گماشت و فرزند بااستعداد خود را به مقامی که درخورش بود رساند. پدر پروین، میرزا یوسف اعتصامی (اعتصام الملک)، پسر میرزا ابراهیم خان مستوفی ملقب به اعتصام الملک از اهالی آشتیان بود که در جوانی به سمت استیفای آذربایجان به تبریز رفت و تا پایان عمر در همین شهر زندگی کرد. اعتصام الملک از پیشگامان راستین تجدد ادبی در ایران و به حق از پیشوایان تحول در نثر فارسی است، چراکه با ترجمه شاهکارهای نویسندگان بزرگ جهان، در پرورش استعدادهای جوانان، نقشی به سزا داشت.

 

او علاوه بر ترجمه بیش از ۱۷ جلد کتاب، در بهار سال ۱۳۲۸ ه.ق، مجموعه ادبی نفیس و پرارزشی به نام «بهار» نیز منتشر کرد که طی انتشار ۲۴ شماره در دو نوبت توانست مطالب سودمند علمی و ادبی و تاریخی و... را به طریقی نیکو و روشی مطلب به اهل علم و ادب ارائه کند. از چنین پدری، در روز ۲۵ اسفندماه سال ۱۲۸۵ شمسی د ر تبریز، دختری تولد یافت که نامش را پروین گذاشتند. او در کودکی با پدر به تهران آمد. ادبیات فارسی و عربی را نزد وی فرا گرفت و از محضر ارباب فضل و دانش که در خانه پدر جمع می شدند بهره ها برد. در هشت سالگی به شعر گفتن پرداخت و مخصوصا با به نظم کشیدن قطعات زیبا و لطیف که پدرش از کتب خارجی ترجمه می کرد، طبع آزمایی می نمود و به پرورش ذوق می پرداخت.

 

 

 

پروین، در تیرماه ۱۳۰۳ شمسی دوره مدرسه دخترانه آمریکایی را که به سرپرستی خانم میس شولر در ایران اداره می شد با موفقیت به پایان برد و در جشن فراغت از تحصیل، خطابه ای با عنوان زن و تاریخ ایراد کرد. او در این خطابه از ظلم مرد به شریک زندگی خویش که سهیم غم و شادی اوست، سخن گفت و نیز از روزگار تاریک زنان مشرق که آکنده از رنج و مشقت سرشار از اسارت و ذلت بود، یاد کرد و سپس بیداری ملل آسیایی را از خواب یأس و حرمان، مایه امید شمرده، تربیت و تعلیم حقیقی زن و مرد را داروی بیماری مزمن شرق دانست و اظهار امیدواری کرد که ایرانی ضعف و ملالت را از خود دور کرده، تند و چالاک از پرتگاه ها عبور نماید و با تربیت زنان، اصلاحات مهم اجتماعی انجام گیرد.

 

 

از صفات برجسته او، غیر از هوش و استعداد، صداقت و صراحت بود. هرگز نیز به کسی بیش از آنچه واقعا او را دوست می داشت، دعوی دوستی نمی کرد و هرگز خود را صاحب افکار و عقایدی بلند قلمداد نمی کرد.

 

 

خانم سرور مهکامه محصص، از دوستان نزدیک پروین که گویا بیش از دوازده سال با هم مراوده و مکاتبه داشتند، او را پاک طینت، پاک عقیده، پاک دامن، خوشخو، خوش رفتار، متواضع و در طریق حقیقت و محبت، پایدار توصیف می کند.

 

او در تمام سفرهایی که پدرش به داخل و خارج ایران داشت، شرکت می کرد و با سیر و سیاحت به گسترش دید و اطلاعات و کسب تجارب می پرداخت. او در نوزده تیرماه ۱۳۱۳ با پسرعموی خود ازدواج کرد و چهار ماه پس از عقد ازدواج، به کرمانشاه به خانه شوهر رفت. شوهر پروین از افسران شهربانی بود و هنگام وصلت با پروین ریاست شهربانی کرمانشاه را به عهده داشت.

 

اخلاق نظامی او با روح لطیف و آزاده پروین مغایرت داشت. او که در خانه ای سرشار از مظاهر معنوی و ادبی و به دور از هرگونه آلودگی پرورش یافته بود، پس از ازدواج ناگهان به خانه ای وارد شد که یک دم از بساط عیش و نوش خالی نبود و طبیعی است هم گامی این دو طبع مخالفت نمی توانست دیری بپاید و سرانجام هم به جدایی کشید و پروین پس از دو و ماه و نیم اقامت در خانه شوهر، با گذشتن از مهریه خود، از شوهر جدا شد. او پس از این جدایی، مدتی غمگین و افسرده و ناراحت بود و با این همه توانست تلخی زندگی را تحمل کند و تا پایان عمر از آن سختی سخنی بر زبان نیاورد و شکایتی نکند.

 

 

طلوع کوکب پروین در آسمان ادب فارسی غیرمنتظره و شگفت انگیز بود، طوری که تا مدت ها بین نویسندگان و ادب دوستان بر سر اصالت شخصیت او و امکان ظهور چنین بزرگ شاعره ای بحث بود و نیز بر سر اینکه او زن است یا مرد. مرگش نیز بسیار پیش رس و دور از انتظار اتفاق افتاد. او روز سوم فروردین ۱۳۲۰ در ۳۵ سالگی، بی هیچ سابقه کسالت در بستر بیماری افتاد و پس از سیزده روز در شانزدهم همان ماه، بدرود زندگی گفت و در مقبره خانوادگی خویش، واقع در صحن جدید، در حرم متبرک حضرت معصومه (س) در کنار پدرش که در سال ۱۳۱۶ و سه سال پیش از او وفات یافته بود، به خاک سپرده شد. او برای سنگ مزار خود نیز قطعه اندوهباری سروده که هم اکنون بر لوح مرقدش حک شده است:

 

اینکه خاک سیهش بالین است

 

اختر چرخ ادب پروین است

گرچه جز تلخی از ایام ندید

 

هر چه خواهی سخنش شیرین است

 

مجموعه سخنرانی ها و اشعار و نیز نظریات آشنایان و بزرگان ادب درباره پروین، به همت برادر گرانقدرش در مجموعه زیبایی چاپ و به پیوست دیوانش منتشر شده است که در تهیه این شرح حال، از مقالات استادان فن در کتب مختلف و نیز مجموعه یادشده استفاده شده است.

 

 

آنچه سبب شده امروز پروین اعتصامی را با این نام و نشان بشناسیم، چاپ دیوان اوست که در سال ۱۳۱۴ به همت پدرش انجام شد. چاپ اول دیوان که آراسته به دیباچه شاعر و استاد سخن شناس، ملک الشعرای بهار است و تحقیق او در تعیین ارزش ادبی و ویژگی های سخن سخنگوی بزرگ، شامل یکصد و پنجاه قصیده و مثنوی در زمان شاعر و با قطعه ای در مقدمه از خود او تنظیم شده است. پروین با اعتصاد راسخ به تأثیر پدر بزرگوار و پرمایه اش در پرورش چنین سراینده بزرگ، دیوان خود را به او تقدیم می کند و در قطعه یادشده با کمال افتادگی و تواضع هدیه سخن خود را که در برابر سخن بزرگان، صفر می داند به دست زمانه می سپارد تا این زرگر نقاد، هوشیارانه آن را ارزیابی کند و محک بزند.

 

 

 

   احمد کسایی

گردآوری و تنظیم:گروه فرهنگ و هنر پرشین پرشیا

www.persianpersia.com/artandculture

 

روزنامه تهران امروز :منبع

 

ارسال این خبر یا مقاله برای دوستانتان از طریق آیکون سمت چپ

 

 

 

 


 

مروری بر مطالب گذشته ادبیات ایران


       از داستان های عامه پسند و نویسندگان شان در ایران چه می دانید؟

       «شاه عباس شاه بود یا وزیر؟»/ساعتی در کلاس محمدرضا شفیعی کدکنی

       برای 104 سالگی گلچین گیلانی/«باز باران با ترانه»

       گفت وگو با «آیدین آغداشلو» درباره زیست و کار شاعری «بیژن الهی»

       تمام شد دل من، با صدا مدارا کن/نقدی بر شعرهای خلیل عمرانی

       زادروز رضا براهنی خشن‌ترین منتقد ایرانی!

       برای تولد شاملو/مفاهیم و معانی در تأملات شاعرانه شاملو از زبان بقایی ماکان

       جلال آل احمد؛ تردید ها و تغییر ها/نقدی بر آثار جلال آل احمد

       مراسم «شب خاندان مولانا» شامگاه چهارشنبه 13 آذر با حضور اسین چلبی بیست و دومین نواده مولانا+عکس

       کتاب هایی که محمدعلی سپانلو توصیه می کند

       محمد بقایی‌ماکان:آثار آل احمد و تناقضات

       جهانگیر هدایت:ورود ممنوع «خانه هنرمندان» برای صادق هدایت!

       همه مخالفان شعر نو و نیما/همه مدعیان پیشوایی شعر نو

       خیام معروف‌ترین ایرانی اروپاست / گفت‌و‌گوی با پرفسور رضا

       گفتگو با رجب‌علی اعتمادی که همه او را با نام مستعار ر.اعتمادی می شناسند

       «کُلنل» یک ایران فشرده است/گفت وگو با محمود دولت آبادی نویسنده برجسته معاصر

       سهراب شاعر بودن/آرزو طلب مکن، اندوه سر آید

       گفت وگو با یوسفعلی میرشکاک، شاعر و منتقد و پژوهشگر ادبی

       احضار عبید زاکانی به قرن حاضر/گپ و گفتی با جواد مجابی درباره رمان تازه اش

+مطالب بیشتر        


 

 

 

 

تئاتر

رادیو و تلویزیون

اندیشه

سینمای جهان

سینمای ایران

موسیقی ملی

هنرهای تجسمی

عکاسی

ادبیات ایران

ادبیات جهان

کتاب و نشر

تاریخ و تمدن ایران

تاریخ وتمدن جهان

فرهنگ

صنایع دستی

اخبار فرهنگی هنری

مشاهیر فرهنگ و هنر ایران

مشاهیر فرهنگ و هنر ایران

 

 


تازه های

ادبیات ایران


نگاهی به زمینه های تحول ادبیات ایران در عصر تجدد


فراز و فرود صادق هدایت نوشته ای از محمد علی همایون کاتوزیان


انقلاب مشروطه و نقش زنان در نگارش شب نامه


احمد کسروی و ادبیات از نگاه محمد علی همایون کاتوزیان


بهار در ادبیات و شعر فارسی


با محمدعلی بهمنی، شاعر عاشقانه های جوانان


نظر شفیعی کدکنی درباره شعر سایه


رئالیسم آرمانگرایانه سعدی


مترجم فرانسوی منطق‌الطیر:عطار منطق‌الطیر را مثل یک سمفونی ساخته است/ انتقال معنای «نافه اسرار» به فرانسوی 27 ساعت زمان می‌برد!


ریشخند و طنز در شعر فروغ


بررسی داستان رستم و سهراب در شاهنامه از دیدگاه روانکاوی


گفتگوی خواندنی با میرجلال‌الدین کزازی/همسرم رایزن ادبی من است+عکس


تاثیر کودکان از آنچه می خوانند/ادبیات کودکان و ترجمه


دولت‌آبادی در «کلیدر» چه می‌گوید؟/35 سالگی بلندترین رمان فارسی


گفتاری درباره نیما یوشیج و کار شاعری اش


آموزش حافظ خوانی


از داستان های عامه پسند و نویسندگان شان در ایران چه می دانید؟


«شاه عباس شاه بود یا وزیر؟»/ساعتی در کلاس محمدرضا شفیعی کدکنی


برای 104 سالگی گلچین گیلانی/«باز باران با ترانه»


گفت وگو با «آیدین آغداشلو» درباره زیست و کار شاعری «بیژن الهی»


 

 

 

 

تازه های فرهنگ و هنر



خداحافظی با مرد «صد سال تنهایی»/نگاهی به زندگی گابریل گارسیا مارکز



 ● بازگشت مهران مدیری «با شب‌های برره 2» به تلویزیون/با 150 قسمت

 ● جشن تولد 91 سالگی یک موسیقیدان پیشکسوت/ گلپا، ایرج و ... از بزرگ لشگری می‌گویند

 ● مهاجرت نورالدین زرین کلک پدر انیمیشن ایران

 ● یکتا ناصر به «جاده قدیم» پیوست

 ● واکنش جعفری‌جوزانی به حواشی دفن پیکر «ریچارد فرای»

 ● کرسی ایران‌شناسی دانشگاه کالیفرنیا در دست یک ایرانی

 ● پراگماتیسم؛ اصالت و مصلحت عمل,از چارلز پرس تا ویلیام جیمز

 ● اولین گفتگوی خانوادگی نرگس محمدی بازیگر ستایش

 ● روایتی موزیکال از زندگی کلینتون‌ها در تئاتر برادوی نیویورک

 ● بزن «لایک قشنگه رو»!

 ● همکاری مجدد مدیری و قاسم خانی در شبکه سه برای طنز و خنده!

 ● چالش‌های گریبان‌گیر نمایشگاه کتاب

 ● نظر همایون شجریان درباره کلیپ باران کوثری و حواشی آن

 ● دردسرهای مارمولک بودن/درباره «اسکار» یکی از موفق ترین انیمیشن های تلویزیونی در جهان

 

 

 


ادبیات جهان


در حاشیه «و کوهستان به طنین آمد»/خالد حسینی و داستان نویسان میهنی

50 نویسنده برتر تاریخ به انتخاب گاردین+عکس

آخرین گفتگوی آلبر کامو

چیزهایی که درباره خالق شرلوک هلمز نمی‌دانید / از درگیری سر تایتانیک تا دروازه‌بانی تیم پورتسموث

حاصل عمر گابریل گارسیا مارکز برنده نوبل ادبیات در 15 جمله

 

 

تازه های سبک زندگی



چگونه اول صبح صورتی زیبا و شاداب داشته باشیم؟



 ● همسر مطلوب مردهای ایرانی را بشناسید

 ● با دخترهای پر توقع اینجوری رفتار کنید تا هر دو خوشبخت شوید!

 ● بهترین زمان برای جدا کردن اتاق خواب کودک چند ماهگی است؟

 ● چند توصیه از مهم‌ترین کارشناسان دکوراسیون از نیویورک

 ● حرفهای جالب مدلی ایرانی که میگوید کار «فشن» با «اعتماد به نفس» گره خورده

 ● موهای ناخواسته و زائد بدن و مزایا و معایب «بندانداز»های برقی

 ● دکوراسیون منزل شیک و زیبا با جادوی رنگ آبی+تصاویر

 ● لباس برای افراد چاق و این اصول خوش تیپی!

 ● ده قانون اصلی تربیت کودک

 ● چگونه خطاهای آرایشی مان را با آرایش مناسب اصلاح کنیم؟

 ● ۱۰ انتخابی که ۱۰ سال آینده به اشتباه بودنشان پی میبرید

 ● این پارچه های زربفت گران قیمت زنانه متری چند؟

 ● چگونه مژه هایمان را با فرمژه فر کنیم؟+عکس

 ● خانمها,انتخاب چادر و این نکات

 

 

 


آخرین های سایت


خداحافظی با مرد «صد سال تنهایی»/نگاهی به زندگی گابریل گارسیا مارکز



بازگشت مهران مدیری «با شب‌های برره 2» به تلویزیون/با 150 قسمت



جشن تولد 91 سالگی یک موسیقیدان پیشکسوت/ گلپا، ایرج و ... از بزرگ لشگری می‌گویند



مهاجرت نورالدین زرین کلک پدر انیمیشن ایران



یکتا ناصر به «جاده قدیم» پیوست



واکنش جعفری‌جوزانی به حواشی دفن پیکر «ریچارد فرای»



کرسی ایران‌شناسی دانشگاه کالیفرنیا در دست یک ایرانی



پراگماتیسم؛ اصالت و مصلحت عمل,از چارلز پرس تا ویلیام جیمز



لیگ قهرمانان با جام جهانی قابل مقایسه نیست/ حق با کی‌روش و تیم ملی است



انتقاد تند قلعه‌نویی از AFC



چگونه اول صبح صورتی زیبا و شاداب داشته باشیم؟



همسر مطلوب مردهای ایرانی را بشناسید



 

 

 

از آرشیو موسیقی


نگاه آسمانی

 

 

 

◊ داشتن اهداف درازمدّت که مایه اصلی تداوم زندگی شخص است، انسان را از حیوان و بزرگ‏سال را از کودک و در بسیاری از موارد، شخصیت سالم را از بیمار، متمایز می‏سازد.   گوردون آلپورت ◊

   PersianPersia PersianPersia.com |2014-2003|.باز نشر مقالات با ذکر منبع بلامانع است
.تمام حقوق برای سایت پرشین پرشیا محفوظ است