Sunday 20th of April 2014 | امروز ۱۳۹۳-فروردين-۳۱

rss

|پرتال فرهنگی اجتماعی پرشین پرشیا! | در باره ما | تماس با ما | تبلیغات

persianpersia.com  

 

 

 


فرهنگ و هنر > فرهنگ > شب يلدا، انتظار در تاريكي به اميد روشنايي

فرهنگ و هنر

Custom Search جستجو در پرشین پرشیا با گوگل

 

 

فرهنگ

Wednesday 21st of December 2011 09:34:16 ________ ۱۳۹۰-آذر-۳۰

شب يلدا، انتظار در تاريكي به اميد روشنايي

 


دي ماه در ايران كهن چهار جشن را در بر داشت كه شامل نخستين روز ماه دي، روز هشتم، پانزدهم و بيست وسوم بود و هم‌اكنون از اين چهار جشن فقط شب نخستين روز دي ماه يا "شب يلدا" را جشن مي‌گيرند.

 

شب يلدا، آخرين شب پاييز، پايان قوس، آغاز جدي و درازترين شب سال است.

واژه "يلدا" سرياني و به معني ولادت است، ولادت خورشيد (مهر، ميترا) و روميان آن را "ناتاليس انويكتوس" يعني روز تولد مهر شكست ناپذير مي‌نامند.

 

به باور پيشينيان، در پايان اين شب دراز كه آن را اهريمني و نامبارك مي‌دانستند، عاقبت تاريكي "شكست" مي‌خورد و روشنايي "پيروز" وخورشيد "زاده" مي‌شود و روزها رو به بلندي مي‌نهد.

بسياري از سرزمين‌هاي كهن به شگون و ميمنت رهايي خورشيد از چنگ شب‌هاي اهريمني و زايش خورشيد، آغاز دي را شروع سال خود قرار داده‌اند.

 

در سده چهارم ميلادي براثر اشتباهي كه در محاسبه كبيسه‌ها رخ داد روز ‪۲۵‬ دسامبر را (به جاي روز ‪ ۲۱‬دسامبر) روز تولد ميترا (خورشيد) دانسته و تولد عيسي مسيح (ع) را نيز در اين روز آغاز سال قرار دادند.
سنايي شاعر بلند آوازه ايراني در اشاره به اين تقارن چنين سروده است:
"به صاحب دولتي پيوند، اگر نامي همي جويي"، "كه از پيوند با عيسي چنان معروف شد يلدا".

 

بايد توجه داشت كه جشن ميلاد مسيح كه در ‪ ۲۵‬دسامبر ثبت شده، طبق تحقيق، در اصل جشن ظهور ميترا بوده كه مسيحيان درقرن چهارم ميلادي آن را روزتولد مسيح قرار دادند.

 

 

دربيشتر نقاط ايران در شب يلدا مراسمي انجام مي‌شود و شاعران زلف يار و همچنين روز هجران را از حيث سياهي و درازي به آن تشبيه مي‌كنند.

 

انگيزه‌هاي برقرارماندن اين جشن را مي‌توان ازجمله شب زايش خورشيد (مهر) به عنوان يكي از باورهاي ديني كهن، بلندترين شب سال، طولاني‌ترين تاريكي، شبي شوم و ناخوشايند كه از فردا به كوتاهي مي‌گرايد و پايان برداشت محصول صيفي و آغاز فصل استراحت كشاورزان دانست.

 

 

آئين و جشن شب يلدا يا شب چله بزرگ كه در سرزمين كهن ايران و در بين همه قشرها و خانواده‌ها برگزار مي‌شود، در واقع جشن گردهمايي خانوادگي است.

 

گردهمايي خويشاوندان در خانه بزرگ خانواده، دور كرسي نشستن و تا نيمه شب ميوه و آجيل خوردن و به فال حافظ گوش كردن از ويژگي‌هاي شب يلدا است.

 

 

برگزاري مراسم يلدا آئيني خانوادگي است و گردهمايي‌ها به خويشاوندان و دوستان نزديك محدود مي‌شود.

 

در كتاب‌ها و سندهاي تاريخي به برگزاري مراسم شب يلدا اشاره نشده است.

 

 

ابوريحان بيروني از جشن روز اول دي ماه كه آن را "خرم روز" مي‌نامند، در دستگاه حكومتي و پادشاهي ياد مي‌كند و نامي از شب يلدا به‌ميان نمي‌آورد، كه مي‌توان علت آن را خانوادگي و غيررسمي بودن آن دانست.

 

در زمستان‌ها، استفاده از كرسي براي گرم كردن خانه و دور كرسي نشيني معمولا از شب يلدا، نخستين شب زمستان، شروع مي‌شد و تا پايان چله‌بزرگ و در برخي خانواده‌ها تا پايان چله كوچك ادامه داشت.

 

 

اعضاي خانواده از كوچك و بزرگ، دور كرسي كه روي آن را ميوه و آجيل پوشانده بود، مي‌نشستند.

 

خوردني‌هاي ويژه شب يلدا ميوه‌هاي فصل تابستان چون خربزه، هندوانه، به، انگور، انار، سيب و خيار بود.

 

 

تمام ميوه‌هاي تهيه‌شده براي شب يلدا بايد خورده مي‌شد تاچيزي براي فردا، يعني "زمستان" باقي نماند.

 

در خانه‌هاي روستايي، خربزه و هندوانه‌وانار را در انبار گندم مي‌گذاشتند و انگور را همانطور كه بر درخت آويزان بود در كيسه‌ها مي‌كردند و يا درجايي خنك به بند مي‌آويختند، و در شب يلدا تمامي آنها بايد خورده مي‌شد.

 

 

آجيل شب چره كه شامل دانه‌هايي نظيرگندم و نخود برشته، تخمه هندوانه و كدو، بادام، پسته، فندق، كشمش، انجير و توت خشك است، در بسياري از شب نشيني‌ها، مهماني‌ها و گردش‌ها فراموش نمي‌شد.

 

يكي از مراسم شب يلدا، فال حافظ است، البته فال حافظ گرفتن در شب يلدا در سده‌هاي اخير به رسم‌هاي شب يلدا افزوده شده است.

 

 

امروز نمود برگزاري آئين شب يلدا را مي‌توان در روزهاي بيست ونهم و سي‌ام آذر ماه، در بازارها و فروشگاه‌هاي ميوه و آجيل فروشي‌ها ديد.

 

اين خريدها معمولا تا پاسي از شب يلدا ادامه دارد و حتي در آخرين لحظه كساني مشاهده مي‌شوند كه تازه از كار برگشته و ميوه‌هايي همچون خربزه و هندوانه و انار كه به آساني نمي‌توان در يخچال نگهداري كرد را خريده‌اند.

 

 

آئين شب يلدا كه در حد جشن نوروز و به روايتي خود جشن نوروز و سال نو بوده، با وجود دگرگوني‌هاي فني و صنعتي امروز، به عنوان گوشه‌اي از نمودهاي فرهنگي و قومي و تاريخي اين مرز و بوم هنوز پابرجاست.

گردآوری و تنظیم:گروه فرهنگ و هنر پرشین پرشیا

www.persianpersia.com/artandculture

 

فرهنگخانه :منبع

 

ارسال این خبر یا مقاله برای دوستانتان از طریق آیکون سمت چپ

 

 

 

 


 

مروری بر مطالب گذشته فرهنگ


       تفریح و سرگرمی سوپراستارهای ایرانی,از موتور سواری الناز شاکردوست تا جت اسکی...

       مهدیه الهی قمشه ای، شاعر و مولوی پژوه:بیش از هر زمانی نیازمند فضیلت های اخلاقی هستیم

       آیا بابانوئل «بخشنده» است و حاجی‌فیروز «گدا»؟!/بهار مختاریان اسطوره شناس

       گفتگو با 6 نفر از کامنت گذاران در صفحه مسی و فرناندا لیما/اصلا ما این خانم رو معروف کردیم!

       جشن کریسمس و افسانه بابا نوئل/به مناسبت ولادت حضرت عیسی مسیح (ع)

       پیشنهادهای ویژه برای «شب یلدا»

       آشنایی با تاریخچه شب یلدا یا شب چله

       یلدا با عطر هندوانه در راه است

       با آیدین آغداشلو از کریستیز دبی تا تنهایی اش در تهران

       قرآن را هم اگر تقطیع کنید، تبدیل می‌شود به یک کتاب ضالّه/ رای نهایی در مورد نشر چشمه به زودی صادر می‌شود

       رسوم عزاداری مردم شهرهای مختلف ایران در محرم

       ادبیات عاشورایی و نگرانی از انحراف ها

       مکتب خانه ها,از آموزش حروف الفبا تا برگزاری انواع مراسم

       درباره جن در فرهنگ عامه-انسان ها و جن ها

       آغداشلو:استنادات هنری و ادبی ایرانی‌بودن چوگان/ ادعای آذربایجان بی‌اساس است

       کزازی:بزم‌نامه‌ها، رزم‌نامه‌ها و رازنامه‌های ایران قابلیت جذب گردشگر دارند

       نصیحتی زیبا از شکسپیر در مورد زندگی

       زنان و دختران زیبا با لباسهای سنتی دوران قاجار+عکس

       جشن آبانگان یادگار ایرانیان باستان

+مطالب بیشتر        


 

 

 

 

تئاتر

رادیو و تلویزیون

اندیشه

سینمای جهان

سینمای ایران

موسیقی ملی

هنرهای تجسمی

عکاسی

ادبیات ایران

ادبیات جهان

کتاب و نشر

تاریخ و تمدن ایران

تاریخ وتمدن جهان

فرهنگ

صنایع دستی

اخبار فرهنگی هنری

مشاهیر فرهنگ و هنر ایران

مشاهیر فرهنگ و هنر ایران

 

 


تازه های

فرهنگ


ویشکا آسایش:خودم خواستگاری کردم/عشق و ازدواج هنرمندان


آداب و رسوم و مراسم ازدواج در بروجرد


فیروزآباد پایتخت اردشیر بابکان و سینمای فراموش شده اش!


سفرهای نوروزی با هنرمندان!


تاریخچه هفت سین نوروز از گذشته تا امروز


سلام نوروزی ناصرالدین شاه


آشنایی با آداب عیدی دادن نوروزی در روزگار باستان


فردوسی، وراثت و گیاهان دارویی/ردپای طب در شاهنامه


آداب ورسوم مردم خراسان جنوبی قبل از نوروز+عکس


اندرزنامه​ای برای حاکمان مملکت


«رساله یک کلمه»/حقوق بشر غرب چگونه در ایران مطرح شد؟


پرسش از فرهنگ: چرا انسان ها بی رحم هستند؟


داستان سمک عیار؛ داستانی از جوانمردی


چیزهایی که درباره کبوتربازی نمی‌دانیم,از انواع کبوتربازها تا...


رقابت قهوه و چای در روزگار صفوی/قهوه خانه در ایران


گفت وگو با «رونالد توماس زاده»، پژوهشگر آشوری، به مناسبت سال نو مسیحی


تفریح و سرگرمی سوپراستارهای ایرانی,از موتور سواری الناز شاکردوست تا جت اسکی...


مهدیه الهی قمشه ای، شاعر و مولوی پژوه:بیش از هر زمانی نیازمند فضیلت های اخلاقی هستیم


آیا بابانوئل «بخشنده» است و حاجی‌فیروز «گدا»؟!/بهار مختاریان اسطوره شناس


گفتگو با 6 نفر از کامنت گذاران در صفحه مسی و فرناندا لیما/اصلا ما این خانم رو معروف کردیم!


 

 

 

 

تازه های فرهنگ و هنر



ترانه‌های حبیب محبیان در کتاب «مرد تنهای شب»‌ در نمایشگاه کتاب عرضه می‌شود



 ● مرد آهنگساز از نقاشی‌هایش گفت

 ● همچنان ایستاده‌ایم / فراز و نشیب‌های یک حایزه ادبی در گفت‌وگو با فرزانه طاهری

 ● گفت‌و‌گوی ویژه با کیمیایی، مهرجویی و عطاران در یک مجله تصویری / بازگشت جیرانی به دنیای سردبیری

 ● دلقک‌هایی بودیم که دیگر مهارت خنداندن نداشتیم/ خارجی‌ها می‌دانند در آثار ضد اخلاق و دین بازی نمی‌کنم

 ● «ترانه علیدوستی» ،چه زود بزرگ شد!

 ● آرتور شوپنهاور؛ فیلسوف اراده و بازنمود

 ● هانری برگسون,فیلسوفِ مهجور فرانسه

 ● خداحافظی با مرد «صد سال تنهایی»/نگاهی به زندگی گابریل گارسیا مارکز

 ● بازگشت مهران مدیری «با شب‌های برره 2» به تلویزیون/با 150 قسمت

 ● جشن تولد 91 سالگی یک موسیقیدان پیشکسوت/ گلپا، ایرج و ... از بزرگ لشگری می‌گویند

 ● مهاجرت نورالدین زرین کلک پدر انیمیشن ایران

 ● یکتا ناصر به «جاده قدیم» پیوست

 ● واکنش جعفری‌جوزانی به حواشی دفن پیکر «ریچارد فرای»

 ● کرسی ایران‌شناسی دانشگاه کالیفرنیا در دست یک ایرانی

 

 

 


صنایع دستی


آشنایی با هنر ممقان دوزی/سوزندوزي‌ ممقان

صنایع دستی اصفهان +عکس

جهان در شگفتي هنرهای دستی خوزستانی ها,از ميناکاري روي طلا توسط صابئين مندايي-پيروان حضرت يحيي (ع) تا...

مینا و نیلوفر جوان و ساخت کفش‌های مد روز دختران + عکس

آسیب شناسی پژوهش در فرش ایران

 

 

تازه های سبک زندگی



۴داستان واقعی از عشق های عجیب



 ● نکاتی مهم برای والدینی که فرزندان دوقلو دارند

 ● چگونه اول صبح صورتی زیبا و شاداب داشته باشیم؟

 ● همسر مطلوب مردهای ایرانی را بشناسید

 ● با دخترهای پر توقع اینجوری رفتار کنید تا هر دو خوشبخت شوید!

 ● بهترین زمان برای جدا کردن اتاق خواب کودک چند ماهگی است؟

 ● چند توصیه از مهم‌ترین کارشناسان دکوراسیون از نیویورک

 ● حرفهای جالب مدلی ایرانی که میگوید کار «فشن» با «اعتماد به نفس» گره خورده

 ● موهای ناخواسته و زائد بدن و مزایا و معایب «بندانداز»های برقی

 ● دکوراسیون منزل شیک و زیبا با جادوی رنگ آبی+تصاویر

 ● لباس برای افراد چاق و این اصول خوش تیپی!

 ● ده قانون اصلی تربیت کودک

 ● چگونه خطاهای آرایشی مان را با آرایش مناسب اصلاح کنیم؟

 ● ۱۰ انتخابی که ۱۰ سال آینده به اشتباه بودنشان پی میبرید

 ● این پارچه های زربفت گران قیمت زنانه متری چند؟

 

 

 


آخرین های سایت


فرزند مقتول: تحت شرایطی "ریحانه جباری" را می بخشیم



ترانه‌های حبیب محبیان در کتاب «مرد تنهای شب»‌ در نمایشگاه کتاب عرضه می‌شود



مرد آهنگساز از نقاشی‌هایش گفت



همچنان ایستاده‌ایم / فراز و نشیب‌های یک حایزه ادبی در گفت‌وگو با فرزانه طاهری



گفت‌و‌گوی ویژه با کیمیایی، مهرجویی و عطاران در یک مجله تصویری / بازگشت جیرانی به دنیای سردبیری



دلقک‌هایی بودیم که دیگر مهارت خنداندن نداشتیم/ خارجی‌ها می‌دانند در آثار ضد اخلاق و دین بازی نمی‌کنم



«ترانه علیدوستی» ،چه زود بزرگ شد!



آرتور شوپنهاور؛ فیلسوف اراده و بازنمود



هانری برگسون,فیلسوفِ مهجور فرانسه



ستاره سینمای ایران:شانس صعود تیم ملی ایران زیاد است/ امیدوارم کریمی و رحمتی دعوت شوند



هر روز و هر ساعت به تمدید قراردادم فکر می‌کنم/ از کی‌روش ممنونم



پوست سیب قرمز ضد این بیماری مهلک است



 

 

 

از آرشیو موسیقی


بیابان بی کران

 

 

 

◊ وقتی زندگی چیز زیادی به شما نمی‌دهد ، دلیلش آن است که شما هم چیز زیادی از او نخواسته‌اید.   مارسل پیره وو ◊

   PersianPersia PersianPersia.com |2014-2003|.باز نشر مقالات با ذکر منبع بلامانع است
.تمام حقوق برای سایت پرشین پرشیا محفوظ است