Sunday 20th of April 2014 | امروز ۱۳۹۳-فروردين-۳۱

rss

|پرتال فرهنگی اجتماعی پرشین پرشیا! | در باره ما | تماس با ما | تبلیغات

persianpersia.com  

 

 

 


فرهنگ و هنر > ادبیات ایران >آن چشمه روشن-به مناسبت بیست ویکمین سال درگذشت دکتر غلامحسین یوسفی

فرهنگ و هنر

Custom Search جستجو در پرشین پرشیا با گوگل

 

 

ادبیات ایران

Monday 5th of December 2011 10:14:19 ________ ۱۳۹۰-آذر-۱۴

آن چشمه روشن-به مناسبت بیست ویکمین سال درگذشت دکتر غلامحسین یوسفی

 


دکتر غلامحسین یوسفی، استاد پیشین دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد که در سن ۶۳ سالگی در تهران درگذشت، ادیبی بود نامدار و محقق و منتقدی پرکار و بسیار دقیق و نکته سنج که گاه شعر نیز می سرود، ولی مقدم بر این ها انسانی بود به تمام معنی این کلمه، و این قولی است که جملگی برآن اند. وی انسانی بود آزاده و بزرگوار و بسیار فروتن و متواضع که برخلاف برخی از ادیبان معاصر، زبان و قلم خود را هرگز به کلمات ناسزا نیالود، و با آن همه تحقیقات ارجمند و کتاب ها و مقاله های عمیقی که در موضوع های مختلف نوشت، همیشه خود را دانشجو و طلبه ای می دانست که تشنه آموختن است... وی در عالم معلمی، استادی بود جدی و سختگیر و دقیق.

 

به شاگردان مستعد و علاقه مند و با همکاران جوان مستعد خود از هیچ گونه راهنمایی و کمکی مضایقه نمی کرد، مقاله ها و رساله های آنان را کلمه به کلمه و به دقت می خواند و ساعت ها وقت صرف می کرد، ولی البته در نمره دادن و داوری درباره آنان بسیار سختگیر بود و به اصطلاح مو را از ماست می کشید.

 

 

اگر رشته زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه فردوسی درخشید قسمت اعظم موفقیتش مرهون وجود یوسفی بود... او هرگز سخن نادرست و غیرمنطقی را نمی پذیرفت، از هر که بود و در هر مقامی که بود، و در مواردی که پای "اصول" به میان می آمد، آن مرد آرام متواضع به صورت کوه آتشفشانی درمی آمد، زیرا برخلاف برخی از ابنای روزگار، اهل معامله نبود که امروز سخنی بگوید و فردا برخلاف آن عمل کند و برای توجیه کار ناصواب خود آسمان و ریسمان به هم ببافد. زبان و قلمش نیز نجیب و مودب بودند و هرگز از این دو برای نیش زدن به این و آن سو» استفاده نمی کرد.

 

 

 

وسواس و دقت علمی فوق العاده او در مقالات و کتاب های متعددی که در زمینه های مختلف نوشته است بین دوستان و همکاران آشنا به این گونه موضوعات و ضرب المثل بود. به هریک از کارهای او که از این نظر گاه نگاهی بیفکنید می بینید که مرد با چه وسواسی، در هر مورد، تا تمام منابع و ماخذ مربوط را به زبان های مختلف شخصا از نظر نگذرانیده، قلم بر روی کاغذ نیاورده است.

 

من شاهد بوده ام که بارها حتی برای روشن ساختن ضبط با معنی یک کلمه، وقتی دستش از داخل ایران کوتاه می شد، چگونه دستش را به سوی اهل فن اعم از ایرانی و خارجی به خارج از ایران دراز می کرد، به همین جهت است که همه کتاب های او، و از جمله تصحیح انتقادی "قابوس نامه"، "بوستان"، "گلستان"، "تقویم الصحه" نمونه کامل یک کار ادبی درجه اول به شمار می روند.

 

دکتر یوسفی که در سال ۱۳۳۵ به اخذ درجه دکتری زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران نائل شد و رساله دکترای خود را در "وصف طبیعت در شعر فارسی تا قرن هفتم هجری" و به راهنمایی استاد علامه زنده یاد بدیع الزمان فروزانفر نوشت، زبان فرانسه و انگلیسی و عربی را نیز به خوبی می دانست.

 

 

این مطلب را نیز بیفزاییم که او نه در اروپا تحصیل کرده بود و نه در آمریکا. این زبان ها را در چهار دیواری شهر محبوبش مشهد آموخته بود. زبان فرانسه را در دوره دبیرستان و دو زبان دیگر را در حین تدریس در دانشگاه. او وقتی در سال ۱۳۲۵ به عنوان یک دانشجوی ولایتی از مشهد به تهران آمد زبان فرانسه را از همه همکلاسانش بهتر می دانست و به طور کلی در تمام دوره تحصیل و تدریس خود چند سر و گردن از همه بلندتر بود.

 

ترجمه کتاب "شیوه های نقد ادبی" دیوید دیچز (با همکاری محمدتقی (امیر) صدقیانی) از زبان انگلیسی، ترجمه کتاب های "تحقیق درباره سعدی" اثر هانری ماسه، "اما، من شما را دوست می داشتم" اثر ژیلبر سبرون، و "انسان دوستی در اسلام" اثر مارسل بوازار (هرسه با همکاری دکتر محمدحسن مهدوی اردبیلی) از زبان فرانسه، و نیز ترجمه "داستان من و شعر" اثر نزار قبانی و "برگزیده ای از شعر معاصر عربی" تالیف دکتر مصطفی بدوی (هر دو با همکاری دکتر یوسف بکار استاد دانشمند اردنی) از زبان عربی، همه گواه تسلط وی بر این زبان هاست.

 

او زبان آلمانی را نیز به حدی که در تحقیقات خود از آن استفاده کند می دانست. دکتر یوسفی چه در زبان فارسی و چه در دیگر زبان ها در به کار بردن کلمات و قرار دادن آن ها در پی هم در جمله چون جواهرسازی هنرمند و دقیق عمل می کرد. چنین مردی به درستی قدر خود را می دانست و به همین علت بود که هیچ زرق و برقی و هیچ عنوان و مقامی چشمان او را خیره نمی ساخت... از جمله رشته های ادبی مورد عنایت و علاقه خاص دکتر یوسفی "نقد ادبی" بود.

 

او کتاب های معروف نقد ادبی را به زبان های عربی و فرانسه و انگلیسی می خواند و از آن ها برای نقد آثار ادبی کهن و معاصر فارسی سود می جست. او در برخی از کتاب های خود بمانند "دیداری با اهل قلم" (۲ جلد)، "برگ هایی در آغوش باد" (۲ جلد)، و به خصوص در آخرین کتابش "چشمه روشن" که سه ماه پیش منتشر گردید، از این گونه مطالعات خود بسیار سود برده است.

 

او می کوشید تا تئوری های نقد ادبی را در عمل به محک بزند. در کتاب"چشمه روشن" که در ۸۶۳ صفحه منتشر شده است، اساس کار را بر این قرار داده که از هر شاعری فقط یک قطعه شعر را بر طبق موازین نقد ادبی اروپایی و نقد سنتی خودمان مورد انتقاد قرار دهد.

 

 

وی با آن که ادیبی سنتی شناخته می شد، از ادبیات معاصر فارسی نیز نه تنها غافل نبود، بلکه آثار معاصران را اعم از شعر و داستان کوتاه و بلند و نمایشنامه می خواند. بدین جهت در کتاب "چشمه روشن" به عنوان منتقدی آگاه و بی طرف از هر شاعری ولو نوپرداز اگر شعر خوبی دیده است، آن را موضوع مقاله ای مستقل قرار داده، محاسن آن برشمرده و کم وکاستی های آن را هم ذکر کرده است... دکتر یوسفی از آغاز تاسیس بخش های زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه فردوسی مدیریت آن بخش را به اصرار همکاران خود و نیز نویسنده این سطور به عهده گرفت که البته کاری بود صددرصد علمی.

 

 

 

دقت او در اجرای مقررات و آیین نامه های آموزشی و اداری بی نظیر بود. اگر بگوییم در تمام ایران این تنها بخشی بود که در هر رشته یک جلسه همگانی و با حضور همه اعضای بخش داشت و در آن جلسات تمام امور مربوط به بخش: درس ها، برنامه تفصیلی دروس، تقسیم دروس بین استادان و اظهار نظر درباره نحوه تدریس و... به دقت مطرح می گردید، جز بیان حقیقت چیزی نگفته ام.

 

در اداره بخش زبان و ادبیات فارسی نیز دکتر یوسفی نشان داد که مدیری است آگاه و اصولی و واقف به وظایف و مسوولیت های خود. در همین سمت نیز از گفتن حرف حق ولو به رنجش این و آن می انجامید ابایی نداشت. ذکر کتاب ها و مقاله های او در این مختصر میسر نیست. متجاوز از یک صد مقاله تحقیقی به زبان فارسی نوشته، نه متن ادبی را با تصحیح انتقادی به چاپ رسانیده، که قابوسنامه، بوستان و گلستان از اهم آنهاست.

 

۱۴ مقاله و کتاب از زبان های خارجی به فارسی ترجمه کرده، و تعداد قابل توجهی از مقالات او در "دائره المعارف اسلام" و "دایره المعارف ایرانیکا" چاپ شده است. نکته قابل توجه آن که فقط در سال ۱۹۸۹، ۱۵ مقاله برای "دایره المعارف ایرانیکا" نوشته که برخی از آن ها هنوز منتشر نگردیده است.

 

از جمله مقالات چاپ نشده او مقاله ۳۸ صفحه ای درباره "خوشنویسی در ایران" است. دقت علمی و وسواس فوق العاده دکتر یوسفی در کارهای ادبی همیشه مرا متوجه نامدارانی چون زنده یادان محمد قزوینی و مجتبی مینوی می سازد. این چون مردی که هرگز نه سیگاری دود کرد و نه جرعه ای مشروب الکلی نوشید، از دو سال پیش به بیماری سرطان ریه دچار گردید.

 

ولی در تمام مراحل سخت این بیماری حتی تا ساعاتی پیش از مرگ، همین که با کمک "دستگاه اکسیژن" نفسی تازه می کرد، باز قلم را به دست می گرفت و با آن خط خوش، فرم های مطبعه ای آخرین کتاب خود را غلط گیری می کرد و آن ها را به چاپ می سپرد... یادش به خیر باد.

 

 

 

 

   نویسنده : دکتر جلال متینی

 

گردآوری و تنظیم:گروه فرهنگ و هنر پرشین پرشیا

www.persianpersia.com/artandculture

 

روزنامه مردم سالاری ( www.mardomsalari.com ) :منبع

 

ارسال این خبر یا مقاله برای دوستانتان از طریق آیکون سمت چپ

 

 

 

 


 

مروری بر مطالب گذشته ادبیات ایران


       از داستان های عامه پسند و نویسندگان شان در ایران چه می دانید؟

       «شاه عباس شاه بود یا وزیر؟»/ساعتی در کلاس محمدرضا شفیعی کدکنی

       برای 104 سالگی گلچین گیلانی/«باز باران با ترانه»

       گفت وگو با «آیدین آغداشلو» درباره زیست و کار شاعری «بیژن الهی»

       تمام شد دل من، با صدا مدارا کن/نقدی بر شعرهای خلیل عمرانی

       زادروز رضا براهنی خشن‌ترین منتقد ایرانی!

       برای تولد شاملو/مفاهیم و معانی در تأملات شاعرانه شاملو از زبان بقایی ماکان

       جلال آل احمد؛ تردید ها و تغییر ها/نقدی بر آثار جلال آل احمد

       مراسم «شب خاندان مولانا» شامگاه چهارشنبه 13 آذر با حضور اسین چلبی بیست و دومین نواده مولانا+عکس

       کتاب هایی که محمدعلی سپانلو توصیه می کند

       محمد بقایی‌ماکان:آثار آل احمد و تناقضات

       جهانگیر هدایت:ورود ممنوع «خانه هنرمندان» برای صادق هدایت!

       همه مخالفان شعر نو و نیما/همه مدعیان پیشوایی شعر نو

       خیام معروف‌ترین ایرانی اروپاست / گفت‌و‌گوی با پرفسور رضا

       گفتگو با رجب‌علی اعتمادی که همه او را با نام مستعار ر.اعتمادی می شناسند

       «کُلنل» یک ایران فشرده است/گفت وگو با محمود دولت آبادی نویسنده برجسته معاصر

       سهراب شاعر بودن/آرزو طلب مکن، اندوه سر آید

       گفت وگو با یوسفعلی میرشکاک، شاعر و منتقد و پژوهشگر ادبی

       احضار عبید زاکانی به قرن حاضر/گپ و گفتی با جواد مجابی درباره رمان تازه اش

+مطالب بیشتر        


 

 

 

 

تئاتر

رادیو و تلویزیون

اندیشه

سینمای جهان

سینمای ایران

موسیقی ملی

هنرهای تجسمی

عکاسی

ادبیات ایران

ادبیات جهان

کتاب و نشر

تاریخ و تمدن ایران

تاریخ وتمدن جهان

فرهنگ

صنایع دستی

اخبار فرهنگی هنری

مشاهیر فرهنگ و هنر ایران

مشاهیر فرهنگ و هنر ایران

 

 


تازه های

ادبیات ایران


نگاهی به زمینه های تحول ادبیات ایران در عصر تجدد


فراز و فرود صادق هدایت نوشته ای از محمد علی همایون کاتوزیان


انقلاب مشروطه و نقش زنان در نگارش شب نامه


احمد کسروی و ادبیات از نگاه محمد علی همایون کاتوزیان


بهار در ادبیات و شعر فارسی


با محمدعلی بهمنی، شاعر عاشقانه های جوانان


نظر شفیعی کدکنی درباره شعر سایه


رئالیسم آرمانگرایانه سعدی


مترجم فرانسوی منطق‌الطیر:عطار منطق‌الطیر را مثل یک سمفونی ساخته است/ انتقال معنای «نافه اسرار» به فرانسوی 27 ساعت زمان می‌برد!


ریشخند و طنز در شعر فروغ


بررسی داستان رستم و سهراب در شاهنامه از دیدگاه روانکاوی


گفتگوی خواندنی با میرجلال‌الدین کزازی/همسرم رایزن ادبی من است+عکس


تاثیر کودکان از آنچه می خوانند/ادبیات کودکان و ترجمه


دولت‌آبادی در «کلیدر» چه می‌گوید؟/35 سالگی بلندترین رمان فارسی


گفتاری درباره نیما یوشیج و کار شاعری اش


آموزش حافظ خوانی


از داستان های عامه پسند و نویسندگان شان در ایران چه می دانید؟


«شاه عباس شاه بود یا وزیر؟»/ساعتی در کلاس محمدرضا شفیعی کدکنی


برای 104 سالگی گلچین گیلانی/«باز باران با ترانه»


گفت وگو با «آیدین آغداشلو» درباره زیست و کار شاعری «بیژن الهی»


 

 

 

 

تازه های فرهنگ و هنر



ترانه‌های حبیب محبیان در کتاب «مرد تنهای شب»‌ در نمایشگاه کتاب عرضه می‌شود



 ● مرد آهنگساز از نقاشی‌هایش گفت

 ● همچنان ایستاده‌ایم / فراز و نشیب‌های یک حایزه ادبی در گفت‌وگو با فرزانه طاهری

 ● گفت‌و‌گوی ویژه با کیمیایی، مهرجویی و عطاران در یک مجله تصویری / بازگشت جیرانی به دنیای سردبیری

 ● دلقک‌هایی بودیم که دیگر مهارت خنداندن نداشتیم/ خارجی‌ها می‌دانند در آثار ضد اخلاق و دین بازی نمی‌کنم

 ● «ترانه علیدوستی» ،چه زود بزرگ شد!

 ● آرتور شوپنهاور؛ فیلسوف اراده و بازنمود

 ● هانری برگسون,فیلسوفِ مهجور فرانسه

 ● خداحافظی با مرد «صد سال تنهایی»/نگاهی به زندگی گابریل گارسیا مارکز

 ● بازگشت مهران مدیری «با شب‌های برره 2» به تلویزیون/با 150 قسمت

 ● جشن تولد 91 سالگی یک موسیقیدان پیشکسوت/ گلپا، ایرج و ... از بزرگ لشگری می‌گویند

 ● مهاجرت نورالدین زرین کلک پدر انیمیشن ایران

 ● یکتا ناصر به «جاده قدیم» پیوست

 ● واکنش جعفری‌جوزانی به حواشی دفن پیکر «ریچارد فرای»

 ● کرسی ایران‌شناسی دانشگاه کالیفرنیا در دست یک ایرانی

 

 

 


ادبیات جهان


در حاشیه «و کوهستان به طنین آمد»/خالد حسینی و داستان نویسان میهنی

50 نویسنده برتر تاریخ به انتخاب گاردین+عکس

آخرین گفتگوی آلبر کامو

چیزهایی که درباره خالق شرلوک هلمز نمی‌دانید / از درگیری سر تایتانیک تا دروازه‌بانی تیم پورتسموث

حاصل عمر گابریل گارسیا مارکز برنده نوبل ادبیات در 15 جمله

 

 

تازه های سبک زندگی



۴داستان واقعی از عشق های عجیب



 ● نکاتی مهم برای والدینی که فرزندان دوقلو دارند

 ● چگونه اول صبح صورتی زیبا و شاداب داشته باشیم؟

 ● همسر مطلوب مردهای ایرانی را بشناسید

 ● با دخترهای پر توقع اینجوری رفتار کنید تا هر دو خوشبخت شوید!

 ● بهترین زمان برای جدا کردن اتاق خواب کودک چند ماهگی است؟

 ● چند توصیه از مهم‌ترین کارشناسان دکوراسیون از نیویورک

 ● حرفهای جالب مدلی ایرانی که میگوید کار «فشن» با «اعتماد به نفس» گره خورده

 ● موهای ناخواسته و زائد بدن و مزایا و معایب «بندانداز»های برقی

 ● دکوراسیون منزل شیک و زیبا با جادوی رنگ آبی+تصاویر

 ● لباس برای افراد چاق و این اصول خوش تیپی!

 ● ده قانون اصلی تربیت کودک

 ● چگونه خطاهای آرایشی مان را با آرایش مناسب اصلاح کنیم؟

 ● ۱۰ انتخابی که ۱۰ سال آینده به اشتباه بودنشان پی میبرید

 ● این پارچه های زربفت گران قیمت زنانه متری چند؟

 

 

 


آخرین های سایت


فرزند مقتول: تحت شرایطی "ریحانه جباری" را می بخشیم



ترانه‌های حبیب محبیان در کتاب «مرد تنهای شب»‌ در نمایشگاه کتاب عرضه می‌شود



مرد آهنگساز از نقاشی‌هایش گفت



همچنان ایستاده‌ایم / فراز و نشیب‌های یک حایزه ادبی در گفت‌وگو با فرزانه طاهری



گفت‌و‌گوی ویژه با کیمیایی، مهرجویی و عطاران در یک مجله تصویری / بازگشت جیرانی به دنیای سردبیری



دلقک‌هایی بودیم که دیگر مهارت خنداندن نداشتیم/ خارجی‌ها می‌دانند در آثار ضد اخلاق و دین بازی نمی‌کنم



«ترانه علیدوستی» ،چه زود بزرگ شد!



آرتور شوپنهاور؛ فیلسوف اراده و بازنمود



هانری برگسون,فیلسوفِ مهجور فرانسه



ستاره سینمای ایران:شانس صعود تیم ملی ایران زیاد است/ امیدوارم کریمی و رحمتی دعوت شوند



هر روز و هر ساعت به تمدید قراردادم فکر می‌کنم/ از کی‌روش ممنونم



پوست سیب قرمز ضد این بیماری مهلک است



 

 

 

از آرشیو موسیقی


بگو دوستم داری

 

 

 

◊ قلندران حقیقت به نیم جو نخرند     قبای اطلس آن کس که از هنر عاریست.   حافظ ◊

   PersianPersia PersianPersia.com |2014-2003|.باز نشر مقالات با ذکر منبع بلامانع است
.تمام حقوق برای سایت پرشین پرشیا محفوظ است