mobile menu icon
responsive search icon
منوی پرتال پرشین پرشیا
لوگوی سایت پرشین پرشیا
فرهنگ و هنر
فرهنگ و هنر > موسیقی > گروههای موسیقی غیر ایرانی >پیدایش دی‌جی‌ها

پیدایش دی‌جی‌ها

بخش:گروههای موسیقی غیر ایرانی

کارهای ترکیبی، ساخت قطعات موزیکال بدون وقفه (‏Non Stop‏)، فضاسازی و ایجاد اصوات گوناگون ‏گوشه‌ای از فعالیت هنری و تخصصی آنها است.‏‎ ‎دی‌جی مخفف «دیسک جاکی» (‏Disc Jockey‏) است. منظور از دیسک ‏همان صفحه‌ی موسیقی است و جاکی نیز به معنی چابک‌سوار است. این ترکیب، اصطلاحی است که اوایل دهه‌ی ۳۰ و توسط ‏اهالی منطقه‌ی «برانکس» در نیویورک باب شد. سیر تحول و تاریخچه‌ی حدوداً ۷۰ ساله‌ی فعالیت دی‌جی‌ها رانمی‌توان منفک ‏از تحول «تِرن تِیبل» (‏Turntable‏) و سازهای الکترونیک نظیر سینتی‌سایزر و پیانوالکتریک بررسی کرد. در ادامه به چند ‏تکنیک معمول دی‌جی‌ها و ب ه تاریخچه‌ی مختصری از این روند اشاره می‌شود:‏


‏«کول هرک» (‏kool Herc‏) را می‌توان اولین دی‌جی «هیپ هاپ» (‏Hip Hop‏) دانست که بانی تحولی در این زمینه بود. او ‏با استفاده از یک میکسِر صدا (‏Audio Mixer‏) و دو دستگاه پخش یکسان اصوات را با تکنیک «تغییر» (‏Switching‏) از ‏یک «دِک» به دِک دیگر منتقل می‌کرد و به وسیله‌ی میکسِر، اصوات «کوبه‌ای» (‏percussive‏) را به صورت پس‌زمینه یا غالب ‏بر موسیقی اضلفه می‌کرد. تکنیک دیگری که به نام او ثبت شده «شکستن بیت‌ها» (‏Break Beats‏) است. در این تکنیک ‏تکه‌هایی از موسیقی‌های مختلف در کنار هم قرار م ی‌گیرند و درقالب ریتمیک یا ملودیک جدیدی ظاهر می‌شوند. این تکنیک ‏م یکسی از ترانه‌ها و آواهایی است که می‌توانند کنار هم قرارگیرند.‏
ایجاد غش در ریتم (‏Syncopation‏) در اوایل دهه‌ی ۶۰ توسط «کلمنت داد»، «دوک راید» و همکارانشان پدید آمد. این ‏تکنیک همان‌طور که از نامش پیداست مجموعه‌ای از تغییر سرعت‌های آنی در ریتم است.‏
درسال ۱۹۷۷ «تئودور» (‏Theodore‏) ۱۴ ساله، تکنیک «اِسکرچ» (‏Scratch‏) را به نام خود به ثبت رساند. هنگامی که او با ‏دستگاه پخش خود در اتاقش مشغول بالا و پایین پریدن بود با صدای خشمگین مادرش به خود آمد و هنگامی که صدای پای ‏مادرش را نزد یک‌تر شنید به سمت دستگاه رفت و به طور اتفاقی صفحه را در خلاف جهت حرکت داد و صدایی که از ‏صفحه بیرون آمد میخکوبش کرد. بارها این کار را تکرار کرد و پی‌برد که براساس سرعت تغییر جهت، اصوات مختلفی از ‏دستگاه شنیده می‌شود. در حال حاضر این تکنیک یکی از معمول‌ترین تکنیک‌ها درمیان د ی‌جی‌ها است.‏


پیشینه‌ی استفاده از تِرن تِیبل (به عنوان یک آلت مو سیقایی و جزیی از موسیقی) به اواسط دهه‌ی۳۰ بازمی‌گردد، زمانی که ‏‏«جان‌کیج» (‏John Cage‏) موزیسین آوانگارد آمریکایی ایده‌هایی درباره‌ی ا ستفاده از این دستگاه‌ در موسیقی‌اش ارایه داد. ‏ایده‌هایی که توسط «شافر» (‏Pierre Schaeffer‏) فرانسوی در دهه‌ی ۴۰ تکامل یافت.
در خلال جنگ جهان ی دوم به ‏مراتب از تِرن‌تِیبل استفاده شد، بخصوص در هنگام استراحت و در سالن‌های غذاخوری سربازان و این پدیده باعث شد تا ‏گروه‌ها و خوانندگ انی چون «گلن میلر» (‏Glen Miller‏)، «اندروزسیسترز» (‏Andrews Sisters‏) و «بنی‌گودمن» (‏Benny‏ ‏Goodman‏) ناچار نباشند مسافت‌های طولانی را به ‌خاطر تقویت روحیه‌ی سربازان طی کنند! با ورود صفحه‌های ۴۵ دور در ‏سال ۱۹۵۰ گوش‌سپرد ن به موسیقی جنبه‌ی عمومی‌تری یافت.


هر جوانی به راحتی قادر بود که در سفرها و مهمانی‌ها دستگاه ‏‏۴۵ دورش را با خود حمل کند و جدیدترین مو سیقی‌ها را در اختیار داشته باشد. به موازات این روند استفاده از سازها ی ‏الکترونیک رواج بیشتری یافت.
در سیر تحول موسیقی الکترونیک و همچنین تِرن‌تِیبل و ایجاد موجی جدید در این موسیقی ‏‏(دهه‌های ۳۰ و۴۰) مخترعین، کاربرها و متخصصین دیگری نیز نقش داشتند، نیاز به شنیدن اصوات جدید‌ ب خصوص در ‏صنعت سینما و حضور مخترعینی چون «اسکار سالا‌» و «لئون ترمین » و موزیسین‌هایی چون «اشتوکهاوزن‌»آلمانی و «پیر بولز» ‏فرانسوی در روند این جریان بسیار موثربود.از «تراوتونیم»(‏Trautonium‏) دستگاه ساخته ‌شده توسط سالا در بسیاری از ‏فیلم‌های هیچکاک استفاده‌شد همچنین در موسیقی متن چند اثر سینمایی«جک آرنولد» نشانه‌هایی از ساز الکترونیک بدایی ‏لئون ترمین روس(به نام ترمین) وجود دارد. اما در دهه‌ی ۵۰ در جاماییکا داد و راید، نخستین تکنیسین‌هایی بودند که به طور ‏متمرکز بر روی اصوات الکترونیک و افزایش‎ ‎‏قابلیت تِرن تِیبل کار کردند.


از سال ۱۹۵۸ و با اختراع پیانو‌الکتریک موج ‏جدیدی شکل گرفت که با ساخت سینتی‌سایزر «موگ» توسط «رابرت موگ» (‏Robert Moog‏) و پس از آن ‏سینتی‌سایزرهای‌ «ا ِی.آر.پی»‌ و «رولند»‌، تکامل یافت. در طراحی نخستین سینتی‌سایزر موگ و موزیسین به نام‌های ‏‏«هربرت.ای.دوچ» و «والتر کارلوس» همکاری داش تند و پس از موفقیت آلبومی از کارلوس (‏Switched On Bach‏) که در ‏آن از موگ ا ستفاده‌شده بود، «میک‌جگر» و «بیتلز» نیز به استفاده از این سینتی‌سا یزر روی آوردند. در این دهه«اریک ستی» ‏‏(‏Eric Satie‏) و «آرنولد شونبرگ» (‏Arnold Schonberg‏) قطعاتی بر پایه‌ی قواعد ریاضی تنظیم کردند و «لوییجی ‏رو سولو» (‏Luigi‏ ‏Russolo‏ ) گستره‌ی وسیعی از ماشین‌ها و دستگاه‌های گوناگون- از ماشین چمن زنی گرفته تا ‏دستگاه‌های پِرِس- را در موسیقی‌اش به کار گرفت.‏


گردهمایی و مهمانی‌ها در محله‌ی برانکس ن یویورک پاتوق افراد مستعدی چون کول‌هرک، «گرندمسترفلش (‏Grandmaster ‎Flash‏) و «آفریکا بامباتا» (‏Africa Bambaata‏) بود که در دهه‌ی ۷۰ به بزرگ‌ترین د ی‌جی‌های دنیا بدل شدند.
اواخر ‏دهه‌ی۶۰با ورود تِرن‌تِیبل‌های «های- فای» (‏Hi-Fi‏)، سینتی‌سایزرهای جدید و با رواج موسیقی «دیسکو» (‏Disco‏ ‏Music‏) توسط دی‌جی‌هایی چون «جیورجیو مورودر» (‏Giorgio Moroder‏) ایتالیا یی،یکی‌از نخستین‌گروه‌های ‏الکترونیک_ با همکاری «رالف‌هاتر» (‏Ralf Hutter‏)، «فلورین‌اشنایدر» (‏Florian Schneider‏)، «کلاوس‌دینگر» (‏Klaus ‎Dinger‏) و «توماس هومان» (‏‎(Thomas Homann‏ _ با نام «کرفت ورک» (‏Kraftwerk‏)‏‎ ‎در «دوسلورف» آلمان شکل ‏گرفت. در اولین آلبوم گروه با نام «کرفت ورک» از نسل دوم سینتی‌سایزرهای موگ و رولند برای ایجاد اصوات و قطعات ‏الکترونیک بد یع استفاده شد.‏


از سال ۱۹۷۹ تا اوایل دهه‌ی ۸۰ با توجه به سوق یافتن هیپ ‌هاپ تجاری به سمت استفاده از
گروه‌های «فانک» (‏Funk‏) به ‏جای دی‌جی‌ها، شاهد سیری نزولی در فعالیت دی‌جی‌ها هستیم. ‏
در سال ۱۹۸۳ «هربی‌ه نکُک» (‏Herbie Hancock‏) موسیقی‌دان مشهور جاز پس از شنیدن آلبوم «مگامیکس‌» (‏Mega‏ ‏Mix‏) از دی‌جی «دی‌اس‌تی» (‏D.S.T‏) ترغیب شد تا در ترانه‌ی «را ک‌ایت» (‏Rock it‏) از این دی‌جی استفاده کند. علاوه ‌بر ‏استقبال خوبی که از این آلبوم در سراسر جهان شد، دی‌جی دی‌اس‌تی در تور بین‌المللی هن کک هم او را همراهی کرد.‏
دو سال بعد کمپانی «آکایی» با تولید سمپلر مدل «۹۰۰ ‏S‏» تحول دیگری ایجاد کرد. این سمپلر توانایی بسیار بالایی در «کپچر» ‏‏(‏Capture‏) کردن صداهای زنده‌ی موجود داشت. اواسط دهه‌ی ۸۰ ن خستین مسابقه‌ی معتبر و رسمی دی‌جی‌ها «دی.ام.سی» (‏D.M.C‏) با حمایت کم پانی«تکنیکس»برگزارشد،شرط حضور در این رقابت استفاده از ترن‌تیبل‌های مدل «‏SL‏۱۲۰۰» و «‏‎ ‎SL‏۱۲۱۰» و میکسرهای مدل «‏SH_EX‏۱۲۰۰» این کمپانی بود و به هر دی‌جی ۶ دقیقه فرصت داده می‌شد.‏


از ابتدای این رقابت‌ها در سال ۱۹۸۵ تا به‌حال دی‌جی «کریز» (‏Craze‏) اهل «میامی» آمریکا با سه دوره قهرمانی و «کیوبرت» ‏‏(‏Q bert‏) آمریکایی با دو دوره قهرمانی رکورددار د ریافت «ترن‌تیبل‌طلایی» هستند و جوان‌ترین قهرمان این مسابقات نیز ‏دی‌جی «ای‌ـ ترک» (‏A_Track‏) کانادایی است که با ۱۵ سال سن در سال ۱۹۹۷ موفق به دریافت این عنوان شد.با نگاهی به ‏تاریخچه‌ی این مسابقات پی می‌بر یم که اکثر عناوین در اختیار آمریکایی‌ها و اروپایی‌ها است.تنها درسال ۲۰۰۲ «کنتارو» ‏‏(‏Kentaro‏)‏‎ ‎دی‌جی ژاپنی ترن‌تیبل‌طلایی را به خانه برد. در آخرین دوره‌ی مسابقات(۲۰۰۴)مقام اول به «آی.ایمرج» ‏‏(‏I.Emerge‏) از آمریکا رسید.‏


اواخر دهه‌ی ۸۰ استفاده از تِرن تِیبل‌ها‎ ‎با افول مواجه شد، که این مساله بیشتر به تغییر ذایقه‌ی عامه باز ‌می‌گشت. د ی‌جی‌ها به ‏صورت محدود فعالیت می‌کردند و دی.ام.سی رونق سابق را نداش ت. ‏
دی‌جی‌ «مایک» (‏Mike‏) و دی‌جی «آپولو» (‏Apollo‏) در سال ۱۹۹۰ نخستین گروه مستقل اسکرچ را (‏Shadow Of The ‎Prophet‏) تشکیل دادند. این دو دی‌جی مشهور پیش‌ از این با گروهی «رَپ» (‏F.M.‎‏۲.۰) در تورهای متعدد دور آمریکا و ‏اروپا شرکت کرده بودند. ‏
دی.ام.سی در سال ۱۹۹۱ با رونق بیشتری برگزار ش پوشش خبری این رقابت در شبکه‌های مختلف و معتبر تلویزیونی و ‏پخش م ستقیم آن در پانزده کشور توجه بسیاری از جهانیان را به این مسابقه معطوف کرد. دی‌جی کیوبِرت با برتری مطلق در ‏پنج رشته به مقام اول رسید. کیوبر ت به همراه دی‌جی «شُرت‌کات» (‏Short cut‏) (برنده‌ی سه دروه‌ی مسابقات در کرانه‌ی ‏باختری) و دی‌جی «دیسک» (‏Disc‏) گروهی به نام «تِرن‌تِیبل درا گونز» (‏Turntable Dragons‏) را تشکیل دادند که آوازه‌ی ‏آن به تمامی جهان رسید. ‏


درسال ۱۹۹۶ مسابقه‌ی بین‌المللی دیگری در آمریکا با نام «آی.تی.اف» (‏International Turntablist Federation‏) ‏برگزار شد. این مسابقه با افتتاحیه‌ی باشکوه و با اجرای گروه مشهور «ران دی.ام.سی» (‏Run D.M.C‏) برگزار شد. ‏دی‌جی‌هایی از ۳۹ کشور جهان در این رقابت شرکت کردند و ۶ شبکه‌ی تلویزیونی بین‌الم للی به طور مستقیم این رقابت را ‏پوشش دادند. ظهور پدیده‌هایی از کشورهایی نظیر اکراین، کاستاریکا، کنیا، بلغارستان و چک در این مسابقه قاب ل‌ توجه بود. ‏
در ۲۳ مارچ ۱۹۹۷ هم‌زمان با اولین ماه‌گرفتگی کامل سال، نخستین کانال تِرن‌تِیبل در ‌آمریکا به همین نام راه‌اندازی شد. در ‏سال اول، فعالیت این کانال منطقه‌ای بود اما از ژوئن سال ۱۹۹۸ پخش برنام ه‌های این کانال سراسری شد. برنامه‌هایی شامل ‏آموزش تکنیک‌ها، مصاح به، آشنایی با استعداد‌های جوان و پوشش خبری اتفاقات منطقه‌ای و بین ‌المللی در این زمینه. ‏
ظهور شبکه‌ی تِرن تِیبل و مسابقه‌ی آی.اف.تی زمینه را برای انتشار آلبوم‌های اختصاصی دی‌جی‌هایی چون «اسپوکی» ‏‏(‏Spooky‏)، «کم» (‏Cam‏)، « کراش» (‏Crush‏) و «راب‌سوایفت» (‏Rob Swift‏) ایجاد کرد و تورهای اختصاصی دی‌جی‌ها ‏افزایش چشم‌گیری یافت، به طوری که امروزه بسیاری از دی‌جی‌ها بیش‌ از نیمی از سال را صرف برگزاری تور و ضبط ‏آلبوم‌های اختصاصی‌شان می‌کنند.

برگرفته از: مقالات ارسالی
گردآوری و تنظیم:گروه فرهنگ و هنر پرشین پرشیا
www.persianpersia.com/artandculture

مروری بر دیگر مطالب 'گروههای موسیقی غیر ایرانی'



تازه های گروههای موسیقی غیر ایرانی