mobile menu icon
responsive search icon
منوی پرتال پرشین پرشیا
لوگوی سایت پرشین پرشیا
فرهنگ و هنر
فرهنگ و هنر > ادبیات ایران >آرام کردن دل ها با حافظ/در باره اولین فال از دیوان حافظ!

آرام کردن دل ها با حافظ/در باره اولین فال از دیوان حافظ!

بخش:ادبیات ایران

سال هاست بسیاری از ایرانیان با اشعار حافظ فال می گیرند یا به اصطلاح، به آن «تفأل» می زنند. ایرانی ها به حافظ «لسان الغیب» می گویند که نشان می دهد از دیوان او انتظار دارند اسراری را برای آنها روشن کند...

 

 

در برخی از کتاب های تاریخ ادبیات آمده است اولین فالی که از دیوان غزلیات حافظ زده شد، چند ساعت پس از مرگ او بود. گویا پس از درگذشت حافظ، عده ای او را تکفیر می کنند و می گویند اصلا مسلمان نبوده و اجازه نمی دهند در گورستان مصلی شیراز دفن شود. دوستداران حافظ، برای اینکه مشکل را حل کنند از دیوان خود او کمک می گیرند. آنها همه غزل های حافظ را روی برگه هایی می نویسند و در سبدی می ریزند و از کودکی می خواهند یکی از آنها را از سبد درآورد. در کمال تعجب، غزلی می آید که پاسخ منتقدان را می دهد و این اتفاق بسیار شگفت انگیز است:

 

 


کنون که می دمد از بوستان نسیم بهشت/


من و شراب فرح بخش و یار حورسرشت

 

مکن به نامه سیاهی ملامت من مست/


که آگه است که تقدیر بر سرش چه نوشت؟

 

قدم دریغ مدار از جنازه حافظ/


که گرچه غرق گناهست، می رود به بهشت

 

 

 


ایرانیان معمولا در جشن ها، شادی ها، اعیاد و مناسبت های خاص یا برای نیت های به خصوص و گرفتاری های شخصی به دیوان خواجه حافظ شیرازی تفأل می زنند. این کار آداب خاصی هم دارد؛ دیوان را در دست چپ می گیرند، نیت می کنند و آن را با دست راست باز می کنند. اولین غزلی که از سمت راست صفحه می آید، البته از ابتدای غزل، فالی است که برای فرد می آید. اولین بیت غزل بعد نیز شاهد یا تایید کننده تفأل است. البته هر کس براساس احساس قلبی خودش با دیوان حافظ روبرو می شود و ممکن است از این روش استفاده نکند.

 


تفسیر غزل های حافظ هم به حالات روحی، روانی، احساسی، عاطفی و باورهای صاحب فال بستگی دارد و نمی توان حکمی کلی درباره آن صادر کرد. چون کلام حافظ چند وجهی است و فال حافظ هیچ رابطه ریاضی ندارد، بلکه سر و کارش با دل های مردم است. می توان فال حافظ را بیشتر نصیحتی از یک آدم بزرگ دانست تا فالی که جزو خرافات محسوب می شود. با این حال، حتی غزل های حافظ هم منشاء علمی ندارند و با راه حل های علمی جهان مدرن سازگار نیستند. با غزل های حافظ بیشتر می توان دل را آرام کرد یا به تفریحی ذهنی پرداخت. اگر فال حافظ بتواند نوعی تصویر ذهنی مثبت برای خواننده ایجاد کند و او را به مقولاتی مثل امید، آرزو، عشق، محبت، مروت و مدارا اشارت دهد، می تواند باعث روحیه دادن به فرد نیز بشود.

 

 


البته در این میان، برخی سودجویان نیز با درست کردن دیوان های مخصوص فال حافظ، دکانی برای خود باز کرده اند؛ دیوان هایی که در آنها به صورت نثر، شرح فال های حافظ نوشته شده است، شباهت زیادی با آنچه فالگیرها در فال قهوه یا دیگر فال ها می گویند دارد. گاهی برخی پاکت های فال حافظ نیز در مترو یا خیابان فروخته می شود که دو بیت یا یک غزل را می آورد و بعد، می گوید در آینده برای فرد چه اتفاقی می افتد. این نوع فال حافظ را می توان خرافاتی دانست که مانند دیگر انواع فال، مورد سوء استفاده قرار می گیرد.

برگرفته از: salamatiran.com
گردآوری و تنظیم:گروه فرهنگ و هنر پرشین پرشیا
www.persianpersia.com/artandculture

مروری بر دیگر مطالب 'ادبیات ایران'



تازه های ادبیات ایران