mobile menu icon
responsive search icon
منوی پرتال پرشین پرشیا
لوگوی سایت پرشین پرشیا
فرهنگ و هنر
فرهنگ و هنر > عکاسی >گفت‌وگو با حميد جبلي، به بهانه برپايي نمايشگاه عكس‌هايش

گفت‌وگو با حميد جبلي، به بهانه برپايي نمايشگاه عكس‌هايش

بخش:عکاسی

حميد جبلي، هنرمندي است كه در زمينه كارگرداني، نويسندگي و بازيگري آثار به يادماندني از او ديده‌ايم. همه ما كلاه‌قرمزي و پسر‌خاله را با او مي‌شناسيم، ولي شايد كمتر كسي بداند او يك عكاس جدي هم هست.

 

او چهار دهه از زندگي‌اش را عكاسي كرده و بارها به عنوان مدرس يا داور جشنواره‌ها و مسابقات گوناگون، عكس‌هاي ديگران را ارزيابي كرده و كمتر به ارائه آثار خودش در اين زمينه توجه نشان داده است. شايد نمايشگاه تورنتو، اولين نمايشگاهي بود كه آثار اين هنرمند را در معرض ديد عموم قرار داد تا با نگاه نقادانه ديده شود. او اينك يكي از داوران جشنواره فيلم و عكس همراه تهران است. به اين بهانه درباره فعاليت‌هاي او در زمينه عكس  جام جم  با وی گفت‌وگويي انجام داده كه در زير مي‌خوانيد.

مردم عموما شما را به عنوان بازيگر و عروسك‌گردان مي‌شناسند. ولي به نمايش درآمدن عكس‌هايتان وجه ديگر هنري شما را كه كمتر به نمايش عمومي درآمده بود، نشان داد. خودتان كدام وجه را بيشتر دوست داريد؟

 

حدود ۴۰ سال است عكاسي مي‌كنم و اين كار را تفريحي شروع نكردم. عكاسي را با كار در لابراتوار آغاز كردم. هميشه دوست داشتم عكس‌هايم ديده شوند، اما متاسفانه با كساني كه با عناوين ديگري مثل بازيگر، ورزشكار و... معروف شده باشند برخورد خوبي نمي‌شود و همه فكر مي‌كنند آنها از شهرت خود سوءاستفاده مي‌كنند. متاسفانه هيچ‌كس با كار دوستان بازيگري كه نمايشگاه گذاشتند، برخورد خوبي نكرد و همه، آنها و برگزاري نمايشگاه را نقد كردند. در واقع كسي درباره كيفيت عكس‌ها صحبتي نكرد و كلا برخورد خوبي با اين قضيه نشد.

 

نمايشگاه كانادا اين فضا را نداشت؟

 

برگزاري نمايشگاه در كانادا پيشنهاد يكي از دوستان عكاسم بود. جالب اينجا بود كه ايراني‌هايي كه در خارج از كشور هم به ديدن آثار من مي‌آمدند، در ابتدا برخورد مشابهي داشتند؛ اما وقتي يك منتقد كانادايي كه من را نمي‌شناخت و نمي‌دانست كه بازيگرم، درباره عكس‌ها نقد نوشت، ديگر مخاطبان هم آن را جدي گرفتند. به خاطر اين شرايط هيچ‌وقت در ايران نمايشگاه نگذاشتم.

 

آيا كسي در ايران عكس‌هايتان را ديده است؟

 

عكس‌هاي من را بيشتر كساني كه اهل عكاسي هستند، ديده‌اند.

 

چه تفاوت‌ها و شباهت‌هايي بين دو حوزه سينما و عكاسي كه با گروه مخاطبان متفاوتي سروكار دارند، مي‌بينيد؟

 

در واقع من از هفت سالگي تا همين حالا هنرجو بوده‌ام! گاهي وقت‌ها يك فريم عكس به اندازه يك فيلم صحبت مي‌كند و گاهي فيلم بلندي مي‌بينيد كه ده فريم خوب هم ندارد؛ ولي به هرجهت همه به هم نزديكند. مثلا ممكن است فكر كنيم موسيقي كاملا از تصوير دور است. اما همه به هم مربوطند؛ ريتمي كه در تصوير از آن صحبت مي‌كنيم همان چيزي است كه از حيطه موسيقي به تصوير آمده است. مهم وسيله بيان و گفتن نيست، مهم چيزي است كه مي‌خواهد در پشت اثر هنري بيان شود.

 

منظور از اين «گفتن» پيام است؟

 

منظور آن احساسي است كه هنر به وجود مي‌آورد؛ چون كار هنر اين نيست كه به كسي پيام مستقيم بدهد و صرفا احساسي را برانگيزد.

 

نمايشگاه تورنتو اولين نمايشگاه شما بود؟

 

جبلي: متاسفانه هيچ‌كس با كار دوستان بازيگري كه نمايشگاه گذاشتند، برخورد خوبي نكرد و همه برگزاري نمايشگاه توسط آنها را به‌شدت نقد كردند. در واقع كسي درباره كيفيت عكس‌ها صحبتي نكرد و كلا برخورد خوبي با اين قضيه نشد
اولين نمايشگاه من در سال ۱۳۷۰ در سيستان و بلوچستان برگزار شد. آن نمايشگاه پس از زاهدان در شهرهاي مختلف اين استان گشت. علت هم اين بود كه تا آن موقع در اين استان هيچ نمايشگاهي در هيچ زمينه هنري وجود نداشت. بعد از برگزاري يك كارگاه دو سه ماهه در زمينه عكاسي، اين نمايشگاه را برگزار كردم. اما نمايشگاه «شش هفته با هنر ايران» در كانادا هرساله با حضور هنرمنداني چون قباد شيوا، محسن وزيري‌مقدم و... برگزار مي‌شود. امسال نيز كارهاي من در تورنتو به نمايش درآمدند.

 

 

شما داوري جشنواره فيلم و عكس همراه تهران را هم پذيرفته‌ايد. فكر مي‌كنيد برپايي اين دست جشنواره‌ها چه تاثيري روي روند عكاسي خواهد گذاشت كه باعث شد حضور در اين جشنواره را بپذيريد؟

 

بسياري از افراد مي‌گويند اگر يك دوربين خوب داشتيم عكس‌هاي خوبي مي‌گرفتيم. مسأله ابزار نيست. شما وقتي يك موبايل داريد مي‌توانيد براحتي با آن عكاسي كنيد. اين جشنواره اين فكر را به ذهن نوجوانان مي‌آورد كه من مي‌توانم با موبايلم يك كار جدي انجام دهم. در اين صورت به دنبال دانش آن نيز مي‌رود و چيزهاي زيادي به دست مي‌آورد. لزومي ندارد هركس كه عكس مي‌گيرد، عكاس حرفه‌اي باشد. لزومي ندارد همه شركت‌كنندگان در اين جشنواره عكاس باشند. حداقل اين است كه نگاه زيبايي‌شناسي افراد ارتقا پيدا مي‌كند و ياد مي‌گيرند اصول ابتدايي عكاسي را نيز رعايت كنند. وقتي كسي به كاري جدي فكر مي‌كند، سطح شعور و دانشش در آن زمينه بالا مي‌رود و اين مسأله از فردي به فرد ديگر منتقل مي‌شود. به همين دليل اين جشنواره كار فرهنگي مهمي انجام مي‌دهد.

 

به عنوان يك عكاس چه تفاوتي بين دوربين عكاسي و دوربين موبايل مي‌بينيد؟

 

قطعا تفاوت وجود دارد. در بسياري موقعيت‌ها به محض اين‌كه دوربين‌تان را بيرون مي‌آوريد احساس ناامني به افراد دست مي‌دهد، اما چون كاربرد اوليه موبايل دوربينش نيست توجه زيادي جلب نمي‌كند. به نظر مي‌رسد فرد كار ديگري انجام مي‌دهد و حتي اگر عكس هم بگيرد گويا چندان مهم نيست و آن را پاك مي‌كند. به همين دليل، دوربين موبايل بسيار كاربردي است. در نمايشگاه تورنتو هم پويان طباطبايي يك مجموعه عكس به نمايش گذاشت كه آنها را با موبايل گرفته بود و واقعا نمي‌شد آن عكس‌ها را با دوربين ديگري گرفت. اين نمايشگاه مجموعه‌اي از صورت آدم‌ها بود بدون اين‌كه احساس بد جلوي دوربين‌بودن را داشته باشند.

 

تا به حال پيش آمده در موقعيتي قرار بگيريد كه فكر كنيد اگر موبايل داشتم مي‌توانستم اين صحنه را عكاسي و ثبت كنم؟

 

من مي‌توانم در همين لحظه دوربينم را بيرون بياورم و از شما عكس بگيرم، ولي اشكال دوربين همين است كه من آن را بيرون مي‌آورم، اما موبايل همين‌جا جلوي دست شماست. بعضي مواقع فكر مي‌كنم موبايل در خيلي موقعيت‌ها كاربرد دارد.

 

در چه موقعيت‌هايي بيشتر چنين احساسي داريد؛ در برابر يك منظره طبيعي يا مثلا يك صحنه اجتماعي؟

 

معمولا در برابر اتفاقات بيروني و اجتماعي. در طبيعت، دوربين مزاحم كسي نيست و من فرصت اين را دارم كه راحت عكاسي كنم، اما در جايي مثل مترو دوربين موبايل بسيار كاربردي است و اين ابزار به كمك ما آمده است. يك زماني عكاس بايد سه‌‌پايه‌اش را مي‌گذاشت و عكاسي مي‌كرد و در چنين شرايطي تمام واقعيت از بين مي‌رفت. موبايل اين خاصيت را دارد كه مي‌توان با آن يك كار مستند خوب و واقعي تهيه كرد. موبايل‌هاي جديد در زمينه فيلم نيز كيفيت بالايي دارند. با امكانات جديد مي‌توان تصويرها را تصحيح كرد در حالي كه يك دوربين بزرگ چنين امكاناتي ندارد. با استفاده از موبايل بسيار به واقعيت نزديك مي‌شويم.

برگرفته از: جام جم آنلاین
گردآوری و تنظیم:گروه فرهنگ و هنر پرشین پرشیا
www.persianpersia.com/artandculture

مروری بر دیگر مطالب 'عکاسی'



تازه های عکاسی