mobile menu icon
responsive search icon
منوی پرتال پرشین پرشیا
لوگوی سایت پرشین پرشیا
فرهنگ و هنر
فرهنگ و هنر > موسیقی > بزرگان موسیقی ایران >برای عارف قزوینی موسیقیدان و آزادیخواه بزرگ

برای عارف قزوینی موسیقیدان و آزادیخواه بزرگ

بخش:بزرگان موسیقی ایران

عارف قزوینی، اگر نه مهم ترین که از تاثیرگذارترین و جریان سازترین موسیقیدانان نه تنها یکصد سال اخیر در تاریخ موسیقی ایران است.
ارشد طهماسبی، نوازنده تار که تصانیف او را گردآوری و منتشر کرده می نویسند: «عارف را می توان حساس ترین، مردمی ترین و با ذوق ترین آهنگساز تاریخ موسیقی ایران محسوب کرد. آثار او جاودانه و در خاطره ها نقش بسته است. یکی از علل عمده زیبایی تصنیف های او این است که خود هم شاعر و هم آهنگساز تصنیف هایش بوده است. ۳ تصنیف سازی که نامشان در تاریخ جاودانه است (شیدا، عارف، جاهد) دارای این خصوصیات بوده اند.

عارف خود در این خصوص می گوید:
طبیعت هنر داد بر من چهار / که آن چار در صفحه روزگار / ندادت و ندهد از این پس دگر / به تنهایی آن چار بر یک نفر


عارف در این دو بیت اشاره به شعر، آهنگ، صدا و خط خود دارد . بنا به نوشته سیدهادی حائری تولد عارف حدود سال ۱۳۰۰ ه .ق در شهر قزوین بوده است. «چایکین» خاورشناس روسی، تولد عارف را در سال ۱۲۹۵ ه .ق و محمد هزار که دوست عارف بوده در حدود سال ۱۲۹۷ ه .ق ذکر می کند.


در دیوان عارف به نقل از یکی از سیاستمداران آمده است: «بیچاره عارف را ۲ چیز نابود و از زندگی ساقط کرد به طوری که سر به کوه و بیابان گذاشته بود و کمتر در مجالس عمومی دیده می شد. آن دو چیز یکی مرگ کلنل بود (محمدتقی خان پسیان) و دیگری ضربه عارف نامه ایرج چنان کاری و عمیق بود که عارف می گفت: توهین ایرج مرا پیر کرده است و بالاخره هم مرا خواهد کشت.»


عارف اولین تصنیف خود را در ۱۸ سالگی ساخت.
دکتر باستانی پاریزی در کتاب حماسه کویر در مورد تاثیر صدا و سحر آواز عارف نوشته است: «آقای دکتر عیسی صدیق روایت می کرد وقتی عارف قزوینی در یک مجمع خیریه در لاله زار کنسرتی می داد (قبل از کودتای۱۲۹۹) چنان جمعیت را مسخر کرده بود که اگر فرمان میداد بروید فلان جا را خراب کنید همه راه می افتادند.»


علاوه بر محتوا و جنبه های توامان تغزلی، اجتماعی، سیاسی و حماسی تصانیف عارف، به لحاظ ساختار نیز از یک بافت ملودیک غنی برخوردارند و خود عارف معتقد بود تصنیف نباید تحریر داشته باشد تا مردم عادی هم بتوانند آن را بخوانند.
از سوی دیگر آنچه اهمیت عارف را بیشتر می نمایاند، دوره زمانی ساخت تصانیف اوست. از زمان صفویه به بعد سنت آهنگسازی و ساخت تصنیف رو به افول گذارده و تقریبا فراموش شده بود. خودش می گوید: « نه تنها فراموشم نخواهد شد، بلکه معاصرین دوره انقلاب نیز هیچ وقت از خاطر دور نخواهند داشت که وقتی من شروع به ساختن تصنیف و سرودهای ملی و وطنی کردم مردم خیال می کردند تصنیف برای دربار و گربه شاه شهید (ناصر الدین شاه) است.»
در کتاب روزشمار تاریخ ایران تالیف باقر عاقلی آمده است:
«در روز ۲ بهمن عارف قزوینی شاعر بزرگ معاصر در همدان و ۵۲ سالگی درگذشت.» بر سنگ مزار عارف تاریخ وفات ۱۳۱۲ شمسی ذکر شده است.

برگرفته از: جام جم آنلاین
گردآوری و تنظیم:گروه فرهنگ و هنر پرشین پرشیا
www.persianpersia.com/artandculture

مروری بر دیگر مطالب 'بزرگان موسیقی ایران'



تازه های بزرگان موسیقی ایران