mobile menu icon
responsive search icon
پرتال پرشین پرشیا!
لوگوی سایت پرشین پرشیا
فرهنگ و هنر
فرهنگ و هنر > هنرهای تجسمی >پرویز تناولی,مجسمه سازی عاشق فرهاد کوهکن+عکس
هنرهای تجسمی

پرویز تناولی,مجسمه سازی عاشق فرهاد کوهکن+عکس

پرویز تناولی مجسمه ساز مطرحی است که نام او، در سراسر دنیا بیش از هر هنرمند دیگری شنیده شده است. به لطف آثار گرانبهای او، نام هنر ایران در بسیاری از مراکز معتبر هنری دنیا و مجلات تخصصی هنر برده می شود. نکته بسیار مهم در مورد این مجسمه ساز این است که همه آثارش از دو رکن بسیار اساسی فرهنگ ایرانی اسلامی، یعنی ادبیات و معماری الهام می گیرند.

 

تناولی در سوم فروردین ماه سال ۱۳۱۶ در تهران و در محله دروازه شمیران در یک خانواده متوسط به دنیا آمد. وی از سنین ۱۰ تا ۱۱سالگی فعالیت هنری خود را با نوازندگی ویولن زیر نظر استادانی چون نیک نواز و ابوالحسن صبا آغاز کرد. تناولی تحصیلاتش را در دبیرستان ادیب ادامه داد. هنگام تعطیلی دبیرستان به هنرستان کمال الملک می رفت. در سال ۱۳۳۲ هنرستان هنرهای زیبا در تهران تاسیس شد و او در رشته مجسمه سازی نام نویسی کرد. وی پس از گذراندن دوره سه ساله مجسمه سازی در هنرستان هنرهای زیبا در سال ۱۳۳۵ به ایتالیا رفت و در آکادمی هنرهای زیبای شهر کارا مشغول به تحصیل شد. بعد از دو سال مقدار پولی که وی از طریق تدریس موسیقی و کمک های مالی خانواده اش پس انداز کرده بود تمام شد و در سال ۱۳۳۶ مجبور شد به ایران بازگردد.

 

تناولی در دی ماه ۱۳۳۶، آثاری کاملاً متفاوت شامل حکاکی ها، مجسمه های سفالی و مجسمه های ساخته شده از آهن قراضه ها را در تالار به نمایش گذاشت. این نخستین بار در ایران بود که مجموعه ای از آثار یک مجسمه ساز به نمایش درمی آمد. مجسمه های پرویز تناولی یک فرق عمده با مجسمه های دیگران دارد. مجسمه اساساً به معماری ظاهری اش متکی است، اما تناولی در مجسمه هایش به فضا و شکل درونی مجسمه اهمیت می دهد. یک فضای درونی رازآلود که بر شکل بیرونی مجسمه تاثیر می گذارد و نشان این رازآلودگی، قفل و بست و زبانه هایی است که در اعضا و جوارح مجسمه ها کار می گذارد یا به وجود می آورد.

 

 

در آثار تناولی، چند مجموعه شاخص وجود دارد. یکی مجموعه هیچ ها که نخستین بار در دهه ۴۰ شمسی ساخته شدند و در حال حاضر از مشهورترین کارهای پرویز تناولی به حساب می آیند. تناولی اولین اثر هیچ خود را در سال ۱۳۴۳ ساخت و حدود ۱۰ سال بر روی این دسته آثار کار کرد. او به جایی رسید که خواست نشان دهد هیچ در حقیقت، یک وجود است و شکل، بدنه و حجم دارد. به این منظور دو قفس از هیچ ساخت؛ قفسی که داخل آن کلمه هیچ بود و قفسی که هیچ در آن نبود؛ و البته این دو قفس با یکدیگر فرق داشتند چون از لحاظ بصری یکی نبودند.

 

هیچ ها، در حقیقت واکنش اعتراضی این مجسمه ساز به شرایط اجتماعی حاکم بر زندگی اش در دهه ۴۰ هستند که دامنه آن حتی علیه نقاشان مکتب سقاخانه هم کشیده شد. تناولی گفته که در آن سال ها نقاشان زیادی به مکتب سقاخانه کشیده شدند و بیشتر آنها، خط را اساس کار خود قرار داده بودند. این حوادث که در ظاهر به گسترش مکتب سقاخانه منتهی شد، به جای آنکه تناولی را خشنود کند، باعث دلزدگی وی شد. او احساس می کرد خط وسیله ای برای عده ای نانقاش شده.

 

 

از همین رو تا جای ممکن از خط کناره می گیرد و در عوض به تک کلمه ای قناعت می کند؛ هیچ. مجموعه شاعر دسته ای دیگر از آثار این هنرمند است و جزء اولین مجسمه های تناولی حول محور فرهاد، شخصیت افسانه ای ادبیات ایران، به حساب می آید. او از اوایل دهه ۴۰ شمسی کارهایی را با تم فرهاد شروع کرد که اولین آنها مربوط به سال های ۴۰ و ۴۱ است؛ زمانی که این هنرمند به دعوت خانم اَبی گری مجموعه دار معروف امریکایی، برای اقامتی شش ماهه به مینیاپولیس می رود. تناولی خود گفته چون در امریکا فرهاد را نمی شناختند به جای فرهاد از کلمه شاعر استفاده کرد و هر جا که مجسمه فرهاد می ساخت، نام شاعر را روی آن می گذاشت. اما مجموعه ای که با فاصله ای بسیار از هیچ ها، مجموعه شاعر و مجموعه عشاق پیشی گرفته، دیوارهای این هنرمند است که در آوریل ۲۰۰۸، رکوردی قابل تامل به جا گذاشت؛ رکوردی که تا به حال در هیچ یک از حراج های موسسات کریستی، ساتبی و بونامز برای هنر ایران و عرب شکسته نشده است. این رکورد را یک مجسمه برنزی رقم زد؛ مجسمه ای با ابعاد ۲۳×۱۰۲×۱۸۱ سانتیمتر با عنوان تخت جمشید (اوه پرسپولیس ) که نهایتاً پس از رقابتی فشرده به مبلغ 2/8 میلیون دلار به فروش رسید.

 

این مجسمه در سال ۱۹۷۵ ساخته شده است. تخت جمشید برای موزه هنرهای اسلامی قطر خریداری شد. مجموعه عشاق هم گروه مهم دیگری از مجسمه های این هنرمند هستند که نمونه های برنزی آن بسیار بیشتر و در عین حال پیچیده تر از نمونه های سرامیک است. تناولی همواره با شور و اشتیاقی بی حد از حضور شخصیت فرهاد کوهکن در این دسته آثار سخن به میان آورده است.

 

گردآوری و تنظیم:گروه فرهنگ و هنر پرشین پرشیا
www.persianpersia.com/artandculture

منبع:شرق

Monday 26th of November 2012 20:37:12_______۱۳۹۱-آذر-۰۶

مروری بر دیگر مطالب 'هنرهای تجسمی'



تازه های هنرهای تجسمی