Thursday 24th of April 2014 | امروز ۱۳۹۳-ارديبهشت-۰۴

rss

|پرتال فرهنگی اجتماعی پرشین پرشیا! | در باره ما | تماس با ما | تبلیغات

persianpersia.com  

 

 

 


فرهنگ و هنر > صنایع دستی >از پیدایش آیینه تا هنر آیینه‌کاری

فرهنگ و هنر

Custom Search جستجو در پرشین پرشیا با گوگل

 

 

صنایع دستی

Wednesday 18th of May 2011 23:34:06 ________ ۱۳۹۰-ارديبهشت-۲۸

از پیدایش آیینه تا هنر آیینه‌کاری

 


آیا از خود سوال کرده اید، کدام مخترع اندیشه ساخت آیینه را در سر پرورانید؟ چه کسی برا ی اولین بار خود را در آیینه دید؟ این‌ها سؤالاتی است که شاید هرگز جواب واقعی و قاطع برای آنها نتوان یافت، زیرا به دورانی از زندگی بشر مربوط می‌شود که ثبت و ضبط وقایع امکان نداشته است، یا اگر امکان داشته با گذشت زمان از میان رفته است. احتمال می‌رود که انسان برای اولین بار آیینه را در طبیعت کشف کرده باشد. سطح یک آبگیر آرام، تصویر را هم چون آیینه منعکس می‌کند.

آیینه‌های فلزی تا شیشه‌ای
در قرون وسطی آیینه‌های فولادی که صیقلی‌تر و شفاف‌تر از انواع مسی، مفرغ و برنزی آن بود رواج فراوان یافت و قرن‌ها مورد استفاده قرار گرفت، تا اینکه ناگهان تحولی پیش آمد و کاربرد شیشه در ساخت آیینه کشف شد. زمان این تحول در اروپا قرن ۱۲ میلادی است و اولین آیینه‌های شیشه‌ای عبارت بودند از صفحه‌ای شیشه‌ای که پشت آن با ورقه نازکی از سرب اندوده شده بود اما ظاهراً این تکنیک اختراع اروپائیان نیست و باید زادگاه آن را در چین، هند و یا به احتمال قوی در خاورمیانه جستجو کرد. در قرن دوازدهم علوم و صنایع در سرزمین‌های پهناور اسلامی به اوج ترقی رسیده بود، از آن جمله اخترشناسی، پزشکی، ریاضیات، کاغذسازی، شیشه‌گری و بلورسازی. بنابراین اختراع آیینه شیشه‌ای می‌تواند ابتدا در همین منطقه صورت گرفته و سپس به اروپا راه یافته باشد. به هر حال در قرن بعد باز هم جهش تازه‌ای یافت و به‌جای ورقه سرب که در پشت شیشه آیینه می‌اندودند، از مخلوط قلع و جیوه استفاده کردند که به مراتب بر قدرت بازتاب و شفافیت آیینه افزود.



در قرون بعد آیینه‌سازی، شیشه‌گری و بلورسازی به‌تدریج به مراحل تولید صنعتی دست یافتند و کارگاه‌های کوچک ساخت آنها به کارخانه‌های بزرگ مبدل شدند. شهر "نورنبرگ" در آلمان اولین مرکزی بود که در اروپا در ساخت آیینه و شیشه تخصص و شهرت یافت و سپس شهر معروف "ونیز" در شمال ایتالیا در این زمینه بلندآوازه شد. در قرون ۱۵ و ۱۶ میلادی، کارگاه‌ها و کارخانه‌های متعددی برای ساخت انواع آیینه و شیشه و اشیاء بلورین در "ونیز" به‌وجود آمد و صنعتگران چیره‌دست این شهر، با نوآوری‌ها و ابتکارات جالبی که در این زمینه از خود نشان دادند، شهرتی در سراسر اروپا به‌هم زدند.


در این میان یک فرد انگلیسی در سال ۱۷۵۱ موفق به نوآوری جالبی در صنایع آیینه‌سازی شد و آن اینکه به‌جای استفاده از مخلوط قلع و جیوه برای اندودن پشت شیشه آیینه، از مخلوط جیوه و نقره بهره جست. این تغییر از این نظر اهمیت داشت که کاربرد جیوه به خاطر سمی بودن این فلز مایع متضمن خطراتی بود، در حالی‌که استفاده از نقره احتمال هرگونه خطری را از میان می‌برد و این تکنیک تازه به زودی در همه‌جا رواج یافت.

کاربردهای علمی آیینه
اختراع آیینه و تحول و تکامل تدریجی آن نباید در حد یک ابزار شخصی و تزئینی و به‌منظور دیدن چهره خود تلقی شود، بلکه این اختراع از قرن‌ها پیش کاربرد علمی داشته و اکنون این کاربرد بسیار گسترش یافته است. دانشمندان یونان باستان به خواص آیینه‌های کوژ و کاو (محدب و مقعر) آشنائی داشتند و نمونه‌هائی از این‌گونه آیینه‌ها که با متمرکز کردن نور خورشید می‌توانست موادی را به آتش بکشد ساخته بودند. علاوه بر این، در تکنیک‌های پیچیده هواپیمائی در سیستم‌های راه‌دار، در انواع میکروسکوپ، در بسیاری دیگر از وسایل و ابزارهای پیشرفته کنونی، انواع آیینه نقش حساسی به‌عهده دارد که یکی از مهم‌ترین آنها استفاده از آیینه‌های بسیار عظیم و دقیق در تلسکوپ‌های جدید است.

آیینه‌کاری
هنر آیینه‌کاری یکی از زیباترین هنرهای سنتی ایران است که عمدتاً در تزیینات داخلی بناهای تاریخی به ویژه اماکن متبرکه کاربرد دارد. اجرای طرح‌های منظم و نقش‌های متنوع به وسیله قطعات کوچک و بزرگ آیینه برای تزیین سطوح داخلی بنا را هنر آیینه‌کاری می‌گویند. در این رشته هنری، هنرمند آیینه کار با استفاده از شیشه و برش آن به اشکال متنوع، فضایی درخشان و زیبا در بناها می‌آفریند که از بازتاب نور در قطعات بی‌شمار آیینه تشعشع و درخشش و زیبایی در تزیینات بناها ایجاد می‌شود و پوششی بسیار مناسب و زیبا برای تزیین بنا از نظر استحکام و دوام است.


آب و آیینه در فرهنگ ایرانیان همواره به شکل دو نماد پاکی و روشنایی، راستگویی و صفا مورد توجه بوده و احتمالاً به کارگیری آیینه در تزیینات معماری برگرفته از همین فرهنگ است. اما بهره گیری از قطعات آیینه و هنر آیینه کاری به صورت کنونی ریشه‌‌های اقتصادی نیز دارد.

بدین معنی که بخشی از آیینه‌هایی که از سده 10هجری قمری به صورت یکی از اقلام وارداتی از اروپا به ویژه از ونیز به ایران آورده می‌شد به هنگام جابه‌جایی در راه می‌شکست. هنرمندان ایرانی برای بهره‌گیری از قطعات شکسته راهی ابتکاری یافتند و از آنها برای آیینه کاری استفاده کردند و آیینه‌کاری ظاهراً با کاربرد آنها آغاز شد. آیینه‌کاری در آغاز با نصب جام‌های یک پارچه آیینه بر بدنه بنا شروع شد. نه تنها درون بنا بلکه دیوارهای ستوندار عصر صفوی نیز با آیینه‌های بزرگ تزیین شد.

ابزار و مواد کار آیینه کاری
مصالح و مواد مورد استفاده در هنر آیینه کاری عبارتند از: آیینه، چسب یا بُنکس (در اصطلاح چسب چوب را گویند)، سریش و گچ نرم. ابزارهایی که در هنر آیینه‌کاری استفاده می‌شوند عبارتند از: قلم طراحی، خط کش چوبی برای خط اندازی روی شیشه، میز زیر دست، الماس آیینه بر و تنها ابزاری که در نصب آن به کار برده می‌شود کاردک است .

شیوه اجرای کار در آیینه کاری
این گونه است که نخست، طرح مورد نظر توسط طراح_ معمار_یا شخص آیینه کار آماده می‌شود سپس کاغذ طراحی شده را سوزنی می‌کنند و برسطح کار می‌گذارند و روی آن گرده زنی می‌کنند. پس از آن از روی طرحی که به وسیله گرده بر دیوار منتقل شده، هنر آیینه کاری را به وسیله چسباندن قطعات آیینه روی دیوار با گچ و سریش به انجام می‌رسانند.

در سطوح آیینه کاری زمینه کار دارای نقوش یا خطوط برجسته یا فرورفته است زمینه کار توسط یک فرد گچ‌بر مشابه طرح آیینه کاری آماده شده، سپس قطعات آیینه به وسیله آیینه بر یا آیینه کار در اندازه و اشکال مورد نظر با الگویی مقوایی برش داده شده (بدون انکه آنها را از هم جدا سازند) آماده می‌شود.

آنگاه آیینه چسبان به وسیله خمیری که مرکب از گچ و سریش است قطعات آیینه را براساس طرح، به وسیله فشار آوردن دست به محل برش آنها روی گچ کشته بر سطح کار می‌چسباند و با فشار دست برجستگی و فرورفتگی مورد نظر را ایجاد می‌کند، سپس نقوش دلخواه و مورد نظر را پدیدار می‌سازد در خاتمه آیینه پاک کن سطح کار را پاک کرده، براق می‌کند.

اجرای طرح روی کاغذ پس از تشخیص ابعاد و تقسیم‌بندی گره محاسبه می‌شود سپس هر گره را در خود خرد کرده و به وسیله آیینه‌های حمیل یک سانتی‌متری که در اطراف نقش گره چسبانده می‌شود، گره اصلی نمایان می‌شود.

در داخل لقاط گره نقوش ویژه طراحی شده مثل نقوش اسلیمی و گل و برگ و پرنده و غیره را اجرا می‌کنند و افزون بر آن قسمت آیینه‌بری به وسیله آیینه‌های رنگی و برش آیینه به صورت محدب که به نام "کُپ بری" (آیینه محدب) معروف است، طرح لازم را آماده کرده و به عنوان مثال در طرح درخت انگور الوان، سیاه و یاقوتی که هم رنگ و هم ابعاد آن مشخص است، شبیه اصل درخت طراحی می‌کنند و آیینه محدب را بر اساس طرح آماده با گچ بر سطح کار می‌چسبانند. سپس لایه گچ نرم در قطر حدود سه میلی‌متر بر آخرین سطح بر جسته مالیده می‌شود و پس از آن شیشه‌های محدب ساخته شده را خرد کرده و با انواع آیینه‌های رنگی به کار می‌برند.

در مورد طرح‌های گیاهی و اسلیمی و قواره سازی، مانند معرق‌کاری برای تمام نقوش، الگو تهیه کرده و پس از برش آیینه با الماس، به کمک سنگ، لبه‌های آن را گرد می‌کنند. در دوره قاجار آیینه را تخت می‌چسباندند و روی آن چهره ای از خورشید خانم یا زنان درباری و فرنگی با طرح‌های گل و مرغ به شیوه مینیاتوری نقاشی کرده و سپس آیینه‌کاری می‌کردند. نظیر آن در چهل ستون و خانه قدسیه اصفهان موجود است.

ضخامت مطلوب آیینه برای آیینه‌کاری یک میلی‌متر است، اما تا ضخامت دو میلی‌متر یا بیشتر نیز به کار برده شده است. از آنجا که واردات آیینه، گران قیمت و شکننده بود، استادکاران ایرانی از مدت‌ها پیش به ساخت آیینه‌های قلع و سیمابی می‌پرداختند. بعدها جیوه دادن آیینه تغییر کرد و آب مقطر و"نیترات دراژن" (سنگ جهنم )به کار بردند. این آیینه چندان که باید شفاف نبود، از این رو در عمده آستانه‌ها و اماکن متبرکه آیینه‌های بلژیکی به کار برده شده است.

گردآوری و تنظیم:گروه فرهنگ و هنر پرشین پرشیا

www.persianpersia.com/artandculture

 

chtn.ir :منبع

 

ارسال این خبر یا مقاله برای دوستانتان از طریق آیکون سمت چپ

 

 

 

 


 

مروری بر مطالب گذشته صنایع دستی


       كاربرد صنایع دستی ، سهم ایران در تمدن بشری

       قالی ایرانی,صرافان معانی و حواریون زیبایی

       هنر فلزکاری در عهد ساسانیان

       گلیم ایرانی، دست‌بافته‌ای از جنس هنر و آرامش

       اظهار نگرانی یك پژوهشگر از شرایط تنها موزه ی زیلوی جهان

       سفال «کلپورگان» شاهکار دستان هنرمند زنان بلوچ

       گیوه چگونه ساخته می شود؟-گیوه چیست؟

       جهله، شاخص ترین و زیباترین سفالینه ایران

       از پیدایش آیینه تا هنر آیینه کاری

       زیلوبافی یزد جامانده از زیر اندازهای سنتی

       حکایت غریب هنر سوزن دوزی زنان بلوچ

       نگاهی به هنر گره چینی

       چاپ قلمکار تجسمی زنده از فرهنگ ایران

       روزی روزگاری فرش بیجار

       ریزه کاری های طراحی فرش بیجار به قلم استاد قدرت الله گیچلو

       آیا می دانید طرح فرش زیر پایتان چه نام دارد؟

       نگاهی به وضعیت صنعت فرش ایران

       محافظت از گلیم چون برگ زر

       تاریخچه هنر معرق روی چوب

+مطالب بیشتر        


 

 

 

 

تئاتر

رادیو و تلویزیون

اندیشه

سینمای جهان

سینمای ایران

موسیقی ملی

هنرهای تجسمی

عکاسی

ادبیات ایران

ادبیات جهان

کتاب و نشر

تاریخ و تمدن ایران

تاریخ وتمدن جهان

فرهنگ

صنایع دستی

اخبار فرهنگی هنری

مشاهیر فرهنگ و هنر ایران

مشاهیر فرهنگ و هنر ایران

 

 


تازه های

صنایع دستی


آشنایی با هنر ممقان دوزی/سوزندوزي‌ ممقان


صنایع دستی اصفهان +عکس


جهان در شگفتي هنرهای دستی خوزستانی ها,از ميناکاري روي طلا توسط صابئين مندايي-پيروان حضرت يحيي (ع) تا...


مینا و نیلوفر جوان و ساخت کفش‌های مد روز دختران + عکس


آسیب شناسی پژوهش در فرش ایران


هنرهای دستی با الیاف درخت خرما


کاشی زرین فام مشهورترین کاشی ایران در جهان


فرش اصفهان، بی‌همتا و بدون خریدار!


آشنایی و آموزش هنر سوخت‌نگاری/هنر سوخت نگاری چیست؟+عکس


هنر مفرغ‌کاری در دوره باشکوه «ساسانی+عکس


آشنایی با هنر شیشه‌گری دستی ایران+عکس


مخمل‌بافی، شكوه هنر بافندگی ایران+عکس


ابزار و وسایل کار گلیم بافی/مهمترین وسیله و ابزار کار گلیم بافان


آشنایی با انواع گلیم ایرانی+عکس


طراحان مشهور قالی در ایران


سوزن دوزی هنری در آستانه فراموشی


كاربرد صنایع دستی ، سهم ایران در تمدن بشری


قالی ایرانی,صرافان معانی و حواریون زیبایی


هنر فلزکاری در عهد ساسانیان


گلیم ایرانی، دست‌بافته‌ای از جنس هنر و آرامش


 

 

 

 

تازه های فرهنگ و هنر



چرا نیکی کریمی از رفتن به برزیل انصراف داد؟



 ● بازیگر جدید نقش «مریلین مونرو» معرفی شد

 ● بدون فلسفه نمی توان فرهنگی پربار و غنی داشت/ آسیب شناسی تفکر فلسفی در ایران

 ● فرآیند شناخت از منظر روانشناسی و فلسفه

 ● صدور اولین مجوز برگزاری کنسرت برای یک خواننده زیر زمینی در ایران

 ● خانواده‌ مقتولان بزرگوارانه از قصاص می‌گذرند/ به امید نبود نیازمند در کشور

 ● با محبوب ترین آثار گارسیا مارکز در ایران آشنا شوید

 ● ساعت کار نمایشگاه کتاب 27-سال 93 تهران اعلام شد

 ● نیکی کریمی و روایت نقش‌های زنان ماندگار در سینمای ایران

 ● انتشار کتاب جدید هیلاری کلینتون/ ایران تهدیدی برای آمریکا‌

 ● بررسی «بازنویسی و بازآفرینی شاهنامه برای بچه‌ها»

 ● همسر رییس‌جمهور آمریکا باز هم بازیگری می‌کند

 ● آخرین ها با امیرحسین رستمی

 ● سیروس مقدم سریال ماه رمضان شبکه یک را کلید زد

 ● واکنش شکیرا، اوباما، کلینتون و خوان ماتا به مرگ «گابریل گارسیا مارکز»

 

 

 


فرهنگ


ویشکا آسایش:خودم خواستگاری کردم/عشق و ازدواج هنرمندان

آداب و رسوم و مراسم ازدواج در بروجرد

فیروزآباد پایتخت اردشیر بابکان و سینمای فراموش شده اش!

سفرهای نوروزی با هنرمندان!

تاریخچه هفت سین نوروز از گذشته تا امروز

 

 

تازه های سبک زندگی



خصوصیات دخترهایی که مجرد می مانند



 ● فوت و فن‌های تمیز کردن ماهی و از بین بردن بوی ماهی از دست

 ● مزاياي نصب کفپوشهای لمينت‌ برای دکوراسیون منزل

 ● خريد مبل مناسب و چند راهنمایی خوب

 ● دکوراسیون اتاق خواب کوچک راچگونه بچینیم؟

 ● جدیدترین مدلهای پیراهن های زنانه بهاره به پیشنهاد مجله Elle+عکس

 ● راهنمای خواندنی و جدید برای خرید طلا و جواهرات

 ● دختران بخوانند/نکاتی کلیدی در اولین برخورد با خواستگارتان

 ● چرا چیزهایی می خریم که نیازی به مصرف آنها نداریم؟

 ● ۴داستان واقعی از عشق های عجیب

 ● نکاتی مهم برای والدینی که فرزندان دوقلو دارند

 ● چگونه اول صبح صورتی زیبا و شاداب داشته باشیم؟

 ● همسر مطلوب مردهای ایرانی را بشناسید

 ● با دخترهای پر توقع اینجوری رفتار کنید تا هر دو خوشبخت شوید!

 ● بهترین زمان برای جدا کردن اتاق خواب کودک چند ماهگی است؟

 

 

 


آخرین های سایت


چرا نیکی کریمی از رفتن به برزیل انصراف داد؟



بازیگر جدید نقش «مریلین مونرو» معرفی شد



بدون فلسفه نمی توان فرهنگی پربار و غنی داشت/ آسیب شناسی تفکر فلسفی در ایران



فرآیند شناخت از منظر روانشناسی و فلسفه



علل مهم در ریزش موی ابرو و مژه/کاشت ابرو و مژه



حساسیت بهاری و درمان چشم های اشک آلود در ​فصل بهار



خصوصیات دخترهایی که مجرد می مانند



نکات جالب و ناگفته درباره جام‌ جهانی در دوره های گذشته



نخستین خرید پرسپولیسی ها برای فصل آینده



فوت و فن‌های تمیز کردن ماهی و از بین بردن بوی ماهی از دست



مزاياي نصب کفپوشهای لمينت‌ برای دکوراسیون منزل



خريد مبل مناسب و چند راهنمایی خوب



 

 

 

از آرشیو موسیقی


برف

 

 

 

◊ یک قصه بیش نیست غم عشق وین عجب     کز هر زبان که می‌شنوم نامکرر است.   حافظ ◊

   PersianPersia PersianPersia.com |2014-2003|.باز نشر مقالات با ذکر منبع بلامانع است
.تمام حقوق برای سایت پرشین پرشیا محفوظ است