Thursday 24th of April 2014 | امروز ۱۳۹۳-ارديبهشت-۰۴

rss

|پرتال فرهنگی اجتماعی پرشین پرشیا! | در باره ما | تماس با ما | تبلیغات

persianpersia.com  

 

 

 


فرهنگ و هنر > هنرهای تجسمی >تقاطع تئاتر و معماری در مجموعه تئاتر شهر

فرهنگ و هنر

Custom Search جستجو در پرشین پرشیا با گوگل

 

 

هنرهای تجسمی

Tuesday 4th of September 2012 20:07:32 ________ ۱۳۹۱-شهريور-۱۴

تقاطع تئاتر و معماری در مجموعه تئاتر شهر

 


اكنون ۴۰ سال است كه در تقاطع خیابان ولیعصر و انقلاب ساختمان مدوری قرار گرفته كه بی تردید نماد تئاتر ایران است.

 

استوانه ای كه تنها چراغ روشن تئاتر در ایران است و در طول حیات خود میراث مشترك ماندگاری را در ذهن نسل های مختلف گذاشته است.

 

از نخستین اجرا، «باغ آلبالو»ی آربی آوانسیان در تالار اصلی تا اجرای درخشان «حسن و لوبیای سحرآمیز» كه در ذهن نسل ما زنده مانده است، آنقدر روشن انگار دیروز در كنار اجرای «شب هزار و یكم» و «مجلس شبیه در ذكر مصائب استاد نوید ماكان و همسرش مهندس رخشید فرشید» كار بهرام بیضایی یا «فنز» محمد رحمانیان، «خواب در فنجان خالی» كیومرث مرادی تا.... آنها را دیده ایم.

 

این بنا طی ۴ دهه روزهای تلخ و شیرین زیادی را پشت سرگذاشته است: روزهای ضعف و قدرت تئاتر؛ برگزاری ۲۵ دوره جشنواره؛ گودبرداری در پاركینگ مجموعه؛ آتش سوزی در تالار خورشید؛ فروریختن ورودی تالار قشقایی و... تئاترشهر امروز در گذر این خاطرات محتاج بازسازی است و طرح بازسازی آن به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و مركز هنرهای نمایشی ارائه شده است.

 

● یادگار بازگشت به اصالت

 

مهدی معمارزاده، كارشناس سازمان میراث فرهنگی و یكی از كسانی كه پرونده ثبتی تئاتر شهر را آماده كرده است؛ درمورد اهمیت تئاترشهر می گوید: «یك بنا حتما باید ویژگی هایی داشته باشد كه در فهرست آثار ملی ثبت شود. یكی از دلایل ثبت ممكن است ویژگی های معماری باشد كه به قدمت بنا باز می گردد. البته بناهایی هستند كه گرچه قدمت زیادی ندارند اما ویژگی معماری شان آنها را در فهرست آثار ملی قرار می دهد، بناهایی مانند برج آزادی، موزه هنرهای معاصر و تئاتر شهر. با توجه به وضعیت معماری كنونی كشور و حالت افسار گسیختگی كه در معماری و مهندسی ساختمان های تهران وجود دارد و باعث ترافیك و آلودگی و بدمنظره كردن آن شده است، بناهایی مانند تئاتر شهر ارزش خاصی پیدا می كنند. در ساخت این بنا دو رویكرد هنری وجود دارد. یعنی هم جنبه اینكه مهم ترین سالن تئاتر كشور است، آن را دارای اهمیت می كند و هم از نظر معماری شاخص است.»

معمارزاده می گوید: «تئاتر شهر در یكی از مهم ترین دوره های معماری معاصر و در جریان معماری پیشروی ایران ساخته شد كه توسط سیحون و شاگردانی چون كامران دیبا، حسین امانت و علی سردار افخمی (طراح تئاتر شهر) بنیان گذارده شد.

 

او می افزاید: «معماری ما از دهه ۴۰ به بعد و به خصوص در بیست و پنج، شش سال اخیر از ارزش های معماری اصیل ایران فاصله گرفته است. خیلی بناها كه ساخته شده اند ممكن است از نظر زیبایی شناسی زیبا باشند اما اصالت فرهنگ بومی و معماری ما را كه طی هزاره ها به دست آوردیم را به نمایش نمی گذارند اما در دهه ۴۰ گروهی آمدند و بناهایی را طراحی كردند كه به شكلی اصالت معماری بومی را نشان می داد. اینها بناهای خاص و انگشت شماری بودند كه به مردم گوشزد می كردند از ارزش های معماری خودمان غافل شده ایم.»

 

 

● كافه شهرداری استوانه تئاتر شد

 

پیش از دهه ۴۰، در تقاطع ۲ خیابان اصلی پایتخت یعنی پهلوی (ولیعصر) و شاه رضا (انقلاب) كافه ای به نام كافه شهرداری به عنوان دومین مركز تفریحی تهران وجود داشت. این كافه در اواخر دهه ۳۰ و اوایل دهه ۴۰ یكی از مراكز گردهمایی هنرمندان و روشنفكران شد. افرادی چون فروغ فرخزاد و جلال آل احمد در آن جمع می شدند. فروغ فرخزاد در نامه هایی كه حدود سال ۱۳۳۷ نوشته است، از كافه شهرداری و اینكه جای مناسبی برای بازی بچه ها دارد سخن گفته است.

با گسترش تهران و مركزیت این منطقه، ارزش كافه شهرداری بیشتر شد. در سال ۱۳۴۴، شهرداری تهران تصمیم به تخریب كافه شهرداری و تغییر كاربری آن گرفت و در همان زمان چند گروه آمریكایی، فرانسوی و ایتالیایی پیشنهاد ساخت یك هتل لوكس ۴۰۰ اتاقه را در محل كافه شهرداری ارائه دادند. این درست زمانی بود كه تئاتر ایران با حضور نسل جدید هنرمندان مانند آربی آوانسیان، عباس نعلبندیان، اكبر رادی، علی نصیریان، غلامحسین ساعدی، بهرام بیضایی، بیژن مفید، پرویز صیاد و هنرمندان كارگاه نمایش، دوران اوج خود را طی می كرد و با به حاشیه رفتن سالن هایی چون تئاتر هنر، تئاتر سعدی و تئاتر تهران و كمبود ظرفیت تالار سنگلج و اختصاص تالار رودكی (وحدت) به اجرای موسیقی نیاز به یك سالن نمایش در تهران به شدت احساس می شد.

 

 

با پیشنهاد وزارت فرهنگ و هنر و اداره هنرهای دراماتیك و تلاش گردانندگان كارگاه نمایش مانند آربی آوانسیان، عباس نعلبندیان و آشوربانی پال، شهرداری با ساخت چند سالن مخصوص با ظرفیت بالا و انواع سن های اجرایی در محل كافه شهرداری موافقت كرد. مقدمات ساخت تئاتر شهر در سال ۱۳۴۶ در دوران شهرداری منوچهر پیروز آغاز شد. طراحی نقشه و نظارت بر ساخت آن را مهندس «علی سردار افخمی» از معماران مكتب نوین ایران و یكی از شاگردان هوشنگ سیحون، معمار پیشرو برعهده گرفت.

 

سرانجام مجموعه تئاتر شهر با افتتاح سالن اصلی در هشتم بهمن ۱۳۵۱ و با اجرای نمایش«باغ آلبالو»ی چخوف به كارگردانی آربی آوانسیان فعالیت خود را آغاز كرد. در این زمان نیك پی شهردار تهران بود.

 

 

● رنگی از ایران، طعمی از یونان

سردار افخمی ساختمان تئاتر شهر را با بهره گیری از اشكال مدور و طاق نماهای دستی و سازه های معماری مدرن طراحی كرده. دور تا دور این ساختمان مدور ستون های قرینه به سبك ستون های تخت جمشید طراحی شده است كه حالتی

 

خیمه گونه را در نگاه بیننده به وجود می آورد. بالای ساختمان نیز گنبدی نیم مدور طراحی شده است كه برج طغرل و معماری دوره ایلخانی را به یاد می آورد. داخل ساختمان نیز از قرینه سازی بهره می برد.

معمارزاده كه پرونده ثبتی تئاتر شهر را آماده كرده، با اشاره به ویژگی ایرانی طراحی سردار افخمی معتقد است: «فضاهای داخلی این بنا با پیچ و خم های حاصل از پیروی طرح از هندسه غالب حالت رمز و رازگونه به خود گرفته و گویی فرد را در هزارتوی خود اسیر و مسحور كرده، آنچنان كه خصیصه هنر است. طراح، هوشمندانه امكاناتی را كه بالطبع، پلان دایره به همراه دارد در جهت استفاده بهینه از حداكثر فضا در اختیار گرفته و در طراحی جزئیات دكوراسیون داخلی و تزئینات بدنه ها نیز نهایت سعی و كوشش در رسیدن به هماهنگی و تناسب انجام شده است.»

 

 

ستون های باریك و بلند تئاتر شهر كه شكل تزئینی آن جلب توجه می كند، به طناب های دربرگیرنده بالنی شبیه است كه بنا را به زمین دوخته است. این عناصر از سطح زمین شروع می شوند و به زیر بیرون زدگی پشت بام می رسند. بین هر سه ستون، دو طاق كه تیزه آن در وسط پیش آمدگی بام ختم می شود و طاق سومی كه دو طاق زیرین را در برمی گیرد و تیزه آن به لبه انتهایی پیش آمدگی می رسد در تلطیف نمای ساختمان و القای سبكی حجم آن بسیار موثر است.استفاده از آجر در نما و تركیب آن با كاشی فیروزه ای و سبز و نیز به كارگیری عناصر تزئینی آجری، ایجاد حسی آشنا با بنای تئاتر شهر را تشدید می كند. معمارزاده می گوید: «در ساختمان تئاتر شهر، ما تركیب جالبی از كاشی و آجر داریم. تركیب كاشی به شكل انتزاعی و استفاده از آجر برجسته كه در دوره های مختلف تاریخی وجود داشته در این مجموعه به كار رفته است.»

 

اما به گفته او مهم ترین ویژگی تئاتر شهر در پلان دایره شكلی آن است: «این پلان تركیبی از معماری یونان و روم قدیم و شبیه بناهای مربوط به نمایش مانند پانئوم و كلوسئوم است. این نوع پلان در دوره قاجار وارد معماری ایران می شود. زمانی كه ناصرالدین شاه به فرنگ رفته و در آن جا سالن تئاتر پاریس و لندن را می بیند، دستور ساخت تكیه دولت را می دهد كه ما آن را به عنوان نخستین سالن تئاتر كشور می شناسیم. بعد از تخریب تكیه دولت، علی سردار افخمی برای طراحی رسمی ترین تئاتر كشور آن هم به شكل مدرن و با استفاده از مصالح بتن و فلز از پلان دایره استفاده می كند.»

 

 

 

تالار اصلی كه مهم ترین هدف سازندگان تئاتر شهر بود در دو طبقه با ظرفیت حدود ۵۷۹ نفر طراحی شده است. این تالار از كلیه تجهیزات فنی از جمله صحنه گردان الكتریكی به قطر ۵/۱۱ متر، آسانسور دكور، سیستم آویزهای بالارونده برای دكور، دهنه متحرك صحنه، پرده و امكانات سینمایی، سیستم كامل نور و صدا و دستگاه های كنترل كننده برخوردار است و پرده آن نیز به صورت طولی بسته می شود. عمق صحنه ۱۵ متر، ارتفاع پرده صحنه ۱۰ متر، پهنای صحنه از جلو ۱۹ متر، پهنای صحنه از دهانه ۱۶ متر؛ پهنای صحنه از وسط ۲۶ متر و طول دهانه آن از ۱۲ تا ۱۴ متر تغییرپذیر است. در مراسم افتتاحیه این سالن محمد رضا پهلوی و همسرش شركت داشتند و فهیمه راستكار، داریوش فرهنگ، سوسن تسلیمی، مهدی هاشمی، پرویز پورحسینی،شكوه نجم آبادی، مهوش افشارپناه، فریده سپاه منصور و.... باغ آلبالو را روی صحنه بردند.مدتی بعد، دو سالن چهارسو و تالار شماره ۲ نیز راه اندازی شدند.

 

تالار چهارسو در طبقه زیرین، پشت ساختمان اصلی با طراحی آوانسیان، خاص نمایش های ایرانی كه احتیاج به سن مدور دارد باظرفیت ۱۲۰ تا۳۵۰ تماشاگر ساخته شد. در سال ۱۳۵۹ با توجه به نیاز به سالن های جدید یكی از انبارهای تئاتر شهر تغییر كاربری داده شد و به نام شهید حسن قشقایی نامگذاری شد. این تالار با شكلی ۳ گوش، در حدود ۲۵۰ نفر گنجایش داشت و برای اجراهای نمایش سنتی _ ایرانی مناسب بود. با فعال شدن تالار سنگلج و به دلیل نامناسب بودن عمق صحنه تالار قشقایی و وجود دو نقطه كور برای تماشاگران، این تالار مدتی تعطیل شد اما در سال ۱۳۸۱ با گنجایش ۱۵۰ نفر و عمق صحنه مناسب مجددا راه اندازی شد.

 

از سال ۷۷ برای بهره برداری مناسب از فضاهای تئاتر شهر برخی از بخش های بدون استفاده آن بدل به سالن های جدید شد. این سالن ها عبارتند از: تالار سایه، تالار نو، خانه خورشید و نهایتا كافه تریای سالن برای اجرای نمایشنامه خوانی.

 

 

به هر روی امروزه تئاتر شهر جزئی از حافظه جمعی بسیاری از ماست. این استوانه آجری در طول ۴ دهه فعالیت و تلاش خود حتی اگر كم سو، توانسته است چراغ تئاتر ایران را روشن نگه دارد و قرار است اگر همتی باشد و مسوولان كمك كنند تا سال های دیگر باقی بماند.

 

 

 

   فرزانه ابراهیم زاده

گردآوری و تنظیم:گروه فرهنگ و هنر پرشین پرشیا

www.persianpersia.com/artandculture

 

تهران امروز :منبع

 

ارسال این خبر یا مقاله برای دوستانتان از طریق آیکون سمت چپ

 

 

 

 


 

مروری بر مطالب گذشته هنرهای تجسمی


       آجرهای رسی در معماری ایرانی

       چارلز کوریا؛ بزرگ معمار هند

       قطر چگونه غول بازار هنر شد؟/نقش هنر در توسعه قطر

       کامبیز درم بخش:تحت‌تاثیر چاپلین هستم/ سیاسیون پوست‌کلفت شده‌اند کاریکاتور رویشان تاثیر ندارد

       گفتگو با محمد احصایی ستاره 74 ساله هنر ایران + عکس آثار

       برای«فریده لاشایی» نقاش بی بدیل در نقاشی معاصر ایران

       خانه عباسیان در کاشان با معماری بسیار زیبا+عکس

       چه رازی در تابلوی «پرنسس زیبا» اثر لئوناردو داوینچی نهفته است؟+عکس

       یادی از هنرمندان ایرانی(ارمنی,مسیحی) که در کشورمان نقشی از مهر نگاشتند

       معرفی ۱۰ بنای زیبای جهان/عجایب معماری+عکس

       با شمس الدین غازی, پرفروش ترین هنرمند سال 90 آشنا شوید+عکس

       سیمای یک معلم از نگاه آغداشلو / مدیون جوادی‌پور هستم / مهربانی را از او آموختم

       پرویز تناولی,مجسمه سازی عاشق فرهاد کوهکن+عکس

       محمود فرشچیان:تابلوي «عصر عاشورا» را بسيار دوست دارم

       طراح ایرانی، جایزه ویژه "سه سالانه جهانی ترناوا" را کسب کرد

       رونمائی از کتاب و سایت مرتضی ممیز در مراسم سالگرد هفتمین سال

       در باره معماری بنای یادبود، «اتمیوم» در بروکسل

       معماری های تک (High Tech) یا معماری با فناوری پیشرفته (Advanced Technology)

       معماری چیست؟

+مطالب بیشتر        


 

 

 

 

تئاتر

رادیو و تلویزیون

اندیشه

سینمای جهان

سینمای ایران

موسیقی ملی

هنرهای تجسمی

عکاسی

ادبیات ایران

ادبیات جهان

کتاب و نشر

تاریخ و تمدن ایران

تاریخ وتمدن جهان

فرهنگ

صنایع دستی

اخبار فرهنگی هنری

مشاهیر فرهنگ و هنر ایران

مشاهیر فرهنگ و هنر ایران

 

 


تازه های

هنرهای تجسمی


پدیده نمای «رومی» و سندرم «کاخ نشینی»,زنگ خطری برای معماری ایران


معماری معاصر


آشنایی با هنر معماری/معماری چیست؟


تاثیر نور در معماری مدرن


شش نقاشی مشهور عصر مدرن به انتخاب هافینگتون‌پست+عکس


نگاهی به زیباشناسی و هنر «کریستو» و «ژان کلود»


درباره گرافیتی، هنر نسل چهارم/گرافیتی چیست؟


گران‌ترین آثار هنری کدام‌ها هستند؟ / چه کسی صاحب گران‌ترین اثر هنری دنیاست؟+عکس


گفت‌و‌گوبا منصور وفايی، تنها بازمانده نقاشی قهوه‌خانه‌ای از نسل خود


مقایسه معماری کلاسیک غرب و هنر معماری سنتی ایرانی


طراح بنای آرامگاه حافظ کیست؟


رویکردها در هنر نقاشی دوران قاجار


مروری بر زندگی و هنر پابلو پیکاسو+عکس


استاد «فرشچیان» از زبان بهترین شاگردش + عکس آثار


آشنایی با پنجره‌های ارسی ایران، اوج هنر چوب و شیشه رنگی+عکس


مرگ معماری سنتی در ایران


آجرهای رسی در معماری ایرانی


چارلز کوریا؛ بزرگ معمار هند


قطر چگونه غول بازار هنر شد؟/نقش هنر در توسعه قطر


کامبیز درم بخش:تحت‌تاثیر چاپلین هستم/ سیاسیون پوست‌کلفت شده‌اند کاریکاتور رویشان تاثیر ندارد


 

 

 

 

تازه های فرهنگ و هنر



چرا نیکی کریمی از رفتن به برزیل انصراف داد؟



 ● بازیگر جدید نقش «مریلین مونرو» معرفی شد

 ● بدون فلسفه نمی توان فرهنگی پربار و غنی داشت/ آسیب شناسی تفکر فلسفی در ایران

 ● فرآیند شناخت از منظر روانشناسی و فلسفه

 ● صدور اولین مجوز برگزاری کنسرت برای یک خواننده زیر زمینی در ایران

 ● خانواده‌ مقتولان بزرگوارانه از قصاص می‌گذرند/ به امید نبود نیازمند در کشور

 ● با محبوب ترین آثار گارسیا مارکز در ایران آشنا شوید

 ● ساعت کار نمایشگاه کتاب 27-سال 93 تهران اعلام شد

 ● نیکی کریمی و روایت نقش‌های زنان ماندگار در سینمای ایران

 ● انتشار کتاب جدید هیلاری کلینتون/ ایران تهدیدی برای آمریکا‌

 ● بررسی «بازنویسی و بازآفرینی شاهنامه برای بچه‌ها»

 ● همسر رییس‌جمهور آمریکا باز هم بازیگری می‌کند

 ● آخرین ها با امیرحسین رستمی

 ● سیروس مقدم سریال ماه رمضان شبکه یک را کلید زد

 ● واکنش شکیرا، اوباما، کلینتون و خوان ماتا به مرگ «گابریل گارسیا مارکز»

 

 

 


عکاسی


گفت و گو با محمدرضا شاهرخی نژاد، «عکاس» درباره سلف پرتره و تکنیک هایش

این طوری پرتره می گیرند-در باره عکاسی پرتره

فلانی خیلی فتوژنیک است!/رازهای زیباتر شدن در عکس

گفتگو با یک هنرمند درباره زنده‌یاد «صادق تیرافکن»

راهنمای عکاسی با گوشی های هوشمند

 

 

تازه های سبک زندگی



خصوصیات دخترهایی که مجرد می مانند



 ● فوت و فن‌های تمیز کردن ماهی و از بین بردن بوی ماهی از دست

 ● مزاياي نصب کفپوشهای لمينت‌ برای دکوراسیون منزل

 ● خريد مبل مناسب و چند راهنمایی خوب

 ● دکوراسیون اتاق خواب کوچک راچگونه بچینیم؟

 ● جدیدترین مدلهای پیراهن های زنانه بهاره به پیشنهاد مجله Elle+عکس

 ● راهنمای خواندنی و جدید برای خرید طلا و جواهرات

 ● دختران بخوانند/نکاتی کلیدی در اولین برخورد با خواستگارتان

 ● چرا چیزهایی می خریم که نیازی به مصرف آنها نداریم؟

 ● ۴داستان واقعی از عشق های عجیب

 ● نکاتی مهم برای والدینی که فرزندان دوقلو دارند

 ● چگونه اول صبح صورتی زیبا و شاداب داشته باشیم؟

 ● همسر مطلوب مردهای ایرانی را بشناسید

 ● با دخترهای پر توقع اینجوری رفتار کنید تا هر دو خوشبخت شوید!

 ● بهترین زمان برای جدا کردن اتاق خواب کودک چند ماهگی است؟

 

 

 


آخرین های سایت


چرا نیکی کریمی از رفتن به برزیل انصراف داد؟



بازیگر جدید نقش «مریلین مونرو» معرفی شد



بدون فلسفه نمی توان فرهنگی پربار و غنی داشت/ آسیب شناسی تفکر فلسفی در ایران



فرآیند شناخت از منظر روانشناسی و فلسفه



علل مهم در ریزش موی ابرو و مژه/کاشت ابرو و مژه



حساسیت بهاری و درمان چشم های اشک آلود در ​فصل بهار



خصوصیات دخترهایی که مجرد می مانند



نکات جالب و ناگفته درباره جام‌ جهانی در دوره های گذشته



نخستین خرید پرسپولیسی ها برای فصل آینده



فوت و فن‌های تمیز کردن ماهی و از بین بردن بوی ماهی از دست



مزاياي نصب کفپوشهای لمينت‌ برای دکوراسیون منزل



خريد مبل مناسب و چند راهنمایی خوب



 

 

 

از آرشیو موسیقی


بازیگر

 

 

 

◊ شانس هرگز کافی نیست.   اندرو ماتیوس ◊

   PersianPersia PersianPersia.com |2014-2003|.باز نشر مقالات با ذکر منبع بلامانع است
.تمام حقوق برای سایت پرشین پرشیا محفوظ است