mobile menu icon
responsive search icon
منوی پرتال پرشین پرشیا
لوگوی سایت پرشین پرشیا
فرهنگ و هنر
فرهنگ و هنر > موسیقی > نقد آثار و منتقدین >بازسازی خاطره ها با نواهای قدیمی

بازسازی خاطره ها با نواهای قدیمی

بخش:نقد آثار و منتقدین

سریال تلویزیونی «کیف انگلیسی» سال ۱۳۷۸ به کارگردانی سیدضیاءالدین دری و تهیه کنندگی حسن بشکوفه ساخته و از شبکه یک سیما پخش شد.

 

 

این سریال که بازیگرانی چون علی مصفا، لیلا حاتمی، محمدرضا شریفی نیا، رضا کیانیان، سیروس گرجستانی، فرهاد اصلانی، صبا کمالی، قطب الدین صادقی، حسام نواب صفوی، جعفر بزرگی، عبدالله اسفندیاری، منصور والامقام، مهدی تقی نیا و... در آن ایفای نقش کردند دورانی را نشان داد موسوم به دهه طلایی آزادی که شخصیت های این سریال همگی خیالی بودند.

 

این سریال موفق در دهه ۷۰ پخش شد و توانست مخاطبان خاص و عام خود را راضی کند و یکی از برجسته ترین نقاط ماندگاری این سریال موسیقی آن بود که به وسیله فرهاد فخرالدینی ساخته و بعدها هم آلبومی نیز به همین نام منتشر شد که مجموعه ای از موسیقی های داخل سریال بود.

 

موسیقی سریال کیف انگلیسی، مجموعه خاطره هاست؛ گنجینه ای از نغمه ها و نواهای خاطره انگیزی که برای نسل امروز ناخودآگاه یادآور فضای تهران قدیم و موسیقی آن دوره است.

فرهاد فخرالدینی خود درباره موسیقی این مجموعه گفته ـ نقل به مضمون ـ که برای ساخت آن کار سختی نداشته و بیشتر به حافظه موسیقایی خود رجوع کرده و نغمه هایی را که در دوران کودکی خود شنیده و به خاطر داشته دستمایه قرار داده و با تنظیم دوباره و بازآفرینی آنها موسیقی ای را که مناسب زمان وقوع داستان است برای آن در نظر گرفته است.

 

 

● تیتراژ شروع

 

رِنگی (Rengi) است از درویش خان به نام پریچهر و پریزاد که یکی از معروف ترین و محبوب ترین رِنگ ها در میان آثار درویش خان است.

در تنظیم این اثر توجه فخرالدینی به حفظ ملاحت و شیرینی ملودی مشهود است. پرهیز از بافت های سنگین و پیچیده و ارکستراسیون نرم و دلنشین عواملی است که به برجسته تر کردن زیبایی های ملودی درویش خان کمک شایانی کرده است.

 

 

● تیتراژ پایانی

 

والس زیبایی است ساخته آلفرد ژان باتیست لومر، موسیقیدان فرانسوی که در عصر قاجار به ایران آمد و حضور او سرآغاز دگرگونی های بنیادین و اساسی در موسیقی ایران شد.

این قطعه با این که دارای ریتم والس است و به وسیله یک موسیقیدان غیرایرانی ساخته شده، روند حرکت ملودی در آن بیشتر به موسیقی شرقی و فضای موسیقی ایرانی نزدیک است تا موسیقی غربی. به بیان دیگران این قطعه بیشتر به فضای مقام بیات اصفهان نزدیک است تا گام مینور.

 

جمله های این والس، جمله های قرینه ای زوج بوده و دارای حرکت های سکانس وار است و همین دو عامل باعث می شود برای گوش مخاطب ایرانی چه زمان خود لومر و چه امروز که دوباره تنظیم شده است، آشنا و دلنشین باشد.

در تنظیم این والس استفاده از ساز ساکسیفون رنگ صوتی ویژه ای به موسیقی داده که تا حدی به القای فضای تاریخی اثر کمک می کند.

 

 

● تصنیف گشته خزان

 

این تصنیف از معروف ترین موسیقی های آوازی است که در طول این سال ها از طریق تلویزیون میان مخاطبان رواج پیدا کرد.

این تصنیف از ساخته های عباس شاپوری است و در واقع فخرالدینی با تنظیم مجدد و به کارگیری آن در مجموع موسیقی های سریال کیف انگلیسی آن را دوباره زنده کرد.

 

ساختار تنظیم تصنیف با دو اثر دیگری که به عنوان تیتراژ اول و پایان به کار گرفته شده بود به کلی تفاوت است.

ابتدا پایه ای دو میزانی به صورت اونیسون (همصدا) توسط ویلون و زخمه های عود به گوش می رسد که با تمبک همراهی می شود. این ترکیب صوتی در دوره ای که سریال داستان را روایت می کند در موسیقی رادیو و صفحه هایی که ضبط می شده بسیار رواج داشته است.

 

شعر تصنیف، محتوایی شوریده و پرسوز و گداز دارد و خواننده آن علیرضا قربانی هم به خوبی از عهده اجرای حالت های درونی آن برآمده است.

ناگفته نماند این نخستین اثری بود که با صدای قربانی در تلویزیون پخش می شد و طبیعتا هنوز پختگی لازم را نداشت، ولی زیبایی ملودی و تنظیم، همراه با درک درست قربانی به او کمک کرد تا اجرایی خوب و قابل قبول داشته باشد.

 

موسیقی سریال کیف انگلیسی همچنان که آهنگساز برای ساخت و انتخاب آن چندان دچار دردسر نشده، براحتی مورد پذیرش و استقبال مخاطب قرار گرفت و در خاطره ها ماندگار شد.

 

 

 

   مرتضی سروش نیا
حمید حیدرپناه

برگرفته از: Jamejamonline.ir
گردآوری و تنظیم:گروه فرهنگ و هنر پرشین پرشیا
www.persianpersia.com/artandculture

مروری بر دیگر مطالب 'نقد آثار و منتقدین'



تازه های نقد آثار و منتقدین